شاهین فولادوند نویسنده جوان ایلامی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در ایلام گفت: حوالی ۲۰ روز از آغاز جنگ و تهاجم نظامی آمریکا و رژیم صهیونسیتی به کشورمان میگذرد و مطالعه کتاب در این روزها فرصت مناسبی برای تقویت آرامش و امنیت روانی در میان مردم است.
وی ادامهداد: انتخاب کتاب مناسب و معرفی آن برای مطالعه در این روزهای پر التهاب و جنگی می تواند فرصت مطالعه را در میان جامعه تقویت کند.
وی ادامهداد: اگر بخواهیم از ستونهای استوار ادبیات متعهد ایران نام ببریم، نام «علیاشرف درویشیان» درخشش خاصی دارد؛ نویسندهای کرمانشاهی که از ابتدای دهه ۵۰ تا آخرین روزهای حیاتش در آبان ۱۳۹۶ قلمش را زمین نگذاشت. حالا «مرتضی حاتمی»، نویسنده و پژوهشگر هماستانی او، پس از هفتسال تحقیق و جستوجو در لابهلای کتابهای کمیاب و قدیمی، اثری جامع و ماندگار به نام «بچههای آبشوران؛ بررسی آثار کودک و نوجوان علیاشرف درویشیان» را پدید آورده و منتشر کرده است.
وی ادامهداد: علیاشرف درویشیان یکی از شخصیتهای برجسته فرهنگی، ادبی و اجتماعی معاصر است که چندین وجه تخصصی دارد. او نویسندهای است که در دو حوزه ادبیات کودک و نوجوان و بزرگسال تلاشهای مستمر و هدفمندی داشته و تا زمان مرگ هرگز دست از نوشتن و پژوهش در این دو حوزه برنداشته است. اقدامات و تلاشهای مستمر او در مباحث متعدد از او چهرهای تأثیرگذار ساخته است؛ نویسندهای که از معدود فعالان با استمرارِ کاری بالا در حوزههای مختلف ادبی شناخته میشود.
وی ادامهداد: توجه و پرداختن درویشیان به ادبیات کودک و نوجوان یکی از دغدغههای اصلی او در نوشتن بود. ریشه این دغدغه را میتوان در تجربیات دوران جوانی او به عنوان «آموزگار» جستوجو کرد. همین پیشینه حرفهای و سپس آشناییاش با اندیشههای «صمد بهرنگی» او را به نوشتن داستانهای کوتاه و بلند در این حوزه ترغیب کرد.
نویسنده کتاب «آدمک مخوف» تصریح کرد: درویشیان با آگاهی و شناخت در مسیر ادبیات کودک و نوجوان جریانسازی کرد. او در آثارش به «فانتزی» و استفاده از «نمادهای فرهنگی و اجتماعی» توجه ویژهای داشت. مسیری که او هموار کرد؛ نه تنها باعث جذب مخاطبان خردسال شد، بلکه علاقهمندی مخاطبان به ادبیات بزرگسال او را نیز افزایش داد.
وی ادامهداد: این رویکرد تحلیلی و تاریخی در کتاب مرتضی حاتمی به خوبی جایگاه درویشیان را در حوزه «ادبیات متعهد کودک ایرانی» تبیین میکند. آثار درویشیان در قالبهای متنوعی از جمله داستان کوتاه، رمان، جنگ ادبی و مجموعههای داستانی برای بچّهها تالیف شده است. با وجود تغییرات ساختاری و محتوایی گسترده در ادبیات معاصر این آثار همچنان مخاطبان و علاقهمندان خود را دارد و با استقبال روبهرو میشود.
نویسنده کتاب تازه منتشرشده «تنها جایی که نفس میکشم» خاطرنشان کرد: استمرار فعالیت درویشیان تا آخرین سالهای حیاتش مشهود بود؛ بهطوریکه آخرین کتاب کودک او با نام «مورچههای ندانمکار» در سال ۱۳۹۶ توسط نشر شهر قلم منتشر شد.
وی گفت: نویسنده و پژوهشگر در این کتاب به مشکلات پژوهشی اثر اشاره کرده و یکی از چالشهای اصلی حاتمی در این مسیر، دسترسی به منابع اولیه بوده است؛ چرا که اغلب کتابهای کودک و نوجوان درویشیان قبل از سال ۵۷ یا در همان سالهای دهه ۵۰ منتشر شده بودند و یافتن نسخههای نایاب آنها برای تحلیل دقیق، با سختیهای فراوانی همراه بوده است. نویسنده برای تالیف این اثر مسیر دشواری را طی کرده است؛ چرا که یافتن نسخههای نایابِ آثار دهه پنجاه درویشیان کار سادهای نبود، اما استقامت او باعث شد تا امروز نخستین منبع مستقل و تخصصی برای نقد و تحلیل تمام آثار کودک و نوجوان این چهره تأثیرگذار در اختیار ما باشد.
فولادوند گفت: در این پژوهش تلاش شده تا سیر تحول و فراز و فرود درویشیان در ادبیات کودک و نوجوان با نقد و تحلیل محتوایی و ساختاری آثار منتشر شده مورد بررسی قرار بگیرد. نویسنده در فصل اول ما را با زندگینامه و وجوه مختلف شخصیت فرهنگی و اجتماعی درویشیان آشنا میکند و نگاه دیگران را به او بازتاب میدهد. در فصل دوم به کالبدشکافی ادبیات کودک، تاریخچه و اهداف آن میپردازد تا بستری مناسب برای نقد فراهم کند. اما اوج کتاب در فصل سوم رقم میخورد؛ جایی که محتوا و ساختار داستانهای درویشیان زیر ذرهبین نقد میروند و در نهایت در فصل چهارم جمعبندی دقیقی از این سیر تحولی ارائه میشود.
وی ادامهداد: کتاب «بچههای آبشوران» نوشته مرتضی حاتمی، یک تحلیل تطبیقی ارزشمند است که برای نخستین بار تمام آثار کودک و نوجوان این نویسنده کرمانشاهی را از زیر ذرهبین نقد گذرانده است.
این نویسنده جوان ایلامی گفت: این کتاب نه تنها یک ادای دین به نویسندهای بزرگ؛ بلکه نقشهراهی برای پژوهشگران و علاقهمندان به ادبیات است تا دریابند چگونه یک نویسنده میتواند با درک دغدغههای جوانی و تجربیات معلمی، بر ذهن و زبان نسلهای مختلف تأثیر بگذارد.
وی گفت : اگر به دنبال درک ریشههای ادبیات متعهد ایران هستید این پژوهش مستند و خواندنی را از دست ندهید.شاید کتاب به دلیل ماهیت پژوهشی، التذاذ ادبیاش زیاد نباشد اما زبان قدرتمند و سالم نوشتاری و اشاره به مستندات و شواهد ادبی و جذابیت ساختاری کتاب و مقدمهای باشکوه و جامع میتواند لذت مطالعه یک کتاب خوب و خواندنی در کام مخاطب تهنشین کند.
نظر شما