سرویس بین‌الملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: اگر به دنبال تجربه‌ای متفاوت از تاریخ هستید، رمان‌های تاریخی که در پهنه جنوب غربی آسیا و شمال آفریقا روایت می‌شوند، دریچه‌ای تازه به گذشته می‌گشایند. این آثار، طیف گسترده‌ای از وقایع را از دوران شکوه مصر باستان تا پیچیدگی‌های سیاسی اوایل دهه ۲۰۱۰ را پوشش می‌دهند. این منطقه که به عنوان نقطه تلاقی تمدن‌های آفریقا، آسیا و اروپا شناخته می‌شود، با پیشینه‌ای غنی از ظهور ادیان ابراهیمی تا دوران استعمار، بستری بی‌نظیر برای نویسندگان داستان‌های تاریخی فراهم کرده است.

در ادامه، مجموعه‌ای از بهترین آثار را معرفی می‌کنیم که شما را به سفری در دل زمان می‌برند؛ از بازارها و قالی‌بافان اصفهان در قرن هفدهم گرفته تا تلاطم‌های انقلاب ایران و بازسازی چهره‌ای افسانه‌ای چون کلئوپاترا.

مادر غریبه‌ها (Mother of Strangers)

این رمان که بین سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۱ در یافا روایت می‌شود، داستان صُبحی ۱۵ ساله و شمس ۱۳ ساله را دنبال می‌کند؛ دختری که صبحی امیدوار است روزی با او ازدواج کند. وقتی کتاب شروع می‌شود، یافا شهری پرجنب‌وجوش و بندری است که به باغ‌های پرتقال و خط ساحلی‌اش در امتداد مدیترانه شهرت دارد، اما طرح تقسیم فلسطین توسط سازمان ملل در سال ۱۹۴۷، شهر را تقسیم می‌کند و به‌زودی یافا با بمب‌ها تهی می‌شود و خانواده‌ها آواره می‌گردند. از طریق چشمان صبحی، ما شاهد از دست رفتن‌های خانواده او و شمس و تلاش آن‌ها برای بقا و ایجاد حس جدیدی از خانه در شهری هستیم که اکنون برای ساکنانش غیرقابل شناسایی به نظر می‌رسد.

عیسو (Esau)

این کتاب که با جنگ جهانی اول در منطقه تحت نظر بریتانیا در فلسطین آغاز می‌شود، خانواده لوی (Levy) را در طول نسل‌ها تا اواسط دهه ۱۹۷۰ دنبال می‌کند. داستان خانواده که با والدین، ابراهیم و سارا شروع می‌شود، توسط عیسو روایت می‌شود؛ کسی که وقتی برادرش یعقوب با لیا ازدواج کرد (لیایی که عیسو امیدوار بود او را انتخاب کند)، به آمریکا رفت. وقتی عیسو به دلیل در حال مرگ بودن ابراهیم بازمی‌گردد، شروع به روایت داستان دوران کودکی خود و یعقوب و همچنین زندگی والدینشان می‌کند. عیسو هم بازآفرینی‌ای از داستان کتاب مقدس درباره رقابت میان خواهر و برادر و ارث است و هم یک تاریخ گسترده و داستان خانوادگی.

نقشه نمک و ستارگان (The Map of Salt and Stars)

این کتاب با جابه‌جایی بین گذشته و روزهای اخیر، سوریه قرن دوازدهم و بیست و یکم را در هم می‌تند. وقتی پدر نور می‌میرد، مادرش او و خواهرانش را از شهر نیویورک به سوریه می‌برد تا به خانواده نزدیک‌تر باشند. برای زنده نگه داشتن خاطره پدرش، نور یکی از داستان‌های مورد علاقه آن‌ها را روایت می‌کند: داستان راویه، دختری در قرن دوازدهم که خود را به شکل پسر درآورد تا بتواند به عنوان نقشه‌کش کار کند. اما در زمان حال، خانه نور به‌طور فزاینده‌ای تحت تهدید بمباران قرار دارد و وقتی خانه‌شان آسیب می‌بیند، خانواده او باید با دنبال کردن رد پای راویه، سفر طولانی خود را آغاز کنند.

خون گل‌ها (The Blood of Flowers)

در اصفهانِ پرشیا در قرن هفدهم، آینده یک زن جوان زمانی از هم می‌پاشد که پدرش بدون گذاشتن جهیزیه‌ای برای او می‌میرد. او با نبود چشم‌انداز ازدواج، مجبور می‌شود با عمویش که طراح فرش در دربار شاه است زندگی کند و در خانه‌اش به عنوان خدمتکار کار کند. خون گل‌ها با سبک روایی اول‌شخص و احساسی، رشد او را به عنوان یک قالی‌باف بااستعداد و انتخاب‌هایی که باید برای دستیابی به استقلال در زندگی‌اش انجام دهد، دنبال می‌کند.

کلئوپاترا (Cleopatra)

هنگام مطالعه تاریخ مصر، نام کلئوپاترا اغلب یکی از اولین نام‌هایی است که مطرح می‌شود، اما داستان او اغلب از طریق دیدگاه‌ها و مشاهدات دیگران فیلتر شده است. ال‌آریفی در رمان جدید خود، کلئوپاترا، روایتی تخیلی از زندگی کلئوپاترا ارائه می‌دهد که بر اسطوره‌ها و دروغ‌هایی تمرکز دارد که توسط کسانی که به دنبال تضعیف قدرت او بودند، ساخته شده است. خوانندگانی که از بازگویی‌های اساطیری با محوریت زنان لذت برده‌اند، از این کتاب به دلیل پیچیدگی‌هایی که به داستان موجود کلئوپاترا می‌افزاید، لذت خواهند برد.

منبع: bookriot, Jun 24, 2026