-
به مناسبت دهم بهمنماه، هشتاد و ششمین سالروز تولد حمید مصدق؛
حمید مصدق؛ پیوند شعر و حقوق
حمید مصدق، چهرهای منحصربهفرد در سپهر روشنفکری معاصر ایران است که توانست میان «دقت ریاضیوارِ حقوق» و «سیالیت شهود شاعرانه» پیوندی ناگسستنی برقرار کند.
-
به مناسبت ۵ بهمن، روز جهانی جذام؛
از سفره حلاج تا گوشواره سهراب؛نگاه مشفقانه ادبیات ایران به جذام
در طول تاریخ، جذام فراتر از یک بیماری، آزمونی برای سنجشِ عیارِ انسانیت بوده است. در حالی که جامعه، مجذومان را به دلیلِ هراس از «خوره»، به حاشیههایِ تاریک و انزوا میراند، عارفان و شاعرانِ ما مسیری متفاوت را برگزیدند.
-
پرفروشهای ادبیات کتابفروشیهای تهران در یک ماه اخیر؛
از مرگ ایوان ایلیچ تا یکلیا و تنهایی او
نتیجه بررسی فروش چندین کتابفروشی شاخص تهران در هفتههای اخیر نشان میدهد که پرفروشهای حوزه ادبیات در این هفتهها از ادبیات کلاسیک و مدرن جهان تا ادبیات معاصر ایران و نیز شعر ایران و جهان را دربرمیگیرند. در این فهرست هم به رمان کلاسیک «مرگ ایوان ایلیچ» تولستوی برمیخوریم و هم به رمان «یکلیا و تنهایی او» از تقی مدرسی و اشعار شارل بودلر و بختیار علی و فروغ فرخزاد و بیژن الهی.
-
از دل صخره تا دل تاریخ، گذری در آرامگاه شاعر عارف؛
خواجوی کرمانی؛ شاعری میان سنگ و نقش/ عارفی در جوار دروازه قرآن شیراز آرمیده است
فارس- هفدهم دیماه، روز بزرگداشت خواجوی کرمانی، فرصتی است برای بازخوانی یکی از چندلایهترین فضاهای فرهنگی شیراز. دامنه کوه صبوی و در جوار دروازه قرآن، تنها محل دفن یک شاعر نیست؛ بلکه مجموعهای است که شعر، تاریخ، آب و زیست شهری را در کنار یکدیگر حفظ کرده است.
-
در گفتوگو با یکی از داوران جایزه ادبی جلال آلاحمد، بررسی شد؛
چرا نقد ادبی هیچ نامزدی در جایزه جلال ندارد؟
مریم حسینی، داور بخش نقد ادبی جایزه جلال آلاحمد با اشاره به بررسی آثار در این بخش گفت: با وجود کتابهای خوب، هیچکدام واجد همه معیارهای لازم برای اطلاق عنوان «نقد ادبی» و پیشبرد اهداف جایزه جلال نبودند و به همین دلیل اثری به عنوان نامزد معرفی نشد.
-
نگاهی به سیر برگزاری جایزه جلال آلاحمد از اولین دوره تا امروز؛
از قاعده بازی تا سنگ اقبال
جایزه ادبی جلال آل احمد تاکنون ۱۷ دوره را سپری کرده و با گذشت حدود ۲۰ سال و پشت سرگذاشتن فرازوفرودها هنوز تاثیرگذارترین جایزه ادبی کشورمان به حساب میآید و هر سال آیینهوار چشماندازی از داستاننویسی و چالشها و توفیقهای آن را منعکس کرده است.
-
یلدای قصه و خاطره در دانشگاه تهران؛
دولتآبادی در شب یلدا چه داستان و شعری خواند؟
در شبی که قصهگویی از دل سنت یلدا سر برمیآورد، تالار فردوسی دانشگاه تهران میزبان محمود دولتآبادی شد؛ شبی که داستان، شعر و موسیقی در کنار هم نشستند تا بلندترین شب سال با روایتهای گمگشتگی، حافظه و زمان، به شبی بهیادماندنی برای دوستداران ادبیات بدل شود.
-
به مناسبت ۲۱ دسامبر، روز جهانی داستان کوتاه؛
داستان کوتاه؛ معجزهای در حداقل واژهها
در دنیای پرشتاب امروز، وقتی زمان کم است و حوصله محدود، داستان کوتاه معجزهایست که با چند صفحه کوتاه میتواند ذهن و احساسات ما را درگیر کند. این نوع ادبی کوچک اما تأثیرگذار، لحظهها را ثبت میکند و نشان میدهد که گاهی چند خط کافی است تا دری به جهان تازهای باز شود.
-
در گفتوگو با مهدی محبتی بررسی شد؛
فال حافظ در شب چله؛ سنتی که تاریکی را به امید پیوند میزند
فال حافظ یکی از سنتهای فرهنگی ایران است که در شب چله جایگاهی ویژه پیدا کرده است. مهدی محبتی، استاد دانشگاه زنجان و پژوهشگر ادبیات فارسی، معتقد است این آیین نه تنها سرگرمی نیست، بلکه پلی است میان فرهنگ گذشته و تجربه شخصی هر فرد از زندگی، امید و معنا.
-
بهمناسبت ۱۸ دسامبر، سالروز کشف میکروب طاعون؛
طاعون؛ از فاجعه زیستی تا ژانر ادبی
۱۸ دسامبر، یادآور لحظهای است که بشر برای نخستینبار چهره واقعی یکی از هولناکترین دشمنان تاریخی خود را شناخت: میکروب طاعون. اما پیش از آنکه علم بتواند طاعون را مهار کند، ادبیات قرنها به آن پرداخته بود. در گزارش پیشِ رو، بهمناسبت سالروز کشف میکروب طاعون، سراغ چند اثر ادبی کلاسیک و مدرن که بهنحوی با این بیماری پیوند دارند پرداختهایم.
-
بهمناسبت روز زن و روز مادر؛
مادرانگیهای زنان در ادبیات داستانی ایران
بهمناسبت روز زن و روز مادر در گزارش پیشِ رو از بعضی زنان داستانی ادبیات معاصر ایران نوشتهایم که در داستانهای معاصر نقش مادر را ایفا کردهاند.
-
احمد مسجدجامعی در رونمایی از کتاب «آستان شمس تبریزی» عنوان کرد:
پروژه اسناد شمس تبریزی ارزشمندترین گام در تثبیت میراث شمس است
در مراسم رونمایی از نخستین فاز اسناد بینالمللی شمس تبریزی، احمد مسجدجامعی، قائممقام دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، گفت: این کتاب و این پژوهش، میراث فرهنگی خوی و تبریز و البته میراث ملی ایران است. انتشار آن نهتنها تردیدها را رفع میکند، بلکه زمینهساز همکاریهای گسترده فرهنگی در سطح منطقه خواهد بود.
-
شهر در داستان ایرانی؛
سفری ادبی به گوشههایی از جغرافیای داستاننویسی ایران
شهرها در ادبیات داستانی ایران، مثل ادبیات داستانی هر کشوری، حضوری پررنگ و متنوع دارند. در گزارش پیش رو به بعضی جلوههای شهر در داستان ایرانی معاصر و برخی شهرهایی که به آثار نویسندگان ایرانی راه یافتهاند پرداختهایم.
-
بهمناسبت چهلمین سالگرد درگذشت غلامحسین ساعدی؛
میراث ادبی ساعدی؛ از رئالیسم جادویی تا خلق مکان بهعنوان شخصیت
در سالروز درگذشت غلامحسین ساعدی، با آرش آذرپناه و بهناز علیپور گسکری درباره جایگاه ادبی و ویژگیهای آثار او گفتوگو کردیم. آذرپناه تأکید دارد ساعدی بیش از هر چیز نویسنده و نمایشنامهنویسی شاخص است که با رئالیسم جادویی و فضاسازی چندلایه جهان داستانیاش را میسازد، و علیپور بر نقش تعیینکننده مکان در داستانها و نمایشنامههای او تأکید میکند.
-
پرفروشترین آثار ادبیات در نمایشگاه کتاب مجازی ۱۴۰۴ تهران؛
«مرگ ایوان ایلیچ» و «سمفونی مردگان» در صدر پرفروشها
آمار فروش و فهرست کتابهای پرفروش در بخش مجازی سیوششمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران بر پایه تعداد نسخههای فروختهشده، منتشر شد؛ بر اساس این آمار از میان کتابهای حوزه ادبیات، «مرگ ایوان ایلیچ» لئو تولستوی و «سمفونی مردگان» به قلم عباس معروفی بیشترین فروش را به خود اختصاص دادهاند.
-
بررسی کارنامه ادبی سعید نفیسی در گفتوگو با علیرضا اعتصام؛
سعید نفیسی اگر زنده بود، به حال ادبیات امروز میگریست
علیرضا اعتصام،پژوهشگر و نویسنده، گفت: اگر سعید نفیسی امروز در میان ما بود، از وضعیت ادبیات معاصر ایران اندوهگین میشد و شاید میگریست.
-
معصومی همدانی در نشست نقد و بررسی کتاب «از غریب من» بیان کرد:
نیما شاعری حزبی نبود
به گفته حسین معصومی همدانی، یکی از دلایل اینکه نیما را نمیتوان شاعری حزبی دانست، این است که تضاد اصلی در شعر او میان کارگر و سرمایهدار نیست. هرجا که از کارگر سخن میگوید که چندان هم زیاد نیست شعرش اندکی تصنعی به نظر میرسد. در عوض، هنگامی که از رنج دهقانان و بیچیزان سخن میگوید، صدا و تصویر او اصیل و زنده است.
-
به بهانه انتشار رمان جدید شمس لنگرودی؛
شاعران ایرانی که داستان نوشتهاند
«میروم که به کنسرت برسم»، رمان تازه شمس لنگرودی، این پرسش را به ذهن میآورد که آیا شاعران ایرانی که داستان هم نوشتهاند توانستهاند در داستاننویسی هم بهقدر شاعری بدرخشند و با داستانهایشان هم بهاندازه شعرهایشان در حافظه مخاطبان خود باقی بمانند یا همچنان رضا براهنی تنها استثنای این میدان است؟
-
در میزگرد نقد و بررسی کتاب «صرف قیاسی زبان فارسی معاصر» مطرح شد؛
واژهسازی از حالت عالمانه به مردمی تغییر کرده است
علیاشرف صادقی، عضو پیوسته فرهنگستان زبان فارسی، در این نشست گفت: پس از انقلاب مشروطه، با تحولات اجتماعی، زبان عامه اهمیت بیشتری یافت. نثر پیچیده و عربیگرای منشیان و دبیران دوره قاجار کنار گذاشته شد و نثر سادهتری که به زبان مردم نزدیک بود، رواج یافت.
-
درباب شیرینکاریهای مترجمان ایرانی؛
از بهروزیِ «تنتن» تا «نرگس و زریندهن»
استفاده از شعر و ضربالمثل فارسی یا معادلسازی برای اصطلاحات و واژگان خارجی با اتکا به ذخایر مکتوب و شفاهی فارسی و خلاصه شیرینکاری و ذوقورزی در ترجمه از وسوسههای همیشگی مترجمان ادبی بوده است. تاریخ شیرینکاری در ترجمههای فارسی به پیش از مترجمانی چون شاملو و قاضی برمیگردد. در طول این تاریخ دور و دراز، بعضی از این شیرینکاریها، مثل کار قاضی در «دنکیشوت» سروانتس، جواب داده و در متن خوش نشسته و بعضی هم لایتچسبک ماندهاند.
-
در مراسم «قرار دلتنگی برای ابراهیم گلستان» مطرح شد؛
محمود دولتآبادی: زبان ابراهیم گلستان امتداد منطقی نثر بیهقی است
محمود دولتآبادی، نویسنده نامدار معاصر، در مراسم «قرار دلتنگی برای ابراهیم گلستان» که در کافهکتاب نشر ثالث برگزار شد، گفت: زبان گلستان امتداد منطقی نثر بیهقی است؛ زبانی اصیل و اندیشمند که در عین پیوند با سنت، کاملاً معاصر است.
-
نگاهی به دستنوشتههای اخیرا منتشر شده از محمدعلی جمالزاده؛
از «دموکراسی خودمانی» تا «کاچی بعض هیچی»
اخیرا کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران دستنوشتههایی از محمدعلی جمالزاده را در کانال خود منتشر کرده است. به دست آوردن دستنوشتههای جدید میتواند پژوهش در مورد یک نویسنده را بهطور چشمگیری متحول کند، زیرا این اسناد ممکن است زوایای ناشناختهای از زندگی، نگرشها و روند فکری او را آشکار سازند. چنین منابع تازهای به پژوهشگر امکان میدهند تا تحلیلهای قبلی را بازبینی کرده و برداشتهای نو و دقیقتری ارائه دهد.
-
مروری بر آثار ترجمهشده برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۵؛
لاسلو کراسناهورکای در ایران
از لاسلو کراسناهورکای، نویسنده مجارستانی برنده جایزه نوبل ادبیات امسال، چندین اثر به فارسی ترجمه شده که به مرور و معرفی آنها پرداختهایم.
-
محمدرضا شفیعی کدکنی در خاطرات شاگردان؛
در ستایش چراغ و آینه
نوزدهم مهرماه، روزیست که در تقویم فرهنگی ایران، نامی چون نوری آرام میدرخشد: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، استاد مسلم ادبیات فارسی، شاعر، محقق و معلمی که نیمقرن است با حضورش، کلمه را از کلاس درس به ساحت زندگی برده است.
-
علیاشرف صادقی در بزرگداشت مولانا، همایی و فروزانفر مطرح کرد:
همایی و فروزانفر از قلههای مطالعات مولاناشناسیاند
علیاشرف صادقی، پژوهشگر و زبانشناس، در بزرگداشتی که برای مولانا، جلالالدین همایی و بدیعالزمان فروزانفر برگزار شد از همایی و فروزانفر بهعنوان قلههای مطالعات مولاناشناسی یاد کرد.
-
بهمناسبت روز بزرگداشت شمس تبریزی؛
بازتاب عرفان در ادبیات معاصر ایران
بهمناسبت روز بزرگداشت شمس تبریزی که از چهرههای برجسته عرفان ایرانی – اسلامی و مقالات او از شاهکارهای ادبیات کلاسیک عرفانی فارسی است، به مرور و معرفی بعضی از مصداقها و نمونههای حضور و تأثیر عرفان و ادبیات عرفانی در متن ادبیات معاصر فارسی `پرداختهایم.
-
در هشتصدوهشتادوچهارمین شب بخارا برگزار شد؛
بزرگداشت فرزانه خجندی با حضور شفیعی کدکنی
در هشتصدوهشتادوچهارمین شب بخارا مراسم بزرگداشت فرزانه خجندی، شاعر پرآوازه تاجیکستان، با حضور چهرههایی چون محمدرضا شفیعی کدکنی، محسن جوادی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی دهباشی، نظامالدین زاهدی سفیر تاجیکستان، طالب کریم آذرخش، محسن فرحبر و علیاشرف مجتهد شبستری برگزار شد. فرزانه خجندی در این مراسم گفت: شما امشب بزرگترین و نادرترین هدیه را به ما دادید و آن هم وقت است. از وقت گرانبهاتر چیست که به هم تقدیم کنیم؟
-
ایبنا گزارش میدهد؛
آیا نویسندگان ایرانی میتوانند با نوشتن امرار معاش کنند؟
در بررسی امکان اینکه نویسندگان ایرانی بتوانند از راه نویسندگی امرار معاش کنند، در گفتوگو با جمعی از نویسندگان کشورمان، برخی امکان امرار معاش از راه نوشتن را در صورت فراهم شدن شرایط اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، امکانپذیر عنوان کردند و برخی آن را آرمانی محققنشدنی دانستند که فقط تعداد کمی از نویسندگان ایرانی توانستهاند آن را محقق کنند.
-
وداع اهالی فرهنگ با موسی اسوار
مراسم تشییع پیکر موسی اسوار، مترجم برجسته ادبیات عرب و از اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی با حضور اهالی فرهنگ و ادب برگزار شد.
-
مسعود جعفری جزی در گفتوگو با ایبنا:
اسوار پل ارتباط ادبی میان ایران و کشورهای عربی بود
مسعود جعفری جزی، پژوهشگر ادبی و از دوستان نزدیک موسی اسوار، گفت: اسوار پل ارتباطی میان ادبیات فارسی و عربی بود و دغدغه ارتباط و قرابت فرهنگی ایران و کشورهای عربزبان را داشت.