به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)،‌ به نقل از ستاد خبري سراي اهل قلم، كتاب «رساله في‌الاتحاد العاقل والمعقول» يكي از رسائل ملاصدراست كه زير نظر آيت‌الله سيد محمد خامنه‌اي مدير بنياد حكمت صدرا و با تصحيح بيوك عليزاده توسط انتشارات حكمت صدرا چاپ شده است.

اين كتاب شامل 9 فصل است با عناوين: زندگينامه ملاصدرا، ماهيت حكمت متعاليه و تمايز آن از مكاتب فلسفي ديگر، جايگاه معرفت‌شناسي در فلسفه اسلامي، تاريخچه اتحاد عاقل و معقول، تعريف مسئله و تعيين محل نزاع، مباني نظريه اتحاد عاقل و معقول، دلايل اتحاد عاقل و معقول، نقد وبررسي دلايل منكران اتحاد و نتيجه‌گيري،يادداشت وفهرست‌ها.

اين اثر در جايزه فصل زمستان سال گذشته، به عنوان اثر برگزيده حوزه انديشه انتخاب شده بود.

در جلسه بررسي كتاب نامبرده، بيوك عليزاده، محمود يوسف ثاني نويسنده حوزه فلسفه و عبداالله صلواتي به عنوان مدير جلسه نظرات خود را راجع ‌به اثر مطرح كردند.

عليزاده در ابتداي جلسه گفت: اين كتاب نخستين بار توسط من در سال 1376 تصحيح شد اما چون ناشر اين كتاب را دير منتشر كرد، در همين فاصله زماني، نويسنده ديگري با نام حامد ناجي اين اثر را تصحيح و زودتر از بنده توسط انتشارات حكمت چاپ كرد.

وي گفت: نظريه «عاقل و معقول» ملاصدرا جزو نظريات معرفت‌شناختي فيلسوفان اسلامي است كه ملاصدرا آن را تكميل كرد و به پايان رساند؛لذا بنده اين كتاب را انتخاب كردم تا از‌آن به عنوان كتاب درسي استفاده كنم . پيش از آن هم جزوه درسي آن را در كلاس‌هايم تدريس مي‌كردم.

عليزاده ادامه داد: ملاصدرا اين نظريه‌اش را در آثار ديگرش مثل «اسفار اربعه» هم آورده و اين اهميت نظريه را نشان مي دهد؛ ابن‌سينا در مورد اين نظريه ايراداتي گرفته كه ملاصدرا تمام ايراد و سؤالات ابن‌سينا را در اين اثر پاسخ داده است.

وي در پايان گفت: در مورد روش تصحيح اثر جلساتي با حضور مدير بنياد حكمت صدرا تشكيل و با مشورت‌هايي كه انجام داديم، قرار بر اين شد كه از شيوه تؤام استفاده كنيم.
 شيوه‌هاي تصحيح عبارتند از: انتقادي، التقاطي و تؤام كه تلفيق دو روش اول است.

محمود يوسف ثاني در اين جلسه، در مورد اثر شرح داده شده گفت: به نظرم مهم‌ترين ويژگي و مزيت اين اثر به خاطر مقدمه جامع آن است كه بخش عمده اي از اثر را در برگرفته و نكته ديگر تعليقات و حواشي مفيد و به جاي كتاب، كه ابهام هاي موجود در اثر را روشن كرده است.

وي گفت: به نظرم نسخه هايي كه در اين اثرانتخاب و تهيه شده‌اند از بهترين نسخه‌هاي موجودند و با اينكه اصل رساله كوتاه است اما با مقدمه بيش از 200 صفحه‌اي ،تعليقات و حواشي عليزاد، حجمش افزايش يافته و قابل فهم‌تر شده است.

يوسف ثاني پس از ذكر محاسن كتاب به چند نقص جزئي اثر اشاره كرد وگفت: در 90 درصد مواقع، مواردي كه مصحح برمتن اعمال كرده صحيح بوده اما در چند مورد كه بنده با ذكر صفحه آن را نشان مي‌دهم بهتر بود همان اصل اثر را مي‌آورديم.

وي ادامه داد: به نظرم ناشر كتاب در مورد اثر كم لطفي كرده به جهت اينكه اثر را دير به چاپ رسانده غافل از اينكه شايد در اين فاصله زماني طولاني، نظر نويسنده تغيير كند يا مساله تازه‌اي به ذهن او برسد . ايراد ديگر، آوانويسي لاتين و اسم اثر در پشت جلد است كه اشتباه در نوشتار آن صورت گرفته است.

صلواتي به عنوان مدير اين جلسه نظرش را اينگونه بيان كرد: مقدمه اثر بسيار مفصل و خوب و تحليل هاي موجود در اثر هم بسيار قابل فهم است اما من چند ايراد در اثر مشاهده كردم.

وي در مورد اشتباهات گفت: در چند مورد نقل‌قول مستقيم داريم اما ارجاعي براي آن نيامده است، مورد ديگر اينكه در برخي قسمت‌ها شيوه تصحيح از روش شيوه‌ اصلي تصحيح يعني تؤام فاصله گرفته و دور شده و آخرين مورد اينكه در بخشي از كتاب آورديد: ابن‌سينا رساله‌اي با نام «حجج‌العشر» ندارد ولي اشتباه كرديد چرا كه ابن‌سينا چنين اثري دارد اما عنوان آن چيز ديگري است.