به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از نشنال پابلیک ریدیو، دنیای چاپ و نشر همچنان در تلاش است خبرهای ناخوشایند اوایل این هفته را هضم کند؛ خبرهايي از این قرار كه چندین شركت مهم نشر، کار خود را متوقف  یا روند پرداخت حقوق کارمندان خود را فعلا قطع کرده‌اند. «پنگوئن بوک» هم اعلام کرد در سال آینده حقوق کارمندانش ثابت خواهد ماند و شركت مهمی مثل «رندوم هاوس» مجبور شد دو کارمند خود را اخراج کند.

همه این اتفاق‌ها در شرایطی رخ داد که فروشندگان کتاب، خود را برای استقبال از تعطیلات کریسمس آماده می‌کنند، تعطیلاتی که بر اساس تجربه سال‌های قبل، 25 درصد از فروش‌های سال در آن انجام می‌شود.

«سارا نلسون» مدیر مسوول هفته نامه«چاپ و نشر» درباره وضعیت کنونی می‌گوید:هیچ‌کس انتظار ندارد صنعت چاپ و انتشار از بحران اقتصادی کنونی دور بماند، ولی وقتی اتفاقات ناگوار رندوم هاوس رخ داد و به‌طور همزمان شركت‌های چاپ نشر «سیمون اند شاستر» و «توماس نلسون» نیز کار خود را متوقف کردند، دنیای کتاب حیرت زده شد.

او می‌افزاید: این اجزای کوچکی از اتفاقاتی است که در دنیای واقعی در حال روی دادن است، ولی من معتقدم اگرچه بسیاری از این اتفاق‌ها غیر منتظره اند، ولی بزرگی آنها تکان‌دهنده و هشدار‌دهنده است.

دست اندرکاران امور چاپ و نشر بحرانی شدن وضع این صنعت را حاصل دو عامل همزمان می دانند. اول اين كه بحران در بازارهای مالی غرب که اندک اندک اثرات خود را در توانایی خرید مصرف کنندگان کالاها از جمله کتاب آشکار می کند و ديگر اين كه گسترش روزافزون خدمات دیجیتالی کتاب و کتابخانه‌داری، جایگاه سنتی این دو حوزه را به چالش کشیده است. 

با وجود همه این اتفاقات و خبرهای ناخوشایند، بیشتر افرادی که با کار کتاب سروکار دارند ،سعی می‌کنند به آینده خوشبین باشند، زیرا معتقدند کتاب به خاطر قیمت پایینی که دارد، اساسا در مقابل رکود واکسینه است. این در حالی است که عده زیادی با این نگاه سنتی چندان موافق نیستند.

«لاری روبین» که از سال 1960 تاکنون در کار معامله و خرید و فروش کتاب بوده، از جمله کسانی است که با این نگاه سنتی موافق نیست. او می‌گوید: در دنیای کنونی ،کتاب دیگر کالای ارزان سرگرم کننده‌ای نیست. با وجود رایانه، آی‌پودزها(نوعی دستگاه دیجیتال با قابلیت ذخیره صوتی و قابل حمل آسان) و نت‌فلیکس‌ها(خدمات دی.وی.دی اجاره‌ای آنلاین) شما می‌توانید به انواع سرگرم‌ های ارزان دیگری دسترسی داشته باشید.

به طور مثال، کتاب‌فروشی «روبین» از سال 1936 تاکنون در مرکز شهر فیلادلفیا ثابت باقی مانده، ولی اکنون دارد جایگاه خود را در بازار کتاب‌های تازه از دست می‌دهد و به جای کتاب چیزهای دیگری می‌فروشد. 

روبین بحران فعلی را محدود به سال جاری نمی‌داند و معتقد است: اگر این مشکل به خاطر تغییراتی بود که در طول یک سال به وقوع پیوسته، اشکالی نداشت، ولی فکر نمی‌کنم این وضع تغییر کند. به نظر نمی‌رسد اقتصاد در بلند مدت بهبود پیدا کند. به نظر من اقتصاد خرده فروشی(کتاب)دیگر باز نخواهد گشت.

کتاب فروشی‌های مستقل طی سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با وجود ظهور کتاب فروشی‌های زنجیره‌ای، وضعیت بحرانی کنونی را به هر نحوی که شده پشت سر بگذارند، ولی اکنون با ظهور غول‌های آنلاینی مانند آمازون و کوستکو، حتی کتاب‌فروشی‌های زنجیره‌ای هم خود را در معرض تهدید می‌بینند. همه کتاب‌فروشی‌های مهم مثل«بارنز اند نوبل»، «بوردرز» و « بوک.اي. میلیون» در سه ماهه آخر سال اعلام کردند میزان فروش‌های آنان رو به کاهش گذاشته است. حتی در برخی محافل گفته می‌شود «بوردرز» ممکن است نتواند بحرانی کنونی را پشت سر بگذارد.
 
در هرحال، به نظر می‌رسد صنعت چاپ و نشر نیز مثل خیلی از صنایع دیگری که از لحاظ اقتصادی شاهد افول بوده‌اند، طی چند ماه گذشته مجبور شده نگاهی سخت‌تر به وضعیت کنونی خود بیاندازد.

«جاناتان بارنهام» معاون انتشارات هارپر می‌گوید: ما حتی قبل از این‌که رکود فراگیر شود نیز همواره با چالش روبه‌رو بوده‌ایم زیرا مکانیسم سنتی کار کتاب اساسا چالش آفرین است.

به نظر بارنهام، افول اقتصادی ناشران احتمالا باعث خواهد شد آنها به فکر راه جایگزینی برای «سیستم برگشتی» کتاب بیافتند، سیستمی که بر اساس آن کتاب‌فروشی‌ها مجازند کتاب‌های فروخته نشده را به انبار برگردانند. 

از این گذشته بارنهام معتقد است صنعت چاپ و نشر باید خود را برای رویارویی با مزایای دیجیتال مانند خوانندگان الکترونیک که دگرگونی‌های غیر قابل تصوری را پدید آورده‌اند،آماده کند.

او می‌گوید: این بحران ما را مجبور خواهد کرد به طور جدی‌تری به آینده دیجیتال بیاندیشیم و بدانیم با چه سرعتی باید به سوی آن حرکت کنیم، به ویژه آن‌که باید در نظر داشته باشیم چاپ و نشر دیجیتالی، ناشران و در واقع خوانندگان را از هزینه‌ها و مشکلات چاپ کتاب‌های کاغذی رها خواهد کرد. 

به عقیده برهام ،دوستداران کتاب همیشه قادر خواهند بود نسخه‌های زیبای کتاب‌های کاغذی را خریداری کنند، ولی چون کتاب‌فروشان و ناشران به دنبال روش‌های جدیدی برای معامله کتاب در چارچوب اقتصادی جدیدند، تعداد کتاب‌های کاغذی کاهش خواهد یافت.