سرویس تاریخ و سیاست خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، طاهره مهری- کتاب «ژاپن در عصر امپراتوری هیروهیتو» تالیف علی درازی از سوی انتشارات سفیر اردهال به بازار کتاب آمد.
کشور ژاپن به عنوان شرقیترین کشور قاره آسیا است و در شمال اقیانوس آرام قرار گرفته است. وسعت آن حدود ۳۷۷۸۴۸ کیلومتر مربع میباشد که معادل سه درصد از کل خشکیهای کره زمین را تشکیل میدهد. به طور کلی ژاپن دارای ۶۸۵۲ جزیره کوچک و بزرگ میباشد که بزرگترین جزایر ژاپن به ترتیب عبارتند از: هونشو، هوکایدو، کیوشو و شیکوکو. این چهار جزیره حدود ۹۵ درصد از خاک ژاپن را تشکیل دادهاند. ژاپنیها در ادبیات خود زیبایی و چشمانداز کوهستانی کشور خود را تجلیل و تحسین میکنند. اکثریت مردم ژاپن در جلگهها و سرزمینهای پست و در کنار سواحل زندگی میکنند. دریا نیز همیشه در تاریخ ژاپن سرنوشتساز بوده است. سپاه قوبیلای خان مغول دو بار در ۱۲۷۴ و ۱۲۸۱ کوشید ژاپن را تصرف کند اما طوفانهای دریای چین ناکامش گذاشتند. نجات معجزهآسا از خطر حمله مغولها، ژاپنیها را به این گمان انداخت که بادهای طوفانزا فرستاده خدایان هستند. واژه کامیکازه به معنای باد الهی پس از حمله مغول، نماد شکستناپذیری ملت ژاپن شد و در جنگ جهانی دوم، لقب عوامل حملات انتحاری بمبافکنهای ژاپنی نام گرفت.
کتاب «ژاپن در عصر امپراتوری هیروهیتو» به رخدادهای این کشور در عصر این امپراتور میپردازد. امپراتور هیروهیتو (۱۹۸۹-۱۹۰۱) مردی صلحطلب و اخلاقی بود که سلطنتش با امید به صلح در سال ۱۹۲۶ آغاز شد. با این حال، شرایط آشفته بینالمللی و نفوذ نظامیان او را برخلاف میل باطنیاش به پذیرش ورود ژاپن در جنگ جهانی دوم وادار کرد که به شکستی ویرانگر انجامید. پس از شکست، هیروهیتو علیرغم مخالفت نظامیان، برای حفظ جان ملت خود، با تسلیم شدن پدرانه موافقت کرد. این تصمیم سرنوشتساز او را در معرض تبعات سنگین قرار داد، اما از نابودی کامل کشور جلوگیری کرد.
کتاب «ژاپن در عصر امپراتوری هیروهیتو» بعد از پیشگفتار در هفت فصل به شرح جغرافیا و فرهنگ، مروری بر تاریخ ژاپن از پیدایش تا جنگ جهانی دوم، ژاپن بین دو جنگ، ژاپن در جنگ جهانی دوم، امپراتور هیروهیتو، دادگاه نظامی بینالمللی برای خاور دور و ژاپن در مسیر پیشرفت و صلح جهانی میپردازد.
در این کتاب پس از مروری کوتاه و مختصر درباره تاریخ کهن ژاپن و حوادث و تحولات مهم این کشور در جریان دو جنگ جهانی، در نیمه دوم کتاب به بررسی زندگی و سرگذشت امپراتور هیروهیتو؛ یکصد و بیست و چهارمین امپراتور ژاپن پرداخته شده است. هیروهیتو آخرین امپراتور ژاپن بود که «مظهر خداوند» تلقی میشد و ملت ژاپن او را از صمیم قلب دوست داشتند و تا آخرین روز زندگانی احساسی مملو از بیم و احترام را نسبت به او حفظ کرده بودند.
در وصف امپراتور هیروهیتو میخوانیم: «او را امپراتور شووا مینامیدند. مردی گوشهنشین و محجوب بود و صلح را ترجیح میداد. دوران او با سرشار بودن امید و آرزو برای ارشاد و صلح شروع شد ولی این چنین ادامه نیافت. در دوران فرمانروایی او کشور با رکورد اقتصادی بزرگی روبرو شد. بعد از ۱۹۴۱ که ژنرالهای ارتش سیطره کامل بر تمام ارکان حکومت یافته بودند، او را وادار کردند وارد جنگ جهانی شود که فرجام این جنگ، شکستی سخت، ویرانگر و جانکاه برای ژاپن به همراه داشت. از این روی در سپتامبر سال ۱۹۴۵ امپراتور هیروهیتوی کوچک اندام در حالی که ملبس به جامه رسمی صبحگاهی بود با ژنرال داگلاس مک آرتور فاتح جنگ روبهرو شد.
او پس از امضای اسناد تسلیم، میخواست از مقام سلطنت استعفا دهد ولی ژنرال مک آرتور معتقد بود که وجود او بر روند اشغال صلحآمیز ژاپن تاثیر مثبت خواهد گذارد.
به گواه تاریخ، این تصمیم امپراتور هیروهیتو یعنی تسلیم ژاپن، نه تنها در تاریخ ژاپن بلکه یکی از حوادث بسیار مهم و سرنوشتساز تاریخ معاصر دنیاست زیرا او علاوه بر اینکه با این تصمیم نقطه پایان بر جنگ جهانی دوم گذاشت، برخلاف بسیاری از رهبران و پادشاهان سلف خود در تاریخ عمل کرد. تاریخ از گذشتههای دور تا دوران معاصر امروز، رهبران و پادشاهان زیادی را به یاد دارد که در چنین شرایط بحرانی، از ترس نابودی خود سرنوشت کشور و ملت خود را به سرنوشت خویش گره زده و کشور و ملت را تا نیستی و نابودی از نقشه جهان سوق دادهاند. هیروهیتو در جریان تصمیم تسلیم ژاپن برای بقای کشور و ملتش، بدون توجه به تبعات سنگینی که این تصمیم میتوانست برای سرنوشت او و حتی خانوادهاش داشته باشد، پدرانه برای آینده ژاپن تصمیم گرفت و با شجاعت مثالزدنی، برای نجات ملت و سرزمین خود تمام غرور شاهانه خود را در زیر پای فرمانده فاتح و اشغالگر؛ ژنرال مکآرتور قرار داد.
اقدام شگرف دیگر او که در اول ژانویه سال ۱۹۴۶ انجام داد، این بود که به طور رسمی این برداشت غلط را که امپراتور جنبه الوهیت دارد، محکوم کرد و به این ترتیب به یک پادشاه مشروطه تغییر شکل داده و شروع به سفر به شهرها و مناطق مختلف ژاپن کرد و با حضور در میان مردم، به تقویت روحیه ملت ژاپن پرداخته و همه را به بازسازی کشور تشویق کرد تا ژاپن بار دیگر بتواند اقتصاد خود را شکوفا کند.
مسافرتهای موفقیتآمیزی نیز به خارج از ژاپن انجام داد از جمله در سال ۱۹۷۱ به اروپا رفت و در سال ۱۹۷۵ به آمریکا مسافرت کرد و در آنجا مورد پذیرایی جرالد فورد رئیسجمهوری آمریکا قرار گرفت و برای چهل و چهار سال دیگر کشور را اداره کرد. امپراتور هیروهیتو یکی از بزرگترین رجال بازمانده قرن بیستم بود که در بزنگاه سخت و دردناک تاریخ کشور و ملت ژاپن با فداکاری و اتخاذ یک تصمیم درست برای کشور و مردمش، باعث شد تا از خرابهها و ویرانههای ویرانگر هیروشیما و ناکازاکی، ژاپن پیشرفته امروزی سردربیاورد.»
البته دیدگاههای دیگری هم در مورد این امپراتوری وجود دارد اما آنچه در این نوشته آمده است، رویکرد نویسنده کتاب «ژاپن در عصر امپراتوری هیروهیتو» است.
مولف در قسمتی از کتاب به پرچم ژاپن پرداخته و آورده است: «پرچم کشور ژاپن یک دایره بزرگ سرخ در زمینهای سفید است و به زبان ژاپنی نیش.شو.کی است و معنی آن خورشیدنشان یا پرچم خورشید تابان است؛ آن را با نام هینومارو به معنای دایره خورشید نیز مینامند. این پرچم نمادی از قاطعیت تابش خورشید است و از قرن هفدهم، به عنوان نماد ملی مورد استفاده قرار گرفته است.
ژاپنیها به کشور خود نیهون میگویند، به معنای ریشه و آغاز خورشید و روز است. از آنجا که ژاپن در شرقیترین نقطه قاره کهن و کشور چین قرار داشته تصور میشده که اولین سرزمینی است که خورشید در آن طلوع میکند. بر این اساس با نام سرزمین آفتاب یا سرزمین آفتاب تابان مشهور شده است.»
همچنین به برخی از آداب و رسوم مردم ژاپن و نوع خوراک، پوشاک و مراسم چای نیز در کتاب اشاره شده است: «بهترین توصیف برای غذاهای ژاپنی، حفظ طعم طبیعی و هارمونی آنها است. یکی از مهمترین نکتههای سلامت غذایی مردم در ژاپن، مقدار وعده غذایی آنهاست. بر اساس اعتقاد ژاپنیها هر انسانی با آهسته خوردن میتواند از خوراک خود نهایت لذت را ببرد.
چای سبز یا اوچا محبوبترین نوشیدنی ژاپنی است. اوچا پس از غذا یا وقتی عدهای دور هم جمع میشوند صرف میشود.
وقتی پوشاک مردم ژاپن را که بخشی از فرهنگ آنها است، میبینیم تاریخچه و معنای هر قسمت جامه ژاپنی متفاوت است. لباس محلی در کشور ژاپن با نام کیمونو شناخته میشود. کیمونو لباسی بلند و سرتاسری بوده که به دور بدن پیچیده شده و با کمربندی پهن به نام اُبی بسته میشود. به همراه این نوع پوشش جوراب خاص با یک شکاف بین انگشت شصت که نامش «تابی» است و کفش سنتی ژاپنی به نام «گتا» یا «زوری» که از جنس چوب است، پوشیده میشود.»
به طور کلی علاقهمندان به مطالعه تاریخ میتوانند در این کتاب، ژاپن و تحولات مهم این کشور در جریان دو جنگ جهانی و زندگی و سرگذشت امپراتور هیروهیتو را مطالعه کنند.
در پایان کتاب نیز لیستی از منابع و مآخذ مورد استفاده مولف قرار گرفته و تصاویر مرتبط همراه با فهرست نمایه نیز راهنمای خوبی برای مطالعه علاقهمندان برای دستیابی به اطلاعات ریز به شمار میرود.
کتاب «ژاپن در عصر امپراتوری هیروهیتو» تالیف علی درازی با ۶۷۲ صفحه، شمارگان ۵۵۰ نسخه و بهای دو میلیون تومان از سوی انتشارات سفیر اردهال به بازار کتاب آمد.
نظر شما