پس از اخذ مدرك كارشناسي ارشد از دانشگاه تربيت مدرس در سال 1367، در دوره دكتراي همان دانشگاه پذيرفته و سرانجام در سال 1373 دكتراي جغرافياي انساني با تخصص در برنامهريزي شهري را با درجه عالي دريافت كرد.
دكتر احمد پوراحمد رسما از سال 1373 فعاليت خود را در گروه جغرافياي دانشگاه تهران آغاز كرده و بيش از 10 درس مختلف در رشتههاي مربوط به جغرافيا را در دورههاي كارشناسي و كارشناسي ارشد و دكتري تدريس مي كند. حاصل كار وي تاكنون تاليف و ترجمه 14 عنوان كتاب به صورت فردي يا مشترك است كه عبارتند از؛
«جغرافيا و ساخت شهر كرمان»، «تحولات كاركردي بازار كرمان»، «جغرافيا و بهسازي و بازسازي شهري»، «توسعه كالبدي فضايي شهر سنندج با استفاده از GIS»، «فنون و تجارب برنامهريزي مرمت بافت تاريخي شهرها»، «مباني جغرافيايي زلزله و آتشفشان» (ترجمه)، «روشهاي كيفي تحقيق در علوم اجتماعي» (ترجمه)، «جهاني شدن و شهر» (ترجمه)، «جغرافياي عمليات ماندگار جنگ ايران و عراق»، «برنامهريزي، بهسازي و نوسازي شهري»، «شهرها و فرهنگها» (ترجمه)، «روش تحقيق كيفي در جغرافياي انساني و قلمرو و فلسفه جغرافيا».
دو عنوان از اين كتابها موفق به كسب جايزه از جشنواره فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در سال 1379 و كتاب سال دانشجويي كشور در سال 1381 شدهاند.
دكتر احمد پوراحمد در سال 1383 به عنوان استاد نمونه دانشگاه تهران برگزيده شد و همچنين در سال 1385 به عنوان پژوهشگر برگزيده دانشگاه، نشان پژوهش دانشگاه تهران را كسب كرد. وي تاكنون سمتهايي از جمله معاونت آموزشي دانشكده ادبيات و علوم انساني (76-1374)، مدير كل امور پژوهش دانشگاه (1385-1376)، عضويت در هيات مميزه مركزي جهاد دانشگاهي، عضويت در شوراي مركزي انجمن جغرافيايي ايران و در حال حاضر رياست دانشكده جغرافيا و مشاور معاونت پژوهشي و فناوري دانشگاه را برعهده دارد و در سال 1385 به عنوان مدير نمونه دانشگاه تهران مورد تشويق قرار گرفته است.
دكتر احمد پوراحمد تاكنون راهنمايي تعداد زيادي پاياننامه كارشناسي ارشد و رساله دكتري را برعهده داشته كه 3 عنوان از آنها به عنوان پژوهشهاي برگزيده كشور در زمينه جغرافياي فرهنگي توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و 2 مورد ديگر به عنوان پايان نامههاي برگزيده دانشجويي كشور انتخاب و تشويق شدهاند. وي همچنين، بيش از 15 طرح پژوهشي را اجرا كرده كه دو عنوان از طرحهاي مذكور به عنوان طرح برگزيده هفتمين جشنواره بينالمللي خوارزمي در سال 1373 رتبه سوم تحقيق را به خود اختصاص داده و ديگري به عنوان طرح نمونه دانشگاه تهران در سال 1380 برگزيده شده است.
دكتر احمد پوراحمد تاكنون بيش از 60 مقاله علمي پژوهشي در مجلههاي معتبر داراي ايندكس داخلي و خارجي به چاپ رسانيده يا در كنفرانسهاي علمي داخل و خارج از كشور ارايه كرده است.
***
قلمرو فلسفه جغرافيا / تاليف احمد پوراحمد.- تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. 1385 . 376 ص . نقشه . جدول. عكس.
درپي برگزيده شدن كتاب «قلمرو فلسفه جغرافيا» به عنوان كتاب سال جمهوري اسلامي در سال 1386، گفتوگويي با دكتر احمدپور احمد» انام دادهايم كه ميخوانيد.
***
- موضوع اصلي آثار شما چيست؟
تخصصم در رشته جغرافياي شهري است و آنچه مينويسم معرفت شناسي جغرافيا و روش تحقيق در جغرافيا و علوم اجتماعي است و همچنين بحثهاي مربوط به شهر و شهرسازي.
- فلسفه به معناي چيستي است؛ شما فلسفه جغرافيا را به چه منظوري نوشتهايد؟
هر علمي نسبت به موضوع، روش و ديدگاهي كه دارد بايد شناخته شود. مباحثي در زمينه ماهيت، نظريهها، روش و مكتبهاي مربوط به آن علم، چيستي و فلسفه همان علم است. در مورد جغرافيا هم همين گونه است و فلسفه جغرافيا در همين موارد به بحث ميپردازد.
- انگيزه شما براي پرداختن به اين موضوع چه بود؟
علاقه شخصي به مباحث فلسفه علم و اين كه معتقدم جغرافيا تا به حال درست معرفي نشده؛ در واقع ميخواستم با زبان ساده و روان در اين باره مطلبي نوشته شود تا همه بتوانند از آن استفاده كنند. خصوصا دانشجويان در اين رشته بتوانند به خوبي از آن بهره ببرند.
- فلسفه جغرافياي شما به چه بخشي از جغرافي ميپردازد؟
در واقع، گرفتاري ما همين است. جغرافي اطلاعات عمومي است كه موقعيت و فضاي زندگي ما را مشخص ميكند تا جايگاهمان را بشناسيم. شناخت جغرافي، شناخت شرايط فيزيكي و انساني و اجتماعي است تا بتوانيم درست عمل كنيم. از ديد جغرافيدانان همه جاي زمين مثل هم نيست. سيستان و بلوچستان، آذربايجان يا طبيعت شمال كشور از همه لحاظ با هم متفاوتند. مسايل فرهنگي، نژادي و زبان، همه در حيطه جغرافيا قرار دارد. روي زمين، جغرافياي متكثر و متنوع و متفاوت وجود دارد. يكي از عواملي كه در كشورهاي مختلف و در كشور ما برنامههاي توسعه اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي به خوبي اجرا نميشوند، بيتوجهي به همين شرايط جغرافيايي است. به اين معني كه عموما قانون گذاران و سياستمداران ما قوانيني وضع ميكنند در حالي كه از شرايط خاص شهرستانها و روستاها فارقند و اين مثل آن است كه در رژيم همه افراد، يك دستور غذايي را تجويز كنيم.
- كدام بخش از تقسيماتي كه درباره جغرافيا داشتهايد مهمتر است؟
آنچه كه اهميت دارد، اين است كه مجموعه ويژگيهاي طبيعي و انساني و اجتماعي با هم ديده شوند. يكي از مشكلاتي كه خود جغرافيدانان ايجاد كردهاند، اين است كه يك مساله خاص را محور قرار داده و از مسايل ديگر غافل شدهاند، مثلا كسي كه رشتهاش اقليم شناسي است، فقط به همين مساله در جغرافي پرداخته و... در واقع دو شكل اساسي در ارتباط با تبيين جغرافي داريم. اول مشكل بيروني از ناحيه غير جغرافيدانان كه نگاهشان يك نگاه كشورشناسي است و دوم جغرافيدانان يك بعدي كه به يك مساله خاص توجه دارند. فلسفه جغرافيا در اصل ميخواهد مجموعه مسايل و عوامل و ابعادي را كه در اين رشته وجود دارد، بررسي و تبيين كند.
- نگارش اين كتاب چقدر به طول انجاميد؟
از زماني كه دانشجوي كارشناسي ارشد بودم، يعني از سال 1372، اين موضوع را تدريس ميكردم. در واقع فيشبرداريها و مطالعات قبل منجر به جمعآوري اين محصول شد كه نتيجه 15 سال تدريس و مطالعه است و به طور خاص، حدود 3 سال طول كشيد.
- كتابهايتان مخاطبان خاصي دارند؟
بله، دانشجويان رشته جغرافيا، كارشناسي و كارشناسي ارشد مخاطبان اصلياند. انتشارات دانشگاه تهران آن را به چاپ ميرساند و بنابراين مخاطب دانشگاهي دارد.
- از چه منابعي استفاده ميكنيد؟
كتاب هاي داخلي و خارجي، مقالات پژوهشي چاپ شده و آثار و تحقيقات قبلي كه انجام دادهام.
- كتابي شبيه به عنوان كتاب شما نوشته شده است؟
دكتر حسين شكوهي درباره فلسفه جغرافيا كتابي را نگاشته بودند و من هم اين كتاب را به ايشان هديه كردهام.
- در كشورهاي ديگر هم مشابه دارد؟
در جغرافيا هم مثل علوم ديگر، تقسيمبنديهايي در اين رشته وجود دارد. بخشي از محتواي هر علم بررسي اصول و مباني و نظريهها و روشهاي آن علم و در حقيقت تكنيكهاي آن است. فلسفه جغرافيا جزء مباني علم جغرافياست، بنابراين در دانشگاههاي دنيا اين بحث وجود دارد و به آن پرداخته ميشود.
- تفاوت ما با كشورهاي ديگر در اين بحث در كجاست؟
هر كشوري اصولي مشترك را رعايت ميكند. زماني كه از موضوع و ماهيت سخن به ميان ميآيد، صحبت از رويكردها ميشود و مصداقهاي بومي با فرهنگ همان كشور. مثلا موقعيت نسبي كرمان و بم يا موقعيت استراتژيك تنگه هرمز. روشها و مباني اين علم در دنيا ثابت است اما عرضه و فناوري آن با توجه به هم سنخي با فرهنگ بومي، كار هر كشوري است، در جغرافيا مسايل انساني و اجتماعي و طبيعي وجود دارد و در هر يك، سلايق مخصوص به فرهنگ ديده ميشود. مثلا در انتخاب فرش در حالي كه مواد و فيزيك فرش در همه جا يكي است اما طرح، رنگ و نقشه آن بسته به ذائقه و سليقه فرهنگي و هنري هر كشوري متفاوت است، بنابراين آگاهي ما از ذائقه فرهنگي اجتماعي و طبيعي افراد در ارتباط با محيط و طبيعت، ما را به بهتر برگزار كردن برنامههاي اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي كمك ميكند.
- موضوع آثارتان را خودتان انتخاب ميكنيد يا از جايي سفارش ميگيريد؟
چون كار علمي و پژوهشي دارم، كتابهايم را متناسب با تدريس و طرحهاي پژوهشي انجام ميدهم. بخشي را آثارم را بنابر نياز دانشجو و نيازهاي آموزشي به صورت كتاب يا جزوه مينويسم. كتاب «جغرافياي عمليات جنگ ايران و عراق» را كه در سال 1373 به بررسي اوضاع و جغرافياي عمليات پرداختم با دعوت بنياد حفظ و نشر آثار دفاع مقدس انجام شد. بعد از 14 سال بخشي از آن به چاپ رسيد عامل ديگر، نوشتن كتاب نتايج تحقيقات و پروژههاي دانشجويان دوره دكتري و كارشناسي ارشد است.
- چند ساعت در روز مطالعه ميكنيد؟
حدود 4 تا 5 ساعت.
شنبه ۴ اسفند ۱۳۸۶ - ۱۴:۳۶
نظر شما