پنجشنبه ۱۸ تیر ۱۳۸۸ - ۰۸:۰۰
نگاهي به كتاب«مردم سالاري ديني و دموكراسي غربي»

چاپ نخست كتاب «مردم‌سالاري ديني و دموكراسي غربي» به قلم دكتر محمدرضا جمالي از سوي نشر همداد منتشر و روانه بازار نشر شد./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اين اثر، نگرشي بر تفاوت دو نحله سياسي در حكومت‌هاي ديني و سكولار است و به اين سوال پاسخ مي‌دهد كه آيا مردم‌سالاري ديني با دموكراسي‌هاي غربي تفاوت دارد يا خير؟

دموكراسي به معناي حاكميت مردم در برابر فرد يا گروه خاص، از زماني كه به واسطه كميت‌گرايي، مورد نقد حكماي يونان واقع شد و تا زمان حاضر كه به عنوان يك الگوي منحصر به فرد از جانب غرب معرفي مي‌شود، زمان زيادي را پشت سر گذاشته و در مدل‌هاي متفاوت و گوناگون ظهور كرده و بنابر نظريات انديشمندان هر عصر و تحولات جامعه در هر مقطع، مدل خاصي از دموكراسي به جامعه عرضه شده است. 

بر اساس مطالب كتاب، از دموكراسي كلاسيك يونان تا دموكراسي ليبرال عصر حاضر، يك نكته ثابت به معناي نسبي‌گرايي وجود دارد كه در ماهيت و ذات دموكراسي نهفته است. در دموكراسي به واسطه اين كه خواست مردم ملاك و معيار حقيقت است، اين درخواست در زمان‌هاي متفاوت، متغير مي‌شود. بنابر اين در دموكراسي‌ها با خواست‌هاي گوناگون و در نتيجه حقيقت‌ها روبه‌رو هستيم. از همين‌جا است كه نقطه كانوني تفاوت دموكراسي با مردم‌سالاري ديني به‌دست مي‌‌آيد. 

نويسنده اين اثر در بخشي از مقدمه كتاب مي‌نويسد: «در مردم‌سالاري ديني، نسبي‌گرايي جايي ندارد و حقيقت ثابت است و در هر دوره و زماني گوهر حقيقت، معيار اصلي مي باشد و با حقيقت‌ها روبه‌رو نيستيم بلكه يك حقيقت معيار اصلي مي‌باشد. همان‌طور كه در دموكراسي، مردم نقش اصلي و بديهي را دارند، در مردم‌سالاري ديني نيز مردم ملاك اعتبار و مقبوليت مي‌باشند و ميزان مشروعيت با نسبت حقيقت سنجيده مي‌شود كه آن بر اساس مبنايي خارج از اراده مردم است و آن ميزان عقل و حيات معقولي است كه در چارچوب وحي تعيين مي‌شود. امروزه دموكراسي، به عنوان ابزاري استعماري درآمده است كه استعمار فرا نو براي رسيدن به مطامع خود و غارت منابع كشورهاي دنيا با استفاده از اهرم‌هاي نظامي و توان اقتصادي به نابودي آن منابع مشغول هستند. 
نظريه‌پردازان دموكراسي بيش از هر امري بر واژه مردم تاكيد مي‌كنند و در تبليغات خود خواست مردم و اراده عمومي را به عنوان نكته برجسته دموكراسي مطرح مي‌كنند.» 

اگرچه حكماي يونان به‌ويژه ارسطو، دموكراسي را حكومت تهيدستان، پابرهنگان و ميان‌مايه‌گان مي‌دانست؛ اما امروزه در دموكراسي غربي نقش مردم به مراتب كمتر از هر دوره‌اي است. تبليغات پر سر و صداي رسانه‌هاي تبليغي و فريب افكار عمومي به مدد بنگاه‌هاي زرسالاران زورمند آمده و مردم، وسيله و بهانه دموكراسي‌ها براي قدرت‌ها شده‌اند. 

با پيروزي انقلاب اسلامي ايران به رهبري امام خميني(ره)، مدلي به نام «مردم‌سالاري ديني» در شكل عملي و كارآمد با توجه به زمينه‌ها و ريشه‌هاي آن كه در حكومت نبوي و علوي به‌وجود آمد و با نظرات علمايي چون آخوند خراساني، آيت‌الله نائيني و حاج آقا نوراله اصفهاني مطرح شد. 

به اعتقاد نويسنده كتاب، مدل مردم‌سالاري ديني به دليل بديع، ابتكاري و نو بودن آن، براي مردم در ميدان‌هاي تصميم‌گيري، نقش ويژه‌اي قايل شده و به ‌‌دليل قرار گرفتن بر مدار وحي، هرگونه خودكامگي و شائبه ديكتاتوري از آن رخت برمي‌بندد. برخلاف دموكراسي‌ها كه بر اهواء و تمنيات بشري بنا شده، مردم‌سالاري ديني به بهترين نحو خواست عمومي را در جهت وحي و آموزه‌هاي آسماني بر آورده مي‌كند. 

امام خميني(ره) با رد هرگونه دموكراسي غربي و فاسد خواندن آن، بهترين نوع مردم سالاري را مردم سالاري اسلامي معرفي مي‌كند و   تاكيد دارد، حكومت اسلامي كه پيامبر(ص) و حضرت امير(ع) تشكيل دادند؛ به بهترين نحو القاي معناي مردم‌سالاري را برآورده كرده است. 

رهبر معظم انقلاب نيز ضمن تبيين مردم‌سالاري ديني، ماهيت آن را با دموكراسي‌هاي غربي متفاوت مي‌بيند و تاكيد مي‌كند؛ مردم‌سالاري ديني در شكل و پيدايش با دموكراسي‌هاي غربي متفاوت است و اساسا مردم‌سالاري ديني مفهوم مجزا و جداگانه‌اي است. 

مردم‌سالاري ديني با دموكراسي غربي به دليل ماهيت و مبنا تفاوت‌هايي با هم دارند، به‌طوري كه اين تفاوت‌ها موجب شده تا مردم‌سالاري ديني به عنوان مدل بديع و منحصر به فردي با ماهيت متفاوتي جلوه نمايد. 

به عقيده نويسنده، دموكراسي بر مبناي نسبي‌انگاري و حاكميت اكثريت مردم، بنا شده و سكولاريسم در ذات آن نهفته و ارتباط آن يك‌سره با خواست مردم است؛ اما مدل مردم‌سالاري ديني بر اساس «خواست مردم» و ابتناء آن بر «وحي و حيات معقول» بنا شده، به‌طوري كه خواست مردم در حقانيت آن تاثيري ندارد، بلكه به مقوله‌اي با عنوان مقبوليت ارتباط پيدا مي‌كند. بنابراين در مردم‌سالاري ديني مقبوليت و مشروعيت دو امر جداگانه است كه از يك سو مقبوليت با خواست مردم و از سوي ديگر مشروعيت با حاكميت الهي ارتباط مي‌يابد. 

كتاب حاضر در چهار فصل تدوين شده و تاملاتي نظري در باب دموكراسي، مردم‌سالاري ديني و مباني نظري آن، پيش‌زمينه‌هاي مردم‌سالاري ديني و مردم‌سالاري در انديشه‌ سياسي امام خميني(ره)، عناوين فصل‌هاي چهارگانه كتاب اند.

از منابع مورد استفاده نويسنده در تدوين اين اثر مي‌توان كتاب‌هاي قرآن كريم، نهج‌البلاغه، صحيفه نور، در جست‌وجوي راه از كلام امام، ولايت فقيه، كشف‌الاسرار، سياست، مشاركت عمومي، ظهور و سقوط ليبراليسم غرب، حكومت ديني و حكومت دموكراتيك، شرح وصيت‌نامه امام خميني(ره)، خداوندان انديشه سياسي، حديث شكوفايي، قبسات‌النور، اجوبة‌الاستفتائات، دموكراسي چيست؟، مدل‌هاي دموكراسي و ... را نام برد. 

چاپ نخست كتاب «مردم‌سالاري ديني و دموكراسي غربي» در شمارگان 3000 نسخه، 176 صفحه و بهاي 33000 ريال راهي بازار نشر شده است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

پربازدیدترین

تازه‌ها

پربازدیدها