به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از پابلیشینگ پرسپکتیو، «کنی فرایز»، نویسنده برنده جوایز متعدد و از پیشگامان هنر معلولیت، اعلام کرد که جایزه «جایزه ادبی نویسنده معلول کنی فرایز» را بنیان گذاشته است؛ جایزهای که با هدف ارتقا و تقویت آثار نویسندگان نوظهور دارای معلولیت و یا ناشنوا طراحی شده و میخواهد به نسل تازهای از نویسندگان امکان دیدهشدن و کسب اعتبار بدهد.
فرایز میگوید: «بهعنوان کسی که از او با عنوان یک پیشگام در ادبیات معلولیت یاد میشود، با بالا رفتن سنم بیش از پیش نگران میراث هنر معلولیت شدهام. از نظر تاریخی، نویسندگان دارای معلولیت به حاشیه رانده شدهاند و از دسترسی به آموزش و تربیت حرفهای محروم بودهاند و نبودِ راهنماهای معلول باعث شده پیوند میان نسلهای نویسندگان معلول بارها از دست برود. امید من این است که این جایزه سالانه بتواند به نویسندهای معلول از نسل جوانتر کمک کند تا هم در جامعه هنر معلولیت و هم در جهان هنر بهطور کلی شناختهتر شود.»
برنده نخستین دوره این جایزه که در ۲۲ سپتامبر اعلام شد، سیری جرل جانسون شاعر و نویسنده اهل نیوجرسی آمریکا بود که هزار دلار جایزه نقدی دریافت کرد.
جانسون میگوید: «در جهانی که نویسندگان معلول بیشتر موضوع نوشتن مراقبان هستند تا خودشان منتشر شوند، سپاسگزارم که نخستین دریافتکننده جایزه کنی فرایز هستم تا بتوانم همچنان به کارم متعهد بمانم.»
فرایز درباره انتخاب او میگوید: «سیری جرل جانسون را بهعنوان نخستین برنده انتخاب کردم چون شعرهایش مرزهای زبان، موضوع و فرم را منفجر میکنند. شعرهای او به ما امکان میدهند با کسانی روبهرو شویم که معمولاً در صفحات شعر با آنها مواجه نمیشویم. او به طیف گستردهای از آدمها، مکانها و سیاستها فضا میدهد.»
نشریه پابلیشینگ پرسپکتیو با فرایز درباره مسیر حرفهایاش، این جایزه و آینده نویسندگان دارای معلولیت گفتوگو کرده است.
شما سالها مدافع نویسندگان دارای معلولیت بودهاید. چه چیزی باعث شد اکنون این جایزه را راهاندازی کنید؟
کنی فرایز: با بالا رفتن سنم، تمرکزم بیش از پیش بر مفهوم میراث قرار گرفته؛ مفهومی که بهنظر من بسیار مهم است، چون بخش زیادی از تاریخ معلولیت، چه فرهنگی و چه غیر آن، یا ناشناخته مانده یا پاک شده است. در سالهای اخیر بسیاری از پیشگامان حقوق و فرهنگ معلولیت را از دست دادهایم؛ از جمله مرلین گلدن، جودی هیومن، سوزان آر. نوسبام و همین ماه گذشته آلیس ونگ که همه آنها را راهنما و دوست خود میدانستم. بنابراین شروع این جایزه در این مقطع ضروری به نظر میرسید، بهویژه که همزمان با شصتوپنجمین سالگرد تولدم شکل گرفت.
با این جایزه مبلغی نقدی هم همراه است. این پول چه تاثیری بر زندگی یک نویسنده میگذارد؟
برای هر کدام از ما، جایزهای که شامل پول است میتواند معنای متفاوتی داشته باشد. بهدلیل ساختارهای توانسالارانه جامعه، زندگی با معلولیت اغلب هم منابع مالی و هم زمان را میفرساید. حتی مبلغی اندک میتواند زمان بیشتری برای نوشتن فراهم کند یا به شکلی به جبران کمبود منابع کمک کند. هر کسی بسته به شرایط زندگیاش از این پول استفاده متفاوتی خواهد کرد.
واکنش جامعه معلولیت به این جایزه و انتخاب سیری بهعنوان نخستین برنده چگونه بوده است؟
از واکنش دوستانم در جامعه معلولیت دلگرم شدهام. ایمیلهای صمیمانهای دریافت کردهام از کسانی که اهمیت چنین جایزهای را درک میکنند و بسیاری هم از انتخاب سیری بهعنوان نخستین برنده ابراز هیجان کردهاند.
واکنش جهان گستردهتر ادبیات چگونه بوده است؟
خوشحالکننده بود که برخی رسانههای ادبی به راهاندازی این جایزه توجه نشان دادند؛ برای مثال مطالبی در Literary Hub و Kirkus منتشر شد. با این حال، بهنظر میرسد در شرایط اجتماعی و سیاسی کنونی باید توجه بسیار بیشتری به چنین جایزهای شود، بهویژه با توجه به اینکه کووید بهطور نامتناسبی بر زندگی افراد دارای معلولیت تاثیر گذاشته و همچنان میگذارد.
امید دارید این جایزه و توجهی که ایجاد میکند چه تاثیری بر دیگر نویسندگان دارای تواناییهای متفاوت بگذارد؟
امیدوارم این جایزه توجهها را به این واقعیت جلب کند که نویسندگان معلول حرفهای مهمی برای گفتن دارند؛ حرفهایی که همه ما را، چه معلول و چه غیرمعلول، غنیتر میکند و فرهنگ ادبی ما را هم از نظر فرم و هم محتوا به جلو میبرد. همچنین امیدوارم باعث شود نویسندگان معلول با آثار نویسندگان معلول دیگری آشنا شوند که شاید پیشتر نمیشناختند.
نظر شما