سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - شنو نوری: سالی که گذشت برای حوزه کتاب و کتابخوانی در استان کردستان، سالی پر فراز و نشیب اما همراه با تداوم و پویایی بود؛ سالی که در آن، با وجود محدودیتها و چالشهای مختلف، جریان فرهنگی کتاب نهتنها متوقف نشد، بلکه در قالب رویدادهای ادبی، پویشهای مردمی و توسعه فضاهای کتابخانهای به مسیر خود ادامه داد.
مروری بر مهمترین رویدادهای این حوزه نشان میدهد که از برگزاری جشنوارهها و آیینهای ادبی گرفته تا افتتاح کتابخانههای جدید و اجرای طرحهای ترویجی، مجموعهای از اقدامات در کنار هم قرار گرفتهاند تا چرخه تولید، توزیع و مصرف کتاب در استان همچنان فعال بماند و نقش خود را در حیات فرهنگی جامعه ایفا کند.
«قلم ههژار»؛ رویدادی شاخص در تقویم فرهنگی کردستان
در میان رویدادهای فرهنگی سال گذشته، برگزاری جایزه قلم ههژار را میتوان یکی از شاخصترین برنامهها دانست؛ رویدادی که با هدف توجه به ادبیات بومی و حمایت از نویسندگان منطقه برگزار شد و توانست بار دیگر توجه فعالان فرهنگی را به ظرفیتهای ادبی استان جلب کند. این جایزه، علاوه بر معرفی آثار برگزیده، بستری برای دیده شدن نویسندگان و تقویت ارتباط میان اهالی قلم فراهم کرد.
این رویداد با نامگذاری به نام «ههژار» شاعر، مترجم و از چهرههای برجسته ادبیات کُردی، تلاش دارد ضمن پاسداشت میراث ادبی این چهره ماندگار، زمینهای برای معرفی و تقویت ادبیات بومی در سطحی فراتر از مرزهای استان فراهم کند. انتخاب این نام، خود بیانگر پیوند عمیق این جایزه با هویت فرهنگی و زبانی منطقه و توجه به ریشههای ادبیات کردی است که همواره نقش مهمی در شکلدهی به فرهنگ مکتوب این جغرافیا داشته است.
از سوی دیگر، برگزاری این جایزه در سطحی فراتر از یک رویداد استانی و با رویکردی گستردهتر، موجب شده «قلم ههژار» بهتدریج جایگاه خود را در میان رویدادهای ادبی کشور و حتی در سطح بینالمللی تثبیت کند. حضور و توجه فعالان حوزه ادبیات از مناطق مختلف و استقبال از این رویداد، نشاندهنده ظرفیت بالای کردستان در میزبانی برنامههای ادبی بزرگ و تبدیل شدن به یکی از کانونهای مهم ادبیات بومی و منطقهای است.
تجلیل از نویسندگان و پاسداشت چهرههای فرهنگی
در ادامه این روند، برنامههای مختلفی با محوریت تجلیل از نویسندگان و فعالان حوزه کتاب برگزار شد که از جمله آنها میتوان به آیینهای تقدیر از نویسندگان و همچنین برگزاری همایش بزرگداشت آیتالله محمد مردوخ کردستانی اشاره کرد؛ چهرهای اثرگذار که نقش مهمی در تاریخ فرهنگی و علمی منطقه داشته است.
همچنین برگزاری هجدهمین کنگره ملی شعر عاشورایی قروه و دومین مهرواره ملی شعر نماز، از دیگر رویدادهایی بود که به تقویت پیوند میان ادبیات و مفاهیم دینی و آیینی در استان کمک کرد.
جشنوارهها و رویدادهای ترویجی کتاب
در حوزه ترویج کتابخوانی نیز برنامههای متعددی برگزار شد که از جمله آنها میتوان به مرحله استانی جشنواره بینالمللی قصهگویی، آیین اختتامیه پنجمین دوره جشنواره کشوری ادبیات کودک «شوناس» و همچنین پویش کتابخوانی «روایت فاتحان غرب» اشاره کرد.
برگزاری پویش «کتاب در حرکت» در دانشگاه کردستان و اجرای پویش «اهدانش» با هدف جلب مشارکت مردمی در تجهیز کتابخانهها نیز از جمله اقداماتی بود که در راستای گسترش فرهنگ مطالعه در میان اقشار مختلف جامعه انجام شد.
توسعه زیرساختهای کتابخانهای
در کنار رویدادهای فرهنگی، توسعه زیرساختهای کتابخانهای نیز در سال گذشته مورد توجه قرار گرفت. بازسازی و افتتاح کتابخانه عمومی شهید نجاتالهی شهرستان بیجار، راهاندازی کتابخانه سیار سقز و همچنین افتتاح هفدهمین کتابخانه روستایی استان با عنوان کتابخانه عمومی دکتر مهیندخت معتمدی در روستای سراب قامیش سنندج، از جمله اقدامات مهم در این حوزه به شمار میرود.
این اقدامات در حالی انجام شد که اهدای کتاب به مراکز فرهنگی نیز بهعنوان یکی از برنامههای حمایتی، در طول سال ادامه داشت.
جایزه کتاب سال و رویدادهای رسانهای
برگزاری چهارمین دوره جایزه کتاب سال کردستان با معرفی و تجلیل از برگزیدگان، از دیگر رویدادهای مهم سال گذشته بود که نقش مهمی در معرفی آثار شاخص و تقویت انگیزه در میان نویسندگان ایفا کرد.
همچنین انتشار فراخوان پنجمین جشنواره استانی مطبوعات، خبرگزاریها و پایگاههای خبری استان، نشاندهنده توجه به نقش رسانهها در انعکاس و تقویت جریان فرهنگی و کتابمحور در استان است.
تداوم جریان کتاب در کردستان
در کنار این رویدادها، توجه به حوزه نشر و تولید کتاب در استان کردستان نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. تداوم انتشار آثار بومی و حمایت از نویسندگان محلی، نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی و زبانی منطقه ایفا میکند؛ موضوعی که در سالهای اخیر با تلاش ناشران و فعالان فرهنگی استان بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
انتشار آثار بومی نیز در طول سال ادامه داشت و برخی نویسندگان با ارائه کتابهای تازه، تلاش کردند روایتهای محلی و فرهنگی کردستان را در قالب مکتوب ثبت و منتشر کنند. این روند، بهویژه در حوزه ادبیات کردی و آثار مرتبط با فرهنگ بومی، قابل توجه بوده و نقش مهمی در حفظ و انتقال هویت فرهنگی منطقه ایفا کرده است.
از سوی دیگر، برگزاری نشستهای کتابخوان، رونمایی از آثار و برنامههای فرهنگی در کتابخانهها و کانونهای فرهنگی ـ هنری مساجد، بخشی از جریان مستمر ترویج کتابخوانی در استان را شکل داده است. این برنامهها، هرچند در برخی مقاطع با محدودیتهایی همراه بوده، اما همچنان بهعنوان بستری برای ارتباط مخاطبان با کتاب و نویسندگان ایفای نقش کردهاند و به پویایی فضای فرهنگی استان کمک کردهاند.
حوزه نشر در کردستان، اگرچه با چالشهایی همچون محدودیتهای اقتصادی، هزینههای چاپ و توزیع و کاهش نسبی قدرت خرید مخاطبان مواجه است، اما همچنان به مسیر خود ادامه میدهد و نویسندگان و ناشران تلاش میکنند با تولید آثار متنوع، پاسخگوی نیازهای فرهنگی جامعه باشند. در این میان، انتشار آثار به زبان کردی نیز سهم قابل توجهی در تقویت ادبیات بومی و انتقال میراث فرهنگی به نسلهای بعدی دارد.
استمرار برگزاری رویدادهای کتابمحور و توسعه فضاهای کتابخانهای، میتواند به تقویت چرخه تولید تا مصرف کتاب کمک کند؛ چرخهای که از نویسنده و ناشر آغاز شده و با مخاطب و کتابخوان تکمیل میشود. هرچه این زنجیره منسجمتر و فعالتر باشد، میتوان انتظار داشت که سرانه مطالعه و نقش کتاب در زندگی روزمره مردم نیز بیش از پیش تقویت شود.
در مجموع، آنچه از وضعیت یکسال گذشته حوزه کتاب در کردستان برمیآید، این است که با وجود برخی محدودیتها، بسترهای لازم برای رشد و پویایی این حوزه همچنان وجود دارد و در صورت حمایت هدفمند، میتوان به آیندهای روشنتر برای نشر و کتابخوانی در این استان امیدوار بود.
نظر شما