سرویس تاریخ و سیاست خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، در پی حمله نیروهای متجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی بخشی از بناهای ارزشمند تاریخی و میراث فرهنگی کشور آسیب دیده است. آثاری مانند کاخ گلستان، مسجد جامع عباسی در میدان نقشجهان اصفهان، کاخ چهلستون و درههای تاریخی و ۶۳ هزار ساله خرمآباد از جمله این آثار به شمار میروند. در این گزارش به مرور آسیب این بناها میپردازیم:
میراث جهانی کاخ گلستان
مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان در این حملات آسیب دید. ایلنا ۱۲ اسفند در گزارشی به این میراث جهانی اشاره کرد و نوشت: «سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در بازدید از مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان که در پی حملههای هوایی دیشب رژیم صهیونیستی و آمریکا بخشهایی از آن دچار آسیب شده است، با ابراز تسلیت به مناسبت شهادت مقام معظم رهبری و تمامی شهدای گرانقدر جنگ تحمیلی، اظهار داشت: امروز همه ملت ایران داغدارند و این سوگ ملی، با تعرض به میراث تاریخی کشور، ابعاد عمیقتری یافته است.
وی با تاکید بر جایگاه ممتاز کاخ گلستان در حافظه تاریخی و هویت ملی ایرانیان تصریح کرد: کاخ گلستان روایتگر بخش مهمی از تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران در دورههای تاریخی است. آسیب واردشده به این مجموعه، نهتنها تعرض به یک ساختمان، بلکه تعرض به سرمایه نمادین و تمدنی ملت ایران است.
وزیر میراثفرهنگی با اشاره به قواعد و کنوانسیونهای بینالمللی در حوزه صیانت از میراث فرهنگی افزود: این حادثه سند روشنی بر عدم پایبندی رژیم صهیونیستی و حامیان آن به قواعد بینالمللی، از جمله تعهدات مرتبط با حفاظت از میراثفرهنگی در چارچوب یونسکو است. بر همین اساس، امروز گزارش جامعی از ابعاد این رخداد و میزان خسارات وارده به یونسکو ارائه خواهد شد تا این موضوع در مراجع ذیربط بینالمللی پیگیری شود.
صالحیامیری با بیان اینکه بخشهایی از مجموعه دچار آسیب جدی شده است، گفت: تیمهای تخصصی وزارتخانه بلافاصله پس از وقوع حادثه در محل حاضر شدند و ارزیابی اولیه خسارات آغاز شده است. مقرر شد مجموعهای از اقدامات فنی، حفاظتی و مرمتی با اولویتبندی دقیق و مبتنی بر استانداردهای بینالمللی آغاز شود تا این اثر ارزشمند در کوتاهترین زمان ممکن به شرایط پایدار بازگردد.
وی در ادامه با اشاره به تمهیدات پیشگیرانه وزارتخانه برای صیانت از اموال فرهنگی کشور خاطرنشان کرد: خوشبختانه هیچیک از اشیای تاریخی و موزهای آسیب ندیده است، چراکه مطابق ضوابط حرفهای و قواعد بینالمللی، تمامی اشیای موزههای کشور به مخازن امن منتقل شدهاند. این اقدام پیشدستانه با هدف کاهش ریسک و صیانت حداکثری از میراث منقول انجام شده است.
وزیر میراثفرهنگی تاکید کرد: همکاران ما در هر ۳۱ استان کشور بهصورت در بناهای تاریخی و موزهها حضور دارند و فرآیند پایش، مراقبت و ارزیابی مستمر را دنبال میکنند. حفاظت از میراثفرهنگی، یک مسئولیت ملی و تاریخی است که با تمام ظرفیتهای تخصصی و انسانی دنبال میشود.
صالحیامیری در پایان با عذرخواهی از مردم به دلیل عدم امکان بازگشایی موزهها در شرایط فعلی اظهار داشت: با توجه به الزامات ایمنی و قواعد بینالمللی حفاظت از اشیای تاریخی در شرایط بحران، ناگزیر به انتقال آثار به مخازن امن و تعلیق موقت فعالیت برخی موزهها هستیم. این تصمیم با هدف صیانت از سرمایههای تاریخی ملت ایران اتخاذ شده و به محض فراهمشدن شرایط پایدار، اطلاعرسانی لازم برای بازگشایی انجام خواهد شد.»
چند بنای تاریخی در عرصه قلعه فلکالافلاک
در خرمآباد ساختمان ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان لرستان بهطور کامل منهدم شد و چند بنای تاریخی در عرصه قلعه فلکالافلاک آسیب دیدند.
به گزارش ایلنا، عصر روز یکشنبه، ۱۷ اسفندماه، حدود ساعت ۱۷:۳۰ ساختمان ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان لرستان در خرمآباد هدف حمله موشکی قرار گرفت؛ حملهای که به گفته مسئولان محلی منجر به تخریب کامل این ساختمان شد.
این ساختمان در محدوده عرصه تاریخی قلعه فلکالافلاک؛ یکی از مهمترین مجموعههای تاریخی غرب کشور که در قالب «منظر فرهنگی دره خرمآباد» در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است، قرار داشت.
به گفته مسئولان، با وجود شدت انفجار، بنای اصلی قلعه فلکالافلاک از آسیب مستقیم در امان مانده است، اما چند بنای دیگر در محدوده این مجموعه دچار خسارت شدهاند.
آسیب به بناهای تاریخی داخل مجموعه
مجموعه تاریخی قلعه فلکالافلاک علاوه بر بنای اصلی قلعه، شامل تعدادی ساختمان تاریخی و فرهنگی است که طی سالهای اخیر بهعنوان فضاهای اداری، موزهای و فرهنگی مورد استفاده قرار میگرفتند.
گزارشهای اولیه نشان میدهد که بر اثر موج انفجار، چند بنای موجود در محدوده این مجموعه شامل باشگاه افسران، بنای سربازخانه، ساختمان امین، خانه تاریخی آخوند ابو و موزه باستانشناسی و مردمشناسی لرستان در قلعه فلکالافلاک نیز دچار آسیب شدهاند.
این بناها بخشی از مجموعه فرهنگی و موزهای قلعه فلکالافلاک محسوب میشوند و آثار تاریخی متعددی در آنها نگهداری میشود.
تخریب کامل ساختمان ادارهکل میراثفرهنگی لرستان
عطا حسنپور، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان لرستان، با تایید حملات موشکی به عرصه قلعه باستانی فلک الافلاک به ایلنا گفت: عصر ۱۷ اسفندماه بنای ادارهکل میراثفرهنگی مورد حمله موشکی قرار گرفت.
وی افزود: این ساختمان در پایین قلعه فلکالافلاک قرار داشت و متأسفانه بهطور کامل منهدم شده است.
حسنپور با اشاره به وضعیت دیگر بناهای مجموعه گفت: خود بنای قلعه خوشبختانه سالم است، اما در بنای سربازخانه، باشگاه افسران، خانه تاریخی آخوند ابو و دو موزه باستانشناسی و مردمشناسی داخل مجموعه آسیبهایی ایجاد شده است.
مدیرکل میراثفرهنگی استان لرستان همچنین از زخمی شدن چند نفر از کارکنان این مجموعه خبر داد.
وی گفت: در جریان این حمله پنج نفر از همکاران زخمی شدهاند و در حال حاضر عملیات آواربرداری در محل ساختمان تخریب شده ادامه دارد.
به گفته وی، نیروهای امدادی و خدماتی در حال بررسی وضعیت محل و پاکسازی آوار هستند تا ابعاد دقیق خسارت مشخص شود.
آسیب به مسجد تاریخی عباسی در اصفهان
گزارشها از شهر اصفهان نیز از وارد آمدن خسارت به بخشی از آثار تاریخی این شهر حکایت دارد.
بر اساس گزارش وزارت میراث فرهنگی، موج انفجار ناشی از حملات اخیر در اطراف مجموعه جهانی نقشجهان اصفهان موجب آسیب دیدن بخشی از کاشیهای مسجد تاریخی عباسی شده است.
این مسجد که یکی از شاخصترین بناهای معماری دوره صفوی بهشمار میرود، در ضلع جنوبی میدان نقشجهان قرار دارد و بخشی از مجموعه ثبت جهانی این میدان تاریخی است. بررسیهای اولیه نشان میدهد که شدت موج انفجار باعث ریزش بخشی از کاشیهای این بنای تاریخی شده است.
کارشناسان میراثفرهنگی بلافاصله پس از وقوع این حادثه بررسیهای میدانی را در محدوده میدان نقشجهان آغاز کردهاند. به گفته منابع میراثفرهنگی، روند پایش تخصصی و مستندسازی دقیق آسیبهای احتمالی در حال انجام است تا ابعاد خسارات وارده بهصورت علمی و مستند ثبت شود.
با توجه به ثبت جهانی میدان نقشجهان در فهرست میراث جهانی، ثبت و مستندسازی دقیق آسیبها از اهمیت ویژهای برخوردار است و در قالب گزارشهای فنی تهیه خواهد شد.
بر اساس اعلام مسئولان میراثفرهنگی، تمامی مستندات مربوط به آسیبهای وارد شده به آثار تاریخی در این حوادث، مطابق با پروتکلهای بینالمللی حفاظت از میراث فرهنگی تهیه خواهد شد.
این گزارشها پس از تکمیل برای بررسیهای تخصصی و پیگیریهای حقوقی به نهادهای بینالمللی از جمله یونسکو ارسال میشود.
هدف از این اقدام، ثبت رسمی خسارتهای وارد شده به آثار تاریخی و فرهنگی و طرح آن در مجامع بینالمللی مرتبط با حفاظت از میراث فرهنگی اعلام شده است.
خسارت به ساختمان میراثفرهنگی استان اصفهان
در کنار آسیبهای وارد شده به بناهای تاریخی، ساختمان ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان نیز بر اثر موج انفجار دچار خسارت شده است.
امیر کرمزاده، مدیرکل میراثفرهنگی استان اصفهان، با اعلام این خبر گفت: در زمان وقوع انفجار کارکنان ادارهکل در محل کار حضور داشتند.
او توضیح داد: بر اثر شدت موج انفجار، بخشهایی از ساختمان از جمله سقف برخی اتاقها، سالنها، نمازخانه و تعدادی از فضاهای داخلی دچار خسارت شد.
کرمزاده با اشاره به بررسیهای اولیه وضعیت ساختمان ادارهکل گفت: خوشبختانه این حادثه هیچگونه تلفات جانی برای کارکنان در پی نداشت.
او افزود: شرایط بهگونهای مدیریت شد که روند فعالیتهای اداری و ارائه خدمات در روزهای آینده بدون وقفه ادامه خواهد داشت.
به گفته وی، اقدامات لازم برای ارزیابی دقیق خسارتها و ترمیم بخشهای آسیبدیده در حال انجام است.
ادامه فعالیتهای میراثفرهنگی
مدیرکل میراثفرهنگی استان اصفهان همچنین تأکید کرد که فعالیتهای این مجموعه در حوزههای مختلف ادامه خواهد داشت. او با اشاره به وظایف این ادارهکل در حوزههای حفاظت از آثار تاریخی، توسعه گردشگری و حمایت از صنایعدستی گفت که روند خدماترسانی به فعالان این حوزهها متوقف نخواهد شد.
کرمزاده تصریح کرد: مجموعه میراثفرهنگی استان اصفهان با تمام ظرفیت در مسیر صیانت از میراث تاریخی، توسعه گردشگری و حمایت از صنایعدستی استان به فعالیت خود ادامه میدهد.
نظر شما