به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از اسلش، آسیموف ابتدا داستانهای ربات را نوشت و سپس با اضافه کردن چند حلقه کلیدی (دانیل، قانون صفرم، ذهنخوانی، اسپیسرها و سرنوشت زمین) آنها را به حماسه بزرگ بنیاد متصل کرد. نتیجه یک جهان واحد بسیار منسجم است که در آن تصمیمات گرفتهشده توسط رباتها در هزارههای اولیه، سرنوشت تمدن انسانی را تا ۲۰ هزار سال بعد تعیین میکند. این اتصال یکی از هوشمندانهترین و جسورانهترین کارهای تاریخ علمی-تخیلی محسوب میشود.
آیزاک آسیموف در طول دههها دو مجموعه بزرگ علمی-تخیلی خود یعنی «بنیاد» و «ربات» را بهتدریج در یک جهان مشترک (Shared Universe) قرار داد. این اتصال نه تنها شامل ارجاعات کوچک نیست، بلکه مفاهیم، شخصیتها و سرنوشت بشریت را به شکلی عمیق و اساسی به هم پیوند میدهد. در این مطلب پنج ارتباط مهم و تعیینکننده بین این دو سری بررسی شده است که نشان میدهد چگونه ایدههای اولیه داستانهای ربات به پایههای اصلی حماسه بنیاد تبدیل شدند:
دمرزل
مهمترین ربات تاریخ بشریت. دانیل که ابتدا در رمانهای پلیسی-علمیتخیلی ربات ظاهر میشود، بعدها با نام اِتو دمرزل در سری بنیاد نقش محوری دارد. او هزاران سال در پشت صحنه تاریخ بشریت را هدایت میکند تا گونه انسانی از نابودی نجات یابد. دمرزل / دانیل تقریباً تکچهره ثابت آسیموف در طول ۲۰ هزار سال داستانهایش است.
قوانین رباتیک
سه قانون معروف رباتیک در داستانهای اولیه مطرح میشوند، اما در کتاب «رباتها و امپراتوری» قانون صفرم توسط دانیل و گیسکارد ابداع میشود:
«ربات نباید به بشریت آسیب برساند یا با بیعملی اجازه دهد بشریت آسیب ببیند.»
این قانون به رباتها اجازه میدهد منافع گونه انسانی را بر جان تکتک انسانها مقدم بدانند و توجیهکننده بسیاری از تصمیمات سخت دمرزل در دوران بنیاد و امپراتوری گالاکتیک است.
ذهنخوانی
توانایی تاثیرگذاری بر ذهن انسانها ابتدا در «رباتها و امپراتوری» توسط دانیل و گیسکارد کشف میشود. دانیل این توانایی را طی هزاران سال توسعه میدهد و در سری بنیاد به تأسیس سیاره زنده گایا (Gaia) و سپس طرح گالاکسیا (Galaxia) — یک ذهن جمعی که کل کهکشان را در بر میگیرد — منجر میشود. این ایده یکی از پایانبندیهای اصلی حماسه بنیاد است.
اسپیسرها و جهانهای آنها
اسپیسرها انسانهای پیشرفته زیستی هستند که در ۵۰ سیاره اول استعماری زندگی میکنند (بهویژه آرورا و سولاریا). این سیارات و فرهنگ آنها در بسیاری از رمانهای ربات نقش کلیدی دارند. در کتابهای پایانی بنیاد (بهخصوص «بنیاد و زمین») شخصیتهای اصلی به جستجوی زمین گمشده میروند و جهانهای اسپیسرها را دوباره کشف میکنند؛ برخی متروکه، برخی دستنخورده و برخی کاملاً نابود شدهاند.
زمین رادیواکتیو و ماه
در رمان «رباتها و امپراتوری» زمین بهتدریج و به صورت عمدی به یک سیاره رادیواکتیو و غیرقابل سکونت تبدیل میشود. این اتفاق باعث پراکندگی نهایی انسانها در کهکشان میگردد. در کتابهای پایانی بنیاد (بهویژه «بنیاد و زمین») زمین رادیواکتیو دوباره کشف میشود و معلوم میشود که یک ربات (دانیل) در ماه، ماهواره زمین، یک جامعه مخفی را هدایت میکرده است. این کشف نقطه اوج اتصال دو سری است.
نظر شما