-
دریادبود «جلال خالقی مطلق» در مرکز دائرةالمعارف مطرح شد؛
خالقی مطلق الگو و انگارهای استثنایی و نادر در تحقیقات ایرانی است
در این مجلس «کاظم موسوی بجنوردی»، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی گفت: امروز برای بزرگداشت و گرامیداشت یاد و خاطرۀ بزرگمردی گرد هم آمدهایم که بیاغراق بیش از نیمقرن از لحظهلحظۀ زندگی پرثمر خود را بر سر شاخت هرچه بیشتر و بهتر شاهنامۀ فردوسی نهاد. اگر فردوسی توسی، فرزانۀ بزرگ ایرانزمین، بیش از هزار سال پیش، کاخی بلند از نظم پارسی پی افکند، زندهیاد دکتر جلال خالقی مطلق یکی از بهترین و شایستهترین نگاه دارندگان آن کاخ پرشکوه بود.
-
در نشست «آسیبشناسی وضعیت نقد و پژوهش ادبی» مطرح شد؛
ضرورت گذار از نقد «کتابمحور» به نقد «مسئلهمحور»
حمیدرضا شعیری، محمود فتوحی و عیسی امنخانی در نشست «آسیبشناسی وضعیت نقد و پژوهش ادبی» با طرح این گزاره که ادبیات برای برجستهسازی مسئله جامعه خوانده میشود، گذار از نقد کتابمحور به نقد مسئلهمحور را ضروری خواندند و وضعیت نقد دانشگاهی را دچار مصرفگرایی نظری و دوری از درد سخن، دانستند.
-
روایتی از پیوند ایران و شرق دور در «شب سپهر فرهنگی شاهنامه»؛
محمدسرور مولایی: ادبیات پناهگاهی برای روزهای پریشانی است
محمدسرور مولایی گفت: اگرچه امروز طالبان کمر به دشمنی با زبان فارسی بستهاند و بر رسانهها و مکتوبات مسلط شدهاند، اما من هرگز ناامید نیستم. شاهنامه شاهد تاریخی ماست؛ ما از این وقایع عبور خواهیم کرد، چرا که ریشههای این فرهنگ عمیقتر از آن است که با این تندبادها از جا کنده شود.
-
به مناسبت روز بزرگداشت خیام؛
جای خالی بنیاد پژوهشی برای خیام/ طرحی که از حرف به عمل نرسید
خراسان رضوی - با وجود شهرت جهانی خیام و جایگاه رفیع او در میان اندیشمندان و ادیبان، متاسفانه هنوز زادگاه خیام با فقدان یک بنیاد پژوهشی برای آثار و اندیشههایش مواجه است و طرح ایجاد این بنیاد نیز تاکنون به صورت جدی به عرصه اجرا نرسیده است.
-
آیین پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی؛
زبان فارسی زبان علم و ادب است
آیین پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
-
بررسی روند تکامل آرامگاه فردوسی؛
نگاهی به دگرگونیهای آرامگاه حکیم توس در گذر زمان
خراسان رضوی - آرامگاه فردوسی داستانی پر فراز و نشیب از تخریب، فراموشی و بازسازی در طول قرنها را در دل دارد. این گزارش به بررسی سیر تحولات معماری و ساختاری این بنای ملی از سدههای قبل تا طرحهای معاصر میپردازد.
-
در ویژهبرنامه «شاهنامه و هویت ایرانی» عنوان شد؛
شاهنامه در میان سطور خود به ما هویت داده است
محمدجعفر یاحقی: جای تاسف است که در و دیوار شهرهای ما مزین به ابیات شاهنامه و سایر اشعار فارسی نیست. فردوسی باید در دل و قلب ایرانیان باشد.
-
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آیین شاهنامه و هویت ایرانی مطرح کرد:
تاکید رهبر شهید بر جایگاه بلند حکمی و هنری فردوسی
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: رهبر شهید انقلاب اسلامی بر جایگاه زبانی، اجتماعی، حکمی و هنری فردوسی بارها تاکید کردهاند.
-
گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «زائر نهر تینکر» اثر آنی دیلارد؛
زائر، کتابی فراتر از طبیعتنگاری
اَنوش دلاوری: دیلارد حکمتی دارد بهشدت مورد نیاز امروز ما، او به ما یادآوری میکند جهان پیچیده، متکثر و دستنیافتنی است، اما تو مجبوری برای شناختش تلاش کنی.
-
واکاوی هویت ملی در نشست «شب شاهنامه و ایران»؛
مهری بهفر: ملیگرایی شاهنامه، همگرایانه، متواضع و ظریف است
مهری بهفر، شاهنامه پژوه گفت: ملیگرایی کهن شاهنامه به شدت همگرایانه، متواضع و ظریف است. هرگونه افزودنی وارداتی این تعادل را به هم میزند. تأکید بسیار به «امت» در مقابل «ملت» همین کار را میکند. وقتی خیلی زیاد به فارسی تأکید شود و نه آن شکل کاملاً طبیعی که در شاهنامه وجود دارد، اقوام دیگر این حس را خواهند داشت که شاهنامه مال آنها نیست. درحالیکه در شاهنامه کلمات ترکی، سریانی، یونانی و عربی هست و هیچگونه ایدئولوژی برای حذف آنها وجود نداشته است.
-
با حضور چهرههای هنری و فرهنگی؛
آیین «شبِ تصرف عدوانی» برگزار شد
آیین «شبِ تصرف عدوانی» جمعه یازدهم اردیبهشتماه با حضور مخاطبان عمومی، جامعه کتابخوان و جمعی از هنرمندان و چهرههای فرهنگی در کتابسرای راوی، برگزار شد.
-
با حضور مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران:
از برگزیدگان پویش «شهید صبح دهم» تقدیر شد
ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در اختتامیه پویش «شهید صبح دهم» با اشاره به استقبال خوب نویسندگان و شاعران از این پویش ملی عنوان کرد: رسالت اصلی ما ثبت روایتهای صحیح و واقعی از جانفشانی و مقاومت مردم ایران در جنگ با اسراییل و آمریکا و نشان دادن چهره واقعی حقوق بشر ترامپی- نتانیاهویی به جهان است.
-
واکاوی میراث نوابغ تعلیم و تربیت به مناسبت روز معلم؛
ارتش معنوی؛ روایت نیمقرن مادری و پدری برای فرزندان ایران
در غبار تقویمها، روزی به نام «معلم» ایستاده است؛ اما برای آنان که جانشان با گچ و تختهسیاه گره خورده، معلمی نه یک روز، که یک «زیستنِ مداوم» است. امروز در 12 اردیبهشت ۱۴۰۵، به سراغ گنجینهای از دهه ۵۰ رفتیم که در آن سیمین ضرابی با توران میرهادی، حسین گلگلاب، علیمحمد کاردان، محمد صدیق اسفندیاری و محمد مشایخی درباره معلمی گفتوگو کرده است. این گزارش، واکاوی اندیشهی این افراد در این مجموعه گفتوگو است.
-
بازخوانی کتاب «تاریخ طبیعی ویرانی» اثر دبلیو. جی. زیبالد؛
آواربرداری از کلمات؛ وقتی زبان در برابر فاجعه به لکنت میافتد
دبلیو. جی. زیبالد یبالد در کتاب «تاریخ طبیعی ویرانی: جستارهایی در باب تاثیر جنگ بر هنر و ادبیات» به بررسی سکوت ادبیات پس از بمبارانهای هولناک جنگ جهانی دوم میپردازد. او میپرسد چرا در برابر فاجعه لکنت میگیریم؟ در روزگاری که ما نیز سایه سنگین جنگ را حس میکنیم، این جستار بازخوانی مسئولیت کلمات در میانه خاکستر و آوار است؛ دعوتی برای دیدن آنچه نباید فراموش شود.
-
بهمناسبت درگذشت جلال خالقی مطلق؛
جلال خالقی مطلق؛ نقطه عطفی در شاهنامهپژوهی
علاقۀ خالقی مطلق به «شاهنامه» از زمانی آغاز شد که پسردایی کشتیگیرش، موقع تمرین یا قبل از نرمش، «شاهنامه» میخوانده است. این علاقه به «شاهنامه» بعدها شکل تخصصی به خود گرفت و دست آخر خالقی مطلق چنان درگیر «شاهنامه» شد که حدود پنجاه سال از عمر خود را بر سر تحقیق در این اثر سترگ و تصحیح انتقادی آن گذاشت و سعی کرد نسخهای معتبر و تا جای ممکن نزدیک به نسخۀ اصلی فردوسی، از «شاهنامه» ارائه دهد.
-
به مناسبت ۶ اسفند، نودوهشتمین سالروز میلاد «پیر پرنیاناندیش»؛
سایهای که آفتاب شد؛ واکاوی میراث ۹۸ ساله هوشنگ ابتهاج
امروز ششم اسفندماه، نود و هشت سال از طلوع ستارهای میگذرد که غزل معاصر را به شکوه قرن هشتم پیوند زد. هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه)، نهتنها بزرگترین غزلسرای نئوکلاسیک زمانه، که حافظهی زندهی موسیقی و یکی از ارکان شعر متعهد و اجتماعی - سیاسی ایران بود. از نجوای عاشقانهی «گالیا» تا طنین حماسی «ایران ای سرای امید»، کلام او آیینهی تمامنمای رنجها و امیدهای ملتی است که در سایهی کلمات او، پناه جستهاند.
-
به مناسبت پنجم اسفند، روز مهندسی؛
مهندس در ساحت ادبیات؛ از معشوق تا معمار
مهندس در تاریخِ ایران، هرگز یک فنسالارِ صِرف نبوده است؛ او گاه «فرهادِ» کوهکن در قامت یک طراح عاشق، گاه «سِنِمّارِ» نابغه در چنگال تقدیر و گاه «هندسهی ابروی معشوق» در غزلهای حافظ است.
-
به مناسبت چهارمین سالروز درگذشت یعقوب یادعلی؛
یعقوب یادعلی و رنج کلمات
یعقوب یادعلی نویسنده و فیلمساز ایرانی، چهار سال پیش در غربت سرد بوستون میان برفها آرام گرفت. او که با رمان «آداب بیقراری» قلههای افتخار را فتح کرد، به بهای سوءتفاهمی که همین رمان ایجاد کرد، طعم تلخ زندان را چشید. یادعلی هنرمندی بود که تا آخرین لحظه میان واقعیت و وهم، سرگشتگی انسان معاصر را در قاب واژهها به تصویر کشید. او راوی صادق رنج و دوام آوردن بود.
-
به مناسبت نود و یکمین سالروز تولد اسماعیل فصیح؛
فصیح؛ فرزند درخونگاه و خالق «جلال آریان»
دوم اسفند، زادروز نویسندهای است که ادبیات را نه در لفاظیهای روشنفکرانه، بلکه در نبضِ تندِ خیابانهای تهران و دکلهای نفت جنوب جستوجو میکرد. اسماعیل فصیح، نویسندهای بود که از دل درخونگاه تهران برخاست، در مونتانا با همینگوی دیدار کرد و با خلق «جلال آریان»، وجدان بیدار طبقه متوسط ایران شد.
-
به مناسبت ۲۹ بهمن، روز عشق ایرانی و گرامیداشت سپندارمذگان؛
کتاب، کلمه و پیوند؛ روایت جاویدان هفت زوج که در ادبیات پیر شدند
عشق در دنیای کلمات، تنها یک استعاره شاعرانه نیست؛ حقیقتی است که در سطر سطرِ زندگی مشترک بزرگانی تجلی یافته که قلم و قدمشان با هم یکی شد. در این گزارش، به بازخوانی زندگی زوجهای اثرگذاری میپردازیم که از میانه کلاسهای درس، تحریریه مجلات و کتابخانهها، عهدی بستند که تنها مرگ توانست میانشان جدایی بیفکند. حکایت کسانی که نشان دادند میتوان همسنگرِ فکری بود، همخانه ماند و میراثی ماندگارتر از یک زندگی معمولی برای تاریخ فرهنگ ایران به یادگار گذاشت.
-
به مناسبت بیست و نهمین سالگرد درگذشت بزرگ علوی؛
از پشت میلهها تا ژرفای چشمها؛ معمای ناتمام آقا بزرگ علوی
بیستوهشتم بهمنماه، سالگشت هجرت ابدی نویسندهای است که رئالیسم اجتماعی را در ایران از یک گزارش ساده به هنر تراز اول بدل کرد. بزرگ علوی، نهفقط خالقِ شاهکارهایی چون «چشمهایش» و «گیلهمرد»، بلکه پیشگامِ جسوری بود که با ترکیبِ نبوغِ داستانی و تعهدِ سیاسی، موفق شد رنجِ زندان، فریادِ عدالتخواهی و پیچیدگیهای عشق را در کالبدِ نثری معماگونه و مدرن جاودانه کند.
-
بهمناسبت زادروز صادق هدایت؛
هدایت بهعنوان شخصیت داستانی؛ از جمالزاده تا مندنیپور
بیش از ۱۲۰ سال از تولد صادق هدایت میگذرد و او همچنان بهعنوان نویسندهای پیشرو در ادبیات معاصر ایران مطرح است و اندیشیدین به او گویی به بخشی جداییناپذیر از کار نوشتن برای نویسنده ایرانی بدل شده است. در این گزارش به تعدادی از داستانهای ایرانی پرداختهایم که هدایت در آنها به عنوان شخصیت داستانی حضور دارد.
-
بررسی تأثیر ادبیات فارسی بر ویکتور هوگو؛
ویکتور هوگو؛ معماری که با نبض پاریس و نفس سعدی مینوشت
ویکتور هوگو وجدان بیدار قرن نوزدهم و پلی میان رمانتیسم غربی و اشراق شرقی است. او تنها خالق «بینوایان» نبود؛ بلکه شاعری بود که در آینه «گلستان» سعدی و نور اهورایی زرتشت، معنای عدالت را یافت. از تأثیر عمیق او بر انقلاب شعری نیما یوشیج تا نقد نظامهای کیفری، میراث هوگو نشان میدهد که نبوغ او وطنی به وسعت جهان دارد و فریادش هنوز در گوش تاریخ طنینانداز است. ---
-
به مناسبت دهم بهمنماه، هشتاد و ششمین سالروز تولد حمید مصدق؛
حمید مصدق؛ پیوند شعر و حقوق
حمید مصدق، چهرهای منحصربهفرد در سپهر روشنفکری معاصر ایران است که توانست میان «دقت ریاضیوارِ حقوق» و «سیالیت شهود شاعرانه» پیوندی ناگسستنی برقرار کند.
-
به مناسبت ۵ بهمن، روز جهانی جذام؛
از سفره حلاج تا گوشواره سهراب؛نگاه مشفقانه ادبیات ایران به جذام
در طول تاریخ، جذام فراتر از یک بیماری، آزمونی برای سنجشِ عیارِ انسانیت بوده است. در حالی که جامعه، مجذومان را به دلیلِ هراس از «خوره»، به حاشیههایِ تاریک و انزوا میراند، عارفان و شاعرانِ ما مسیری متفاوت را برگزیدند.
-
پرفروشهای ادبیات کتابفروشیهای تهران در یک ماه اخیر؛
از مرگ ایوان ایلیچ تا یکلیا و تنهایی او
نتیجه بررسی فروش چندین کتابفروشی شاخص تهران در هفتههای اخیر نشان میدهد که پرفروشهای حوزه ادبیات در این هفتهها از ادبیات کلاسیک و مدرن جهان تا ادبیات معاصر ایران و نیز شعر ایران و جهان را دربرمیگیرند. در این فهرست هم به رمان کلاسیک «مرگ ایوان ایلیچ» تولستوی برمیخوریم و هم به رمان «یکلیا و تنهایی او» از تقی مدرسی و اشعار شارل بودلر و بختیار علی و فروغ فرخزاد و بیژن الهی.
-
از دل صخره تا دل تاریخ، گذری در آرامگاه شاعر عارف؛
خواجوی کرمانی؛ شاعری میان سنگ و نقش/ عارفی در جوار دروازه قرآن شیراز آرمیده است
فارس- هفدهم دیماه، روز بزرگداشت خواجوی کرمانی، فرصتی است برای بازخوانی یکی از چندلایهترین فضاهای فرهنگی شیراز. دامنه کوه صبوی و در جوار دروازه قرآن، تنها محل دفن یک شاعر نیست؛ بلکه مجموعهای است که شعر، تاریخ، آب و زیست شهری را در کنار یکدیگر حفظ کرده است.
-
در گفتوگو با یکی از داوران جایزه ادبی جلال آلاحمد، بررسی شد؛
چرا نقد ادبی هیچ نامزدی در جایزه جلال ندارد؟
مریم حسینی، داور بخش نقد ادبی جایزه جلال آلاحمد با اشاره به بررسی آثار در این بخش گفت: با وجود کتابهای خوب، هیچکدام واجد همه معیارهای لازم برای اطلاق عنوان «نقد ادبی» و پیشبرد اهداف جایزه جلال نبودند و به همین دلیل اثری به عنوان نامزد معرفی نشد.
-
نگاهی به سیر برگزاری جایزه جلال آلاحمد از اولین دوره تا امروز؛
از قاعده بازی تا سنگ اقبال
جایزه ادبی جلال آل احمد تاکنون ۱۷ دوره را سپری کرده و با گذشت حدود ۲۰ سال و پشت سرگذاشتن فرازوفرودها هنوز تاثیرگذارترین جایزه ادبی کشورمان به حساب میآید و هر سال آیینهوار چشماندازی از داستاننویسی و چالشها و توفیقهای آن را منعکس کرده است.
-
یلدای قصه و خاطره در دانشگاه تهران؛
دولتآبادی در شب یلدا چه داستان و شعری خواند؟
در شبی که قصهگویی از دل سنت یلدا سر برمیآورد، تالار فردوسی دانشگاه تهران میزبان محمود دولتآبادی شد؛ شبی که داستان، شعر و موسیقی در کنار هم نشستند تا بلندترین شب سال با روایتهای گمگشتگی، حافظه و زمان، به شبی بهیادماندنی برای دوستداران ادبیات بدل شود.