جعفر حسنپور در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، درباره اهمیت و جایگاه جایزه کتاب سال، بیان کرد: این رویداد از همان ابتدا بر پایه ایدهای درست و ارزشمند شکل گرفت و در طول سالها، تأثیر مثبت و قابل توجهی در حوزه فرهنگ، علم و نشر کشور داشته است. یکی از مهمترین کارکردهای این جایزه، ایجاد انگیزه در میان نویسندگان، پژوهشگران و ناشران است تا آثار خود را با کیفیت علمی و محتوایی بهتری برای حضور در یک فضای رقابتی معتبر ارائه کنند.
وی با تأکید بر اینکه دریافت جایزه در رویداد کتاب سال افتخار محسوب میشود، افزود: نویسندگان و ناشران همواره استقبال خوبی از این جایزه داشتهاند، چراکه برگزیده شدن در این رویداد، نوعی تأیید علمی و حرفهای به شمار میرود و میتواند مسیر فعالیتهای بعدی پژوهشگران را هموارتر کند.
حسنپور، با اشاره به حضور رئیسجمهور در آیین اختتامیه جایزه کتاب سال، افزود: وقتی در چنین رویدادی بالاترین مقام اجرایی کشور، از برگزیدگان تقدیر میکند، این موضوع پیام روشنی درباره اهمیت کتاب، تولید علم و جایگاه نویسندگان در کشور دارد. در مجموع میتوان گفت که نقش و تأثیر این رویداد در ارتقای کیفیت نشر و تشویق به تولید آثار علمی و فرهنگی فاخر، مثبت و قابل دفاع بوده است.
وی با ابراز امیدواری نسبت به تداوم این رویداد فرهنگی، ادامه داد: لازم است مشکلات مالی و چالشهایی از این دست برطرف شود تا جایزه کتاب سال بتواند با قدرت بیشتری به کار خود ادامه دهد. به نظر میرسد همین تأثیرگذاری مثبت و کارکرد مؤثر بوده که موجب شده این جایزه بیش از چهار دهه استمرار داشته باشد.
حسنپور در ادامه با اشاره به تجربه شخصی خود، بیان کرد: وقتی، کتابی که برای نگارش آن، وقت و انرژی زیادی صرف کرده بودم، در جایزه کتاب سال برگزیده شد، این اتفاق به نوعی مشوق جدی بود تا با انگیزه بیشتری به تألیف آثار بعدی بپردازم. وقتی بهعنوان محقق فعالیت داریم، به مجموعهای از تجربهها و یافتهها دست پیدا میکنیم که لازم است مکتوب شوند و در اختیار علاقهمندان و جامعه علمی قرار گیرند.
عضو هیئت علمی دانشکده زمینشناسی دانشگاه تهران، افزود: یکی از انگیزههای مهم برای نوشتن کتاب در آینده، احتمال دیده شدن، داوری شدن و حتی تقدیر شدن اثر در یک فضای رقابتی معتبر است. این موضوع برای نویسنده اهمیت زیادی دارد و میتواند نقش محرک داشته باشد.
حسنپور، با اشاره به مخاطبان جایزه کتاب سال، گفت: به دلیل تخصصی بودن بسیاری از حوزهها، مخاطبان این جایزه عمدتاً از قشرهای تخصصی و دانشگاهی هستند و شاید عموم مردم چندان در جریان جزئیات آن قرار نگیرند. به نظر میرسد، یکی از چالشهای اصلی جایزه کتاب سال همین موضوع است. با این حال، برای افرادی که در حوزههای تخصصی فعالیت میکنند، برگزیده شدن یک کتاب، میتواند رغبت و اعتماد بیشتری برای مطالعه آن ایجاد کند.
وی با تأکید بر ضرورت حمایتهای مستمر، بیان کرد: این رویداد نباید صرفاً به انتخاب چند کتاب در یک مراسم و اهدای جایزه مالی ختم شود. تجربه شخصی من هم نشان میدهد که پس از دریافت جایزه، حمایتهای معنوی و علمی چندانی ادامه پیدا نمیکند، درحالی که این حمایتها میتواند بسیار مؤثر باشد.
حسنپور ادامه داد: اقدامات متنوعی میتوان درباره کتابهای برگزیده و شایسته تقدیر انجام داد. بهعنوان مثال، اگر این آثار ظرفیت لازم را داشته باشند، میتوان زمینه ترجمه آنها به زبانهای دیگر را فراهم کرد تا در سطح بینالمللی نیز معرفی شوند و به گسترش دانش و اعتبار نشر علمی کشور کمک کنند. البته تحقق این امر نیازمند حمایت مالی هدفمند است.
این استاد دانشگاه، افزود: از دیگر اقداماتی که میتواند به دیده شدن بیشتر این کتابها کمک کند، این است که کتابخانههای عمومی و دانشگاهی کشور ملزم شوند، نسخهای از آثار برگزیده را در اختیار داشته باشند یا نمایشگاههای ویژهای برای کتابهای منتخب سال، در کتابخانهها برگزار شود. حتی میتوان در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، غرفهای اختصاصی برای کتابهای برگزیده جایزه کتاب سال در نظر گرفت.
حسنپور همچنین بر برگزاری جلسات نقد و بررسی تأکید کرد و گفت: میتوان نشستهایی برای بررسی علمی این کتابها برگزار کرد و توضیح داد که چرا این آثار انتخاب شدهاند و چه ویژگیهایی آنها را از سایر آثار متمایز کرده است. این کار به ارتقای سطح علمی جامعه کمک میکند.
وی استفاده از ظرفیتهای رسانهای را نیز مهم دانست و بیان کرد: صداوسیما میتواند با تولید برنامههای تخصصی، علمی و مستند، نقش مؤثری در معرفی بهتر این آثار ایفا کند.
حسنپور نقش دانشگاهها را در این رویداد کمرنگ ارزیابی کرد و افزود: برای خود من، این اتفاق رخ داده که پس از برگزیده شدن کتابم، بازتاب چندانی از سوی دانشگاه مشاهده نکردم و فقط به یک تبریک ساده بسنده شد. در حالی که دانشگاهها میتوانند نقش فعالتری داشته باشند؛ برای مثال با برگزاری نشستهای نقد و بررسی، سمینارها و کارگاههای تخصصی، زمینه آشنایی بیشتر مخاطبان با کتابهای برگزیده را فراهم کنند.
به گزارش ایبنا، کتاب «زمینشناسی مهندسی و تونلسازی: ارزیابی عملکرد TBM در تونلهای سنگی» تألیف جعفر حسنپور، جمال رستمی و ماشاءالله خامهچیان، در چهلودومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران بهعنوان اثر برگزیده معرفی شده است.
اختتامیه چهلوسومین دوره جایزه کتاب سال، ۱۹ بهمنماه برگزار میشود.
نظر شما