به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از پرنتس، بسیاری از خانوادهها در تلاشاند فرزندان خود را دوباره به کتاب و مطالعه نزدیک کنند. اما کارشناسان تأکید میکنند هدف نباید صرفاً انجام تکالیف درسی باشد؛ بلکه باید بذر علاقهای پایدار به خواندن در ذهن کودک کاشته شود؛ علاقهای که بتواند در سالهای آینده نیز همراه او بماند. در همین راستا، پنج نویسنده و متخصص آموزش سواد خواندن در گفتوگو با نشریه Parents، راهکارهایی را برای تبدیل کتابخوانی از یک وظیفه روزمره به تجربهای لذتبخش و الهامبخش ارائه کردهاند.
کتابی که با دنیای کودک سخن بگوید
چارلی ان. هولمبرگ، نویسنده پرفروش، معتقد است نخستین گام در پرورش یک کودک کتابخوان، آن است که والدین خود نیز عشق به مطالعه را در عمل نشان دهند. او توصیه میکند پدر و مادرها درباره کتابهایی که میخوانند با فرزندانشان گفتوگو کنند و بخشهای جذاب یا شگفتانگیز آنها را با کودکان به اشتراک بگذارند.
به باور او، هیچ نسخه واحدی برای همه کودکان وجود ندارد. برخی مجذوب داستان و رمان میشوند و برخی دیگر با کتابهای علمی، مصور یا موضوعات مورد علاقهشان ارتباط عمیقتری برقرار میکنند. از این رو، شناخت علایق کودک و انتخاب کتابهایی متناسب با آن، مهمترین عامل در شکلگیری انگیزه مطالعه است.
هولمبرگ همچنین داشتن کارت عضویت کتابخانه و سپردن انتخاب کتاب به خود کودک را راهی برای تقویت حس استقلال، مسئولیتپذیری و هویت کتابخوانی میداند.
مطالعه را در تار و پود زندگی روزانه ببافید
ماریسا ور، متخصص آموزش سواد خواندن، میگوید کتابخوانی نباید فعالیتی جدا از زندگی روزمره باشد. به اعتقاد او، خواندن کتاب پیش از خواب، مرور مقالههایی درباره موضوعات مورد علاقه کودک، گوش دادن به کتابهای صوتی یا حتی همراه داشتن کتاب در خودرو، میتواند مطالعه را به عادتی طبیعی و دلپذیر تبدیل کند.
او پیشنهاد میکند خانوادهها هر روز زمانی مشخص را به مطالعه اختصاص دهند؛ زمانی که همه اعضای خانواده کتاب بخوانند و سپس درباره آنچه خواندهاند گفتوگو کنند. ور تأکید میکند کودکان باید در انتخاب کتاب آزاد باشند؛ زیرا همین آزادی، اشتیاق آنها به خواندن را افزایش میدهد.
لذت مطالعه از دل توانایی خواندن میآید
مایا پین اسمارت، پژوهشگر و نویسنده حوزه سواد خواندن، یادآور میشود که علاقه به شنیدن داستان با علاقه به خواندن کتاب تفاوت دارد. به گفته او، اگر کودک در خواندن واژهها یا درک متن با دشواری روبهرو باشد، مطالعه برایش به تجربهای خستهکننده تبدیل میشود و سرگرمیهای دیجیتال بهراحتی جای کتاب را میگیرند.
او از والدین میخواهد در طول تابستان فرصتهای کوتاهی فراهم کنند تا فرزندشان با صدای بلند کتاب بخواند و نقاط ضعف و قوت او آشکار شود. همچنین توصیه میکند در صورت نیاز، سطح مهارت خواندن کودک با معیارهای آموزشی سنجیده شود تا پیش از آغاز سال تحصیلی، کاستیها برطرف شود.
اسمارت در عین حال تأکید میکند سواد خواندن تنها در میان صفحات کتاب شکل نمیگیرد؛ گفتوگو درباره طبیعت، سفر، موزه، ورزش یا هر تجربه تازهای نیز دایره واژگان و قدرت درک کودک را گسترش میدهد.
فناوری؛ رقیب کتاب یا پلی به سوی آن؟
کریستی وودسن هاروی، نویسنده پرفروش، معتقد است فناوری لزوماً دشمن مطالعه نیست. به باور او، کتابهای الکترونیکی برای کودکانی که به صفحهنمایش علاقه دارند و کتابهای صوتی برای کسانی که هنوز با مطالعه ارتباط برقرار نکردهاند، میتواند دریچهای تازه به دنیای کتاب باشد.
او همچنین پیشنهاد میکند پس از خواندن یک کتاب، نسخه سینمایی آن نیز دیده شود تا کودک پیوند میان ادبیات و تصویر را تجربه کند.
هاروی تأکید میکند مؤثرترین شیوه تشویق کودکان به مطالعه، الگوسازی والدین است؛ کودکانی که والدینشان را در حال کتاب خواندن میبینند، بیش از دیگران مطالعه را بخشی طبیعی از زندگی تلقی میکنند.
شنیدن کتاب نیز نوعی خواندن است
ارین بیرز، دبیر ادبیات، میگوید در دنیای پرشتاب امروز، کتابهای صوتی فرصتی ارزشمند برای حفظ ارتباط کودکان با مطالعه فراهم کردهاند. از نگاه او، گوش دادن به کتاب نیز همانند خواندن، ذهن را به تحلیل، تصویرسازی و درک مفاهیم وادار میکند.
او پیشنهاد میکند خانوادهها در سفرهای جادهای یا رفتوآمدهای روزانه، کتابهای صوتی را به تجربهای مشترک تبدیل کنند تا مطالعه، حتی در شلوغترین روزها نیز از زندگی کودکان حذف نشود.
کارشناسان در مجموع بر این نکته اتفاق نظر دارند که عشق به کتاب نه با اجبار، بلکه با تجربههای خوشایند، آزادی انتخاب و حضور فعال والدین در کنار فرزندان شکل میگیرد؛ تجربهای که اگر از سالهای کودکی آغاز شود، میتواند تا پایان عمر همراه انسان باقی بماند.
نظر شما