به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در گروه «کلیات و تاریخ علم» چهلوسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، سه عنوان از کتابهای تاریخ علم مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب به عنوان نامزد جایزه معرفی شده و به مرحلۀ دوم داوری راه یافتند.
این کتابها عبارتند از:
تحریر کتاب الاُکَر لثاوذوسیوس: رسالهای در هندسه کره، تألیف نصیرالدین محمد طوسی، تصحیح و ترجمه معصومه امیری مقدم، زیر نظر حسین معصومیهمدانی، تهران: مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب، ۱۴۰۳، ۳۴۶ ص.
لُبُّ الحساب، تألیف علی بن یوسف بن علی، تصحیح نرگس عصارزادگان، ناظر علمی: محمد باقری، ۱۴۰۳، ۵۳۲ ص.
کاشانیشناخت: پژوهشی در آثار ریاضی غیاثالدین جمشید کاشانی، تألیف یونس کرامتی، تهران: میراث مکتوب، ۱۴۰۳، ۲۹۵ ص.
تحریر کتاب الاُکَر لثاوذوسیوس (رسالهای در هندسهٔ کره)
تحریر کتاب الاُکَر لثاوذوسیوس پژوهشی است دربارهٔ تحریر خواجه نصیرالدین طوسی از کتاب اُکَر تئودوسیوس که یکی از آثار مهم ریاضی در دورهٔ اسلامی است.
تئودوسیوس، ریاضیدان قرن اول پیش از میلاد، اُکَر را به زبان یونانی نوشت. این کتاب شامل قضیههای پرکاربرد هندسهٔ کروی است. کاربرد این کتاب در مطالعهٔ آثار نجومی از یک سو و تحریر دقیق و روان طوسی از سوی دیگر باعث شد که تحریر اُکَر طوسی مورد اقبال بسیاری از استادان و دانشجویان ریاضی و نجوم قرار گیرد و حاشیههای بسیاری بر آن نوشته شد. طوسی در این تحریر علاوه بر آنکه ساختار ریاضی اُکَر را قوت بخشیده است، مطالبی را به آن افزوده است که هم از نظر تاریخی و هم از نظر علمی اهمیت بسیاری دارند.
این کتاب شامل متن ویراستهای از تحریر اُکَر طوسی، ترجمهٔ فارسی و شرح ریاضی آن است. مقدمهٔ فارسی کتاب به موضوع و اهمیت اُکَر، سرنوشت آن در یونان و جهان اسلام، ویژگیهای تحریر طوسی، نسخ خطی موجود آن و شیوهٔ تصحیح متن پرداخته است.
لبّ الحساب از آثار جامع حساب دورۀ اسلامی
لبّ الحساب، یکی از آثار جامع حساب دورۀ اسلامی است و رویکرد علی بن یوسف بن علی در این اثر برگزیدن محتوای کامل و جامع از گرانمایهترین آثار دورۀ اسلامی بوده است.
این کتاب با تصحیح نرگس عصارزادگان بر اساس نسخۀ منحصر بهفرد فارسی، و با نظارت علمی محمد باقری، از سوی مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب چاپ و منتشر شد.
لبّ الحساب در چهار بخش اصلی و یک خاتمه به «ضرب و قسمت و جذر و غیر آن» (در ۹ باب)، «نسبت و انواع معاملات و خطأین» (در ۳ باب)، «جبر و مقابله و انواع آن» (در ۹ باب)، «مساحت و انواع آن» (در ۱۲ باب) و «مسائل و نوادر متفرقه بیتفصیل» پرداخته است.
کاشانی شناخت؛ پژوهشی در آثار غیاثالدین جمشید کاشانی
غیاثالدین جمشید بن مسعود بن محمود بن محمد کاشانی یکی از برجستهترین ریاضیدانان روزگار خود و چه بسا برجستهترین آنها بوده است. در این پژوهش با بررسی دقیق محتوای نامههای کاشانی، اشارات پراکندۀ او در آثار مختلفش و نیز مقایسۀ این دادهها با منابع تاریخی، زندگینامهای نو برای کاشانی تنظیم شده است.
رصدخانۀ سمرقند و نقش کلیدی کاشانی در این رصدخانه، معرفی میراث مکتوب کاشانی، سخن دربارۀ سه رسالۀ مفتاح الحساب، تلخیص المفتاح و الرسالة المحیطیة، تاریخچۀ نظریۀ معادلات جبری، استخراج ریشۀ n اُم اعداد و پیدایش و بهکارگیری کسرهای دهدهی، و بحث دربارۀ «آزمون درستی محاسبات» دیگر موضوعات مطرح شده در این کتاب است.
نظر شما