سرویس کودک و نوجوان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - زهرا حکیمیان: عبور از دنیای نوجوانی به بزرگسالی همیشه با یک اتفاق بزرگ همراه است. اتفاقی که آدم را مجبور میکند دلخوشیهای کوچک را کنار بگذارد و بار سنگین زندگی را به دوش بکشد. کتاب «روز حمله گرگ» روایت همین لحظه حساس است.
داستان درباره نوجوانی به نام یاشار است که در کنار پیرمرد چوپانی به نام آمان آقا در چپرقویمه زندگی میکند. با حمله عراق به ایران، آمان آقا تصمیم میگیرد راهی جبهه شود و یاشار ناگهان خود را تنها، زیر بار مسئولیتهای فراوان میبیند. بعد از رفتن آمان آقا، یاشار باید با ترسهایش روبهرو شود. ترسهایی که در قالب گرگهایی گرسنه به گلهاش هجوم میآورند.
در کتاب «روز حمله گرگ»، یوسف قوجق برای روایت روزهای جنگ، اشغال خرمشهر و آزادی آن، دست مخاطب را میگیرد و به جای جنوب و جبهه جنگ، نوجوان را به شمال ایران، به ترکمنصحرا، میبرد و از آنجا با نامههایی که از آمان آقا میرسد، داستان را پیش میبرد. او در ترکمنصحرا، در بین مردم ترکمن، جنگی را که در جنوب ایران در جریان است، روایت میکند.
حضور شخصیتهایی فرعی مثل عبید آقا و طوطیاش، که از خرمشهر آواره شده و به ترکمنصحرا پناه آوردهاند، به داستان عمق اجتماعی بخشیده است. آنها آمدهاند تا جهانبینی یاشار را گسترش دهند. حضور آنها به یاشار و مخاطب نوجوان میفهماند دنیایی بزرگتر از روستا وجود دارد و دردهای مشترک، آدمها را به هم پیوند میزند و غریبهها در سایه هدف مشترک، به یک خانواده تبدیل میشوند.
طوطی عبید آقا که مدام خبر سقوط خرمشهر را تکرار میکند، نمادی گزنده از خاطرات تلخی است که دست از سر آدم برنمیدارند.
یوسف قوجق در این اثر از نثر و زبانی ساده، صمیمی و به دور از شعارزدگی استفاده کرده که باعث شده مخاطب با یاشار همذاتپنداری کند. او میداند نوجوان از نصیحت گریزان است؛ بنابراین مفاهیمی مثل شجاعت و مسئولیت را در لایههای پنهان کششهای داستانی و دیالوگهای کوتاه گنجانده است.
از آنجایی که مخاطب اصلی این رمان، نوجوانان هستند، جملات کوتاه و خوشخوان انتخاب شدهاند. کوتاهی فصلها و سرعت پیشرفت داستان به خوبی با روحیات نوجوان امروز که در دنیای سرعت زندگی میکند، هماهنگ است و این سرعت، خواندن رمان را برای نوجوان لذت بخش میکند.
از درخشانترین بخشهای کتاب «روز حمله گرگ» فضاسازی از ترکمن صحرا و چپرقویمه است. استفاده از نمادهای بومی مثل موسیقی و آواز، نی، دوتار، آداب چوپانی و بوی گله، سرمای شبانه دشت و… رنگ و بوی اقلیمی به کتاب داده و فضایی ساخته که مخاطب میتواند آن را لمس کند.
و اینها همه به دلیل تجربه زیسته نویسنده است. یوسف قوجق فرزند همان اقلیمی است که دربارهاش مینویسد. او در ترکمنصحرا متولد و بزرگ شده است. در آثارش دغدغه هویت و بومگرایی دارد و تلاش میکند پیوندی بین نسل جدید و ریشههای فرهنگیشان ایجاد کند.
نام کتاب هوشمندانه انتخاب شده. «روز حمله گرگ» در وهله اول ذهن را به سمت یک داستان طبیعتگرا میبرد اما نام کتاب یک استعاره است؛ از یک سو به گرگهایی که به گله میزنند اشاره دارد و از سوی دیگر به دشمنی که به مرزها هجوم میآورد. اسم کتاب اشارهای یک واقعه درونی است؛ به لحظهای که گرگها هجوم میآورند و فرد باید بین فرار یا ایستادگی یکی را انتخاب کند. نویسنده در این کتاب بهخوبی نشان داده شجاعت، نترسیدن نیست بلکه ایستادگی در عین ترسیدن است.
«روز حمله گرگ» به ما یادآوری میکند برای بزرگشدن گاهی لازم است تکیهگاهمان را از دست بدهیم تا یاد بگیریم روی پاهای خودمان بایستیم. این اثر به ما میگوید هویت هر فرد در لحظات سخت و در مواجهه با گرگهای زندگی شکل میگیرد.
از دیگر ویژگیهای این کتاب، هوشمندی نویسنده در روایت غیرمستقیم تاریخ و جنگ است. یوسف قوجق ماجرای اشغال خرمشهر را نه از طریق آمار و ارقام نظامی بلکه از زبان عبید آقا و خاطرات غبارآلودش و نامههای آقا آمان روایت میکند. این لطافت باعث شده خواندن این رمان برای نوجوانان دلپذیر باشد. این نگاه بهترین شیوه برای آشنا کردن نسل جدید با تاریخ است.
کتاب «روز حمله گرگ» انتخابی عالی برای نوجوانانی است که به دنبال داستانهای واقعگرا هستند؛ همچنین برای بزرگسالانی که میخواهند ماجرای اشغال خرمشهر را این بار از دریچهای انسانی و لطیف بازخوانی کنند.
کتاب «روز حمله گرگ» را انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در ۶۸ صفحه، تیراژ ۲۰۰۰ نسخه و قیمت ۸۰٫۰۰۰ تومان منتشر کرده است.
نظر شما