به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، آیین اختتامیه چهل و سومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، یکشنبه (۱۹ بهمنماه) با حضور مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، آزادهنظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور، محمدعلی مهدویراد، دبیرعلمی، چهل و سومین جایزه کتاب سال و جمعی دیگر از چهرهها و فعالان فرهنگی کشور در تالار وحدت برگزار شد.
صالحی گفت: تاریخ، روایتهای خودش را در کتابهای دینی، فلسفی، ادبی، علوم محض و طبی دارد که یک بخش آن، تاریخ ارزشمند دانشگاه جندیشاپور است که از دوره شاپور اول تا دوره اسلامی و پس از دوره اسلامی برای خود یک تاریخ بزرگ کتابت و کتاب دارد.
وی با تاکید بر جایگاه علم و کتاب در دوره پیش از اسلامی ادامه داد: ایران در قبل از اسلام، تمدنی سرشار از عشق به کتاب و علاقهمندی به کتاب بود. وقتی اسلام به این سرزمین آمد، بخشی از مهرورزی ایرانیان به اسلام به دلیل این بود که دینی بود که با کتاب خود را معرفی می کرد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: در دوره پس از اسلام هم همان طوری که بخشی از آن را شهید مطهری در کتاب خدمات متقابل اسلام و ایرانیان روایت کرد، بخشی از یک مجموعه وسیع است که چطور ایرانیان با کتابت و کتاب، تمدن اسلامی را شکوفا کردند. ایران و ایرانی در طول هزار ساله پس از اسلام به شکلی از کتاب هویتیابی و هویتخوانی کرده و کتابهایی همچون شاهنامه، کلیله و دمنه، دیوان حافظ، گلستان و بوستان سعدی، به گونهای است که سرشت ایرانی ما را ساختند و پرداختند.
چاپ بیش از یک و نیم میلیون عنوان کتاب پس از انقلاب اسلامی
صالحی گفت: کتاب قبل و پس از اسلام همزاد تمدن ایرانی است. با ظهور انقلاب اسلامی نیز دوره جدیدی برای زمانه ما آغاز شد. ویژگی انقلابی ایران این بود که انقلاب گلوله نبود، انقلاب کلمه بود و چون انقلاب کلمه بود، کتاب در این مسیر ۴۵ ساله جایگاه خاص خود را پیدا کرده است.
وی ادامه داد: از سال ۱۳۲۰ تا سال ۵۷ یعنی در ۳۷ سال حدود ۵۰ هزار عنوان کتاب داشتیم اما پس از انقلاب اسلامی تاکنون بیش از یک و نیم میلیون عنوان کتاب چاپ اول و چاپ مجدد داریم. نمیتوان گفت همه این کتابها بیهوده یا کم فایده اند. بخش بزرگی از این کتابها موثر و مفیدند و این یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی است که ما در این ۴۵ سال سهم کمّی تألیف و کتابت چنین بوده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: پس از انقلاب اسلامی ۸ درصد زنان مولف بودند، دهه چهارم ۲۹ درصد و اکنون حدود ۴۰ درصد است. ما به یک نوع عدالت جنسیتی در تألیف نزدیکتر شدیم که از دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه کتاب است و در حوزه موضوعات هم چنین نکاتی دیده میشود.
همچنین در بخش دیگری از این مراسم، حجتالاسلام و المسلمین محمدعلی مهدویراد، دبیر علمی جایزه کتاب سال به ارائه گزارشی ار روند فعالیت دبیرخانه این جایزه پرداخت و گفت: همواره مؤلفان، مترجمان و ناشران و مؤسسههای فرهنگی آثار خود را به دبیرخانه میفرستند، اما ما به این بسنده نمیکنیم و از مدیران گروهها که بررسی کتابها را انجام دادند، میخواهیم اگر کتابی جا مانده است، معرفی کنند تا بررسی شود.
وی با بیان اینکه برای این دوره از کتاب سال، از فروردین تا اسفند ۱۴۰۳، ۷۴ هزار و ۲۰۸ عنوان کتاب چاپ نخست، منتشر شده، گفت: از میان این آثار ۲۰ هزار و ۸۸۶ عنوان کتاب از سوی داوران و کارشناسان بررسی و غربالگری اولیه انجام شد و ۲۳۵ عنوان به مرحله دوم راه یافت که در این مرحله هرکدام با نظر سه داور بررسی شدند.
مهدویراد، با بیان اینکه از میان همه این کتابها ۶۱ اثر، منتخب شدند، افزود: از بین این آثار نیز ۱۴ کتاب برگزیده و ۴۷ کتاب شایسته تقدیر شدند.
وی در ادامه درباره کمّیت درخورتوجه متون تصحیحی و تحقیقی نسخ و نصوص در میان آثار، گفت: ۶۴ درصد آثار در این حوزه تألیفی بود؛ البته تحقیق درباره متون کهن و بازسازی میراث کهن، کم از تألیف ندارد، اما کار محقق بیشتر به نام مؤلف است؛ اگر حرف نو نباشد و تجدد، ریشه در سنت نداشته باشد، آب در هاون کوبیدن است.
مهدویراد، با اشاره به داوری ۷۲ گروه، بیان کرد: در هر گروه، یک برگزیده و تقدیری خواهیم داشت و این به این معنا نیست که کتابهای دیگر به کار نمیآید، بلکه بسیاری از کتابها، سزامندی و کارآمدی دارند.
وی همچنین تاکید کرد که هیچ سویهای جز ملاکها و معیارهای ارزیابی که پیش از این اعلام شده وجود ندارد، البته شاید کاستیهایی داشته باشیم اما همه تلاش ما این بود که برگزاری این رویداد و این جایزه در شأن جمهوری اسلامی باشد.
نظر شما