به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اراک، اسدالله عباسیان، مدرس نشست هفتگی محفل ادبی صائبخوانی در استان مرکزی که در کتابخانه عمومی استاد محتاط اراک برگزار شد به تبیین مباحث نظری در حوزه سبکشناسی پرداخت و اظهار کرد: در این نشست، نسبت میان سبکشناسی زبان و سبکشناسی ادبی و تمایزات بنیادین این دو رویکرد مورد بررسی قرار میگیرد.
وی در تشریح نخستین محور بحث با عنوان «سبکشناسی فردی و جمعی» گفت: سبکشناسی ادبی عموماً به تحلیل آثار از منظر فردیت میپردازد و بر این اساس، در زمره سبکشناسی فردی قرار میگیرد. اگر بپذیریم که ویژگی سبک ادبی در نوعی «انحراف فردی» نهفته است، در تحلیل سبکی بیش از آنکه به مجموعهای از آثار توجه شود، بر اثر مشخص و منفرد تمرکز میشود. در درون هر اثر نیز پدیدههای کلامی و ساختارهای بیانی برجسته میشوند، نه صرفاً ویژگیهای فراگیر و دورهای که یک مقطع تاریخی را از مقاطع دیگر متمایز میسازد.
این نویسنده و شاعر در ادامه به تمایز «سبکشناسی زبان» و «سبکشناسی ادبی» پرداخت و افزود: سبکشناسی زبان در چارچوب سبکشناسی نظری تعریف میشود و بخشی از دانش زبانشناسی به شمار میرود. این رویکرد به شناسایی مشخصههای سبکی یک زبان و ظرفیتهای موجود در رمزگان زبانی توجه دارد. در مقابل، سبکشناسی ادبی مدعی است ویژگیهای تقلیلناپذیر یک سبک ادبی خاص را شناسایی میکند و بر چگونگی تحقق یک پیام مشخص در متن ادبی تمرکز دارد.
عباسیان سومین محور بحث را «سبکشناسی عمومی» عنوان کرد و گفت: یکی از نکات در تقابل میان سبکشناسی زبان و سبکشناسی ادبی، نادیده گرفتن جایگاه سبکشناسی عمومی است. سبکشناسی عمومی سازوکار سخن را از حیث کارکردی توضیح میدهد و به بررسی قواعد عام تولید و فهم گفتار میپردازد.
مدرس این نشست با اشاره به مفهوم «بوطیقا» تصریح کرد: بوطیقا که معرّب واژه یونانی «پوئتیکا» است به اثری اطلاق میشود که درباره شعر و اصول آن نگاشته شده باشد. بوطیقا در پی بازگویی معنا نیست، بلکه میکوشد قوانین عام حاکم بر خلق اثر ادبی را شناسایی کند و برخلاف علومی مانند روانشناسی یا جامعهشناسی، این قوانین را در درون خود ادبیات جستوجو میکند.
نشستهای هفتگی محفل ادبی صائبخوانی در استان مرکزی با هدف تعمیق مباحث نظری و تحلیلی در حوزه ادبیات فارسی برگزار میشود.
نظر شما