به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در مشهد، سید صدرا میردامادی در دویست و هشتاد و هشتمین برنامه سهشنبههای علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی که همزمان با روز جهانی مطبوعات و هفته اسناد ملی با محوریت «بررسی چالشها و راهکارهای جمعآوری اسناد و مطبوعات» در سالن کنفرانس مرکز اسناد کتابخانه ملی منطقه شرق کشور برگزار شد، گفت: میراث مکتوب ایران، حافظه ملی ایران است. امروز نیازمند یک سیاست ملی همراه با برگزاری پویش برای گردآوری اسناد شخصی و خانوادگی هستیم، گردآوری اسناد نیاز به فرهنگسازی عمومی دارد.
وی افزود: باید با شیوه امانت، اهدا و.. مردم را راضی کنیم این اسناد نظیر قبالههای ازدواج، وقفنامه، و.. را به ما بسپارند تا تاریخ اجتماعی ایران حفظ شود.
مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه شرق کشور ادامه داد: از سویی باید باید اعتبارات بخش واقفان را فعال کنیم چرا که برخی به دنبال فروش مجموعه اسنادشان هستند، از این مسیر هم میتوانیم این اسناد را گردآوری کنیم.
«مکان خاطره»؛ رویکردی که در ایران مغفول مانده است
میردامادی با خوانش متنی از پییر نورا، تاریخنگار فرانسوی در مورد «مکان خاطره» گفت: نورا معتقد است خاطره زندگی است، همواره زنده است و در تحول دائم است. او معتقد است تاریخ بازنمایی گذشته است و کارکردی «علیه فراموشی» به خود میگیرد، این نظریه پییر نورا در آن زمان در جهان گسترش یافت و به سرعت از مرزهای فرانسه عبور کرد و به دیگر کشورها تسری یافت.
وی افزود: هر کشوری به دنبال این نظریه شروع به یادآوری گذشته، بازسازی گذشته، ساختن و یا بازبینی مکانهای خاطره کرد، اما متاسفانه در ایران کمتر شاهد این مسئله هستیم و با عدم اعتماد مردم به سپردن اسناد شخصیشان به سازمانهای مرتبط مواجهیم که حل این مسئله نگاهی راهبردی را می طلبد.
این پژوهشگر دیجیتالسازی را شیوهای پر هزینه دانست و گفت: مردم باید بدانند اگر اسنادشان به سازمانهایی که متولی آرشیوسازی هستند یا نهادهای خصوصی نظیر پژوهشکده ثامن، مکتب بافت، کتابخانه قلم و... بسپارند این اسناد به عنوان میراث مکتوب، در شرایط استاندارد حفظ و نگهداری میشوند. امروز در نهاد کتابخانه های عمومی هم شاهد نسخه های خطی بسیاری هستیم که آنجا حبس شدهاند.
میردامادی بیان کرد: هر مجموعه فرهنگی فکر میکند اگر نسخ خطیاش را به مرکز اسناد آستانقدسرضوی، مرکز اسنادِ شهرداری یا مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور بدهد چیزی از او کم میشود، این اسناد در برخی مراکز اکنون هم نیاز به مرمت دارند و با گذشت هر روز، آسیب بیشتری به آنها میرسد.
وی با اشاره به برخی از چالشهای دیگر در حوزه اسناد و مطبوعات همچون پراکندگی منابع و دسترسیهای محدود اظهار کرد: تلاشمان این است که اسناد مشهد را از کتابخانه ملی بگیریم و به این مجموعه منتقل کنیم.
میردامادی همچنین نکاتی با محوریت شیوههای جدید در طبقهبندی اسناد و آرشیو دیجیتال، اهمیت نگهداری اسناد مشهد و خراسان در فضایی استاندارد در این شهر مقدس، لزوم طراحی پویشهای اجتماعی برای جمعآوری اسناد شخصی و خانوادگی، فعال کردن اعتبارهای ملی و مردمی در این حوزه و ایجاد سیستمی یکپارچه میان کتابخانهها و نهادهای فعال در این حوزه، بیان کرد.
ضرورت حفظ میراث کهن ایران زمین برای نسلهای آینده
الهه محبوب فریمانی، رئیس اداره اسناد آستان قدس رضوی نیز در ادامه با تأکید بر پیشینه بسیار غنی تاریخ خراسان بزرگ و اهمیت شهر مشهد در تاریخ ایران، هدف برگزاری چنین نشستهای هم اندیشی را حفظ میراث کهن ایران زمین برای نسلهای آینده دانست.
وی گفت: مدیریت مرکز اسناد و مطبوعات سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در همکاری با مراکزی همچون مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور و همچنین مرکز اسناد شهرداری مشهد، در تلاش است تا چنین نشستهای تخصصی را در طول سال برگزار کند.
محبوب فریمانی افزود: بیشتر اسناد اهدایی به اداره اسناد آستان قدس رضوی نیز اسناد مربوط به دیگر شهرهای کشور است. این امر نشان میدهد که اگرچه اسناد ارزشمندی در مشهد وجود دارد، اما اطلاعرسانی کافی در این زمینه، انجام نشده است.
جمع آوری پنج میلیون سند در مرکز اسناد شهرداری مشهد
در بخش دیگر این نشست محمد زائرنیا، مسئول مرکز اسناد تاریخ و توسعه شهری شهرداری مشهد ضمن اشاره به فعالیتهای شهرداری در حوزه گردآوری اسناد و دغدغههای آن در این زمینه، گفت: در راستای جمعآوری اسناد مدیریت کلان شهر مشهد، کار بزرگی در پیش داریم. ما تاکنون توانستهایم، پنج میلیون سند گردآوری کنیم که یک سوم آنها نمایهسازی و در سامانه مربوطه، بارگذاری شده است.
نظر شما