سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): «دهنادی»، نام کوچهای در دل بلوار زند شیراز است که سالها مأمن و ماوای صنف فروشندگان کتاب دست دوم، وسایل شکار و طبیعت گردی و نظامی دوزها به شمار میرود. این گذر تاریخی از سالهای دور برای دانشآموزان و دانشجویان جایی است که میتوانند منابع و کتابهای نایاب درسی یا ارزانقیمت را پیدا کنند.
در این میان آنها که اهل کتاب و کتابخوانی هستند نیز برای یافتن آثار نایاب و چاپ تمام به این کوچه دلنشین سر میزنند و گاهی هم اگر کتابی که میخواهند یافت مینشود، از فروشگاههای لوازم شکار و طبیعت گردی لذت میبرند.
دهنادی واپسین ایستگاه کتابهایی است که دیگر برای صاحبانش کاربردی ندارند و به ترازو و قیمتگذاری فروشندگان سپرده میشوند تا شاید نوجوان یا جوان دیگری که سودای ادامه تحصیلات دارد آنان را تهیه کنند.
در میانه جنگ رمضان، دهنادی هم دستخوش رویدادهای فروردین ۱۴۰۵ است و با وجود غیرحضوری شدن مدارس و دانشگاه و مراکز علمی به ندرت میتوان دانشآموزان و دانشجویان را در کتابفروشیهای این گذر دید. اما سایر فروشگاهها تا حدودی شاهد حضور علاقهمندان به صید و شکار و طبیعت گردانی است که در بهار زیبای شیراز و اطراف این شهر برای فراغت از هیاهو و نگرانیهایشان به دل طبیعت و دشت و دمن میزنند.
آقای مرادی از فروشندگان کتابهای دست دوم در این کوچه و طبقه دوم پاساژ «ژرمن موکت»(حاج ناصر کرهانی) است که دههها با حوصله میان کتابها و قفسههای مملو از کتاب به جستوجو برای مشتریان میپردازد و ترنم موسیقی ایرانی در کتابفروشی هر مراجعهکنندهای را برای دقایقی به دل گذشته راهی میکند. کتابفروشی مرادی در همسایگی اداره کل کتابخانههای عمومی استان فارس جایی قرار دارد که بورس لوازم الکترونیک و صوتی و تصویری است.
مرادی پشت میزش نشسته و دارد نوار کاستی را که جمع شده با لوله خودکار بیک میچرخاند تا شاید آنرا در ضبط صوت پشت سرش بگذارد و گوشهای مشتریان را به موسیقی بیاراید.
در میان قفسههای کتابفروشی مرادی، از تمامی حوزهها به غیر از کتابهای کمک درسی و درسی، آثاری یافت میشود که شاید سالهاست دیگر چاپ نمیشوند. او تنها کتابفروشی است که خود را محدود به کتابهای عمومی، فلسفی، تاریخی، هنری، داستان و... کرده است و ترجیح میدهد از خیر فروش بیشتر کتابهای کمک درسی و دانشگاهی بگذرد و کسب درآمد از فروش این آثار را نداشته باشد.
مرادی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در شیراز گفت: سالهاست که کتاب دست دوم خرید و فروش میکنم و از این شغل زندگی میگذرانم.
او با صبر و حوصله میان قفسههای کتابفروشی برای پیدا کردن کتابهای مورد نیاز مشتریان به گشتن مشغول است و چنانچه کتابی را نیابد شماره مشتری را میگیرد تا چنانچه در خریدهای جدید وجود داشت به آنان خبر دهد.
جنگ، شمار مشتریان خیابان دهنادی را کاست
مرادی البته شرایط بازار را یادآوری کرد و گفت: با وجود غیرحضوری شدن مدارس و دانشگاهها، کتابفروشیهای دهنادی مانند گذشته رونق چندانی ندارند و اگر هم مشتری به این کوچه میآید برای تهیه کتابهای غیردرسی است.
به گفته او، همنشینی کتابفروشی، شکاری فروشی و پوشاک نظامی این گذر تاریخی را دارای موقعیتی خاص کرده است که ممکن است در دیگر خیابانها و جاهای شهر نتوان دید.
روز به نیمه رسیده است و دو جوان از پلههای تنگ کتابفروشی مرادی بالا میآیند و از آقای مرادی کتابی کمک درسی را جویا میشوند که در این کتابفروشی جایی ندارد و مرادی آنها را به کتابفروشیهای همسایهاش راهنمایی میکند.
پدر و پسر نوجوانی هم سراغ یک کتاب رمان را میگیرند که مرادی پس از گشتن یکی از قفسهها آنرا در دستان پدر میگذارد و می گوید قیمت این کتاب از چاپ جدیدش خیلی ارزانتر است.
آنجا که دست دومها ارزش پیدا می کنند
در میان کتابها آنچه بیش از همه در این کتابفروشی خودنمایی میکند آثار تاریخی و فلسفه است. همچنین رمان و داستان بخش بزرگی از کتاب های این فروشگاه را به خود اختصاص دادهاند که اغلب حاصل کتابخانههای شخصی کسانی است که به هر علتی کتابهای خود را فروخته آمد و راهی دست دوم فروشی شده است.
در گذر دهنادی که قرار بود یک مجتمع فروشگاهی به کتابفروشیها اختصاص یابد و بافت تاریخی این بخش از شیراز جایی برای گردشگران ادبی باشد، اکنون سالهاست وعده شورای اسلامی شهر و شهرداری تحقق نیافته و همچنان کسب و کارها به شیوه قبل اداره میشوند، با این تفاوت که هزینهای برای سنگ فرش شدن آن انجام شد اما با پارک خودروها در این گذر کمتر نشانی از آن میتوان دید.
دستکم ۱۰ کتابفروشی در خیابان دهنادی شیراز قرار دارد که اغلب در زمینه خرید و فروش کتاب دست دوم فعال هستند. خیابان دهنادی به گونهای یک محور فرهنگی تلقی میشود و پیشنهاد ساخت مجتمع فرهنگی کتاب در این خیابان نیز سال ۱۳۹۱ با همین نگاه ارایه شد که در خصوص مشخصات مجتمع فرهنگی کتاب دهنادی توسط شهرداری عنوان شد، این مجتمع فرهنگی ۷۰۰ مترمربع مساحت خواهد داشت. این پروژه در دو طبقه با یک زیرزمین پیشبینی شده بود که طبقه اول آن شامل کتابفروشی، طبقه دوم کتابخانه و مکان ویژه استفاده از اینترنت و زیرزمین نیز سرویس بهداشتی و عمومی است.
۱۴ سال از وعده ساخت مجتمع فروشگاهی کتاب دهنادی می گذرد
با این حال پس از گذشت بیش از ۱۴ سال از روزی که شهردار بافت تاریخی شیراز وعده ساخت این مجتمع فرهنگی را داد. می گذرد و حتی یک آجر هم در این خیابان جابهجا نشد.
ایرج زبردست، شاعر و چارانهسرای شیرازی از جمله مشتریان همیشگی کتابفروشیهای دهننادی است که در این خصوص گفت: هفتهای نیست که یک سر به این خیابان نزنم. اغلب کتابهایی را که در دیگر کتابفروشی های شیراز پیدا نمیکنم در اینجا یافت می شود.
او حس نوستالژیک به این خیابان دارد و آنرا شناسنامه فرهنگی خیابان زند یا به قول قدیمیهای شیراز، «چارخیابان» میداند.
به گزارش ایبنا؛ تاریخ گذر دهنادی شیراز که اغلب بر اساس نقل قولهای شفاهی است، به دهه اول قرن گذشته برمیگردد، اما قبل از آن در دوره قاجار به «کوچه گلشن» معروف بود که در انتها به گود سرحدیها ختم میشد؛ زمانی که این منطقه حاشیه شهر شیراز بود و آبگیری با نام «حوض قارچین» داشت و عشایر برای اقامت در سرحد میآمدند و چند ماهی اینجا ماندگار میشدند.
نظر شما