-
مصطفی ملکیان در جلسه بررسی و نقد کتاب «ستیز قدرت»؛
قانون اساسی مشروطه دموکراتیک نبود
ملکیان در جواب به این سوال که «به طور کلی آیا قانون اساسی مشروطه را دموکراتیک میدانید و چرا؟» گفت: نه، دموکراتیک نیست. قانون اساسی مشروطه مطلقاً با دموکراسی ربط و پیوندی ندارد. چون دموکراسی غیر از عدالتخواهی است.
-
در آیین بزرگداشت حکیم ملاصدرای شیرازی مطرح شد؛
صدرا جمع میان عقل، کشف و دین است
آیتالله محققداماد: «ملاصدرا ساختار فلسفی خود را بر هماهنگی میان عقل، کشف و دین بنا نهاد و در کشف حقایق الهی، از برهان عقلی، شهود عرفانی و معارف دینی به صورت توأمان بهره گرفت.
-
حسام سلامت در نشست «اندیشههایی در خور ایام جنگ و مرگ»؛
پرسش از امکان جامعه
سلامت در جمعبندی بحث خود گفت: «سوال اینطور شروع شد که ایران امروز عمیقاً درگیر پرسش از امکان جامعه است، چون داریم زندگی جمعیمان را در قالب یک واگرایی خصمانه انسانها با هم تجربه میکنیم؛ گونهای پررنگ شدن تاناتوس جمعی و افزایش خشونت و نفرت نسبت به دیگران.»
-
کتابهایی که به بهروزی و آرامش ما کمک میکنند؛
اندیشههای زندگیساز
محمد صادقی نوشت:«آموزاندنِ هنرِ زندگی و درسهایِ زندگی جایِ چندانی در کتابهایِ درسی، و همچنین مطبوعات، رادیو، تلویزیون، سخنان و نوشتههایِ روشنفکران، شبکههای اجتماعی و... ندارند. یعنی ما با وجودی که از کودکی تا جوانی آموزشهای گوناگونی را پشت سر میگذاریم، با درسها و آموزههایی آشنا نشدهایم که بدانیم در مواجهه با مشکلات، مسائل، دردها و رنجها، چه باید بکنیم.»
-
حسین شیخرضایی در نشست «جنگ و اختلافنظر» عنوان کرد؛
دو قطبیشدن جامعه خطرناک است
شیخرضایی در جمعبندی سخنان خود، دوقطبی شدن جامعه را پدیدهای خطرناک دانست که هر جامعه بههنجار باید سعی نماید از آن پرهیز کند. وی گفت:««یک راهش این است که بتوانیم انواع اختلافنظرهای مبناییمان را به اختلافنظرهای قابل گفتوگو تبدیل کنیم. کسی تضمین نمیکند که این اختلافنظرها حلشدنی باشد، ولی احتمال توافق و مذاکره را بیشتر میکند».
-
نعمتالله فاضلی در نشست «کتابخوانی در جنگ» مطرح کرد:
خواندن، نوشتن و کتاب راهبرد اهلی کردن آدمهاست
نعمتالله فاضلی گفت: خواندن، نوشتن و کتاب راهبرد اهلی کردن آدمهاست. به طوری که میتوان با خواندن کتاب از سوی سیاستمداران و نظامیان جلوی جنگ را گرفت یا سرعت آن را کم یا فاصله میان جنگها را بیشتر کرد. بنابراین خواندن سرعتگیر جنگهاست و نوشتن هم همینطور.
-
علی میرانصاری در چهلمین روز درگذشت «اصغر دادبه»؛
همۀ عمر، ایران و انسان را فریاد زد
بهگفته سیدعباس صالحی: «دکتر دادبه از جمله اندیشمندانی بود که گرچه آموزش دانشگاهی خود را در حوزۀ فلسفه پی گرفت، اما دلبستگی عمیق و صمیمانهای به ادبیات فارسی داشت. این تعلق خاطر صرفاً یک علاقۀ شخصی نبود، بلکه از درکی عمیق نسبت به جایگاه ادبیات در فرهنگ و هویت ایرانی سرچشمه میگرفت.»
-
مقصود فراستخواه در نهصدوچهلمین شب بخارا؛
خرد جمعی، ایرانیان را به سوی همسازی و سازگاری میکشاند
مقصود فراستخواه گفت: آسمان پرستاره ایران، همان اندیشه، معارف و ذخیره فرهنگی و تمدنی ایرانی است که در آثار فکری و فرهنگی ایران قابل مشاهده است که کوشیده معرفت را پشتیبانی کرده و احساسات را تعالی دهد. همه این آثار به انسان ایرانی میگویند در جامعهای که ناهمدلی وجود دارد، دیگری را بفهم و احساس کن. اینجاست که یک خرد جمعی، ایرانیان را به سوی همسازی و سازگاری میکشاند.
-
گزارش اختصاصی ایبنا از مراسم یادمان عماد افروغ؛
دلباخته آرمانگرای انقلاب
حسین میرزایی در مراسم یادبود عماد افروغ گفت: «افروغ دلباخته انقلاب و شخصیتی آرمانگرا بود. در دو دهه آخر عمر، احساس میکرد لازم است این آرمانگرایی را در کنار رئالیسم انتقادی قرار دهد.»
-
گزارش تفصیلی و اختصاصی نشست «صلح و فرهنگ»؛
تمدن ایرانی بر خرد و داد استوار است
موسی اکرمی گفت: تابآوری که از آن نام میبریم از دید فلسفی، یک ویژگی تکبعدی نیست بلکه در واقع یک منظومه فرهنگی است که ترکیبی از خردورزی، امیدواری، معنایابی، همدلی و آشتیجویی را در خود دارد که اینها همه در کنار هم آمدهاند تا یک جامعه با ریشههای بسیار کهن در برابر سختیها نه تنها دوام بیاورد بلکه آفریننده فرهنگ، هنر، ادبیات و جلوههایی از زیست اخلاقی باشد که به راستی در جهان کمنظیر است.
-
درباره ارتباطات سلامت در میدان جنگ؛
نسخهای به نام «پیام»
در میانهی جنگ، بیمارستانها تنها در خط مقدم سلامت نیستند؛ هر جملهای که درباره دارو، پناهگاه، آب سالم یا مراجعه به مراکز درمانی گفته یا منتشر میشود، خودش یک «مداخلهی بالینی» است که میتواند نجاتبخش یا مرگبار باشد. در چنین وضعیتی، همانطور که به پزشک، آمبولانس و دارو نیاز داریم، به «ارتباطات سلامت» علمی، صادق و غیرسیاسی هم نیاز داریم
-
به مناسبت درگذشت جلیل دوستخواه پژوهشگر دین و فرهنگ ایران باستان؛
اوستاپژوه ایرانخواه
پژوهشها و تحقیقات ارزنده و ماندگار جلیل دوستخواه در معرفی و روشنگری اوستا و فرهنگ و ادبیات و تاریخ ایران باستان، چراغ راهی برای علاقهمندان به ایران است، راهنمایی برای شناخت ریشهها و خاستگاههای فرهنگ ایرانی و عناصر آن که در تار و پود فرهنگ و زبان ایرانیان امروز تنیدهاند و در طول هزارهها، دوام آوردهاند.
-
جعفر شهری در کتاب «طهران قدیم» از عید فطر میگوید؛
امروز عید است
جعفر شهری در طهران قدیم درباره رسوم عید فطر نوشت: دیشب تمام مردم برای طلب هلال رفته بودند... دیگر شک و شبههای جهت عید باقی نماند. صبح برخاستیم... دیدیم پاکتی آوردند که امینالسلطان فرستاده بود؛ باز کردیم، خواندیم. دیدیم نوشته است که در قم و قزوین و بعضی جاها ماه را دیدهاند و ثابت شده است و امروز عید است. فورا حکم کردیم چند تیر توپ انداختند و نقارهخانه زدند.
-
بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛
حکیمی که از دُرج عاج بیرون آمد
منوچهر صدوقی سها گفت: معروف است که فلاسفه در «دُرج عاج» زندگی میکنند، یعنی از مسائل اجتماعی پیرامون خود غافلاند؛ شاید این سخن چندان دور از واقعیت نباشد، اما در تاریخ فلسفه ما دو حکیم تراز اول از این درج عاج بیرون آمدهاند: نخست ابن سینا و دوم خواجه نصیرالدین طوسی که هر دو به صدارت رسیدند.
-
حاشیهنویسی ایمانوئل کانت بر متافیزیک باومگارتن؛
بیداری فیلسوف آلمانی از خواب جزماندیشی
بسیاری از مورخان فلسفه معتقدند که با بررسی این دستنوشتهها میتوان روند گذار کانت از جزماندیشی (دگماتیسم) به سمت فلسفه نقدی را ردیابی کرد. در واقع، نطفهی بسیاری از ایدههای کتاب «نقد عقل محض» در لابهلای نقد کانت بر جملات باومگارتن بسته شده است.
-
نگاهی به آثار برگزیده و شایسته تقدیر حوزه دین و اندیشه کتاب سال؛
از «مبداء و معاد» تا «سرمایهداری مرد»
در گزارش حاضر نگاهی خواهیم داشت به آثار برگزیده و شایسته تقدیر چهل و سومین جایزه کتاب سال که صبح امروز یکشنبه ۱۹ بهمنماه سال جاری در تالار وحدت برگزار خواهد شد.
-
چهلوششمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن»؛
حکیمی نسبت به سرنوشت انسانهای جهان دغدغه داشت
سیدسعید حسینی با اشاره به ویژگی انساندوستی حکیمی گفت: «حکیمی نسبت به سرنوشت همه انسانها در سراسر جهان دغدغه داشت و فارغ از فرقه و آیین، همواره نسبت به رنج آنان حساس بود. برای حکیمی، وحدت انسانها اصلیترین هدف و دغدغه بود و از تفرقه بهعنوان عاملی شیطانی یاد میکرد.»
-
در مراسمی با حضور رسول جعفریان و کارکنان کتابخانه؛
گشایش موزه مدیا در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
رسول جعفریان در مراسم گشایش موزه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران گفت: ما انتظار داریم که میراث فرهنگی به ما کمک کند. این موزه به روی دانشجویان گشوده است و مراجعه به آن زیاد . همچنین موسسه باستانشناسی دانشگاه تهران و موزه مقدم میتوانند به رونق این موزه کمک کنند.
-
گفتاری از رضا ماحوزی درباره ایده دانشگاه علوم انسانی؛
از انزوا تا گفتوگوی نظامهای دانشی
رضا ماحوزی با نقد تخصصگرایی جزیرهای در آموزش عالی ایران، بر ضرورت بازتعریف نسبت علوم انسانی با دیگر حوزههای دانش تأکید میکند و گفتوگوی میانرشتهای را شرط احیای نقش تاریخی و اجتماعی دانشگاه علوم انسانی میداند. دانشگاه علوم انسانی، اگر بخواهد دارای ایدهای فلسفی باشد، نمیتواند به انزوا و خودبسندگی بسنده کند.
-
گزارش تفصیلی ایبنا از مناظره محمد قوچانی و میثم مهدیار در «شیوه»؛
ایرانشهری و امر ملی
قوچانی: ایرانشهری بههیچوجه یک مفهوم ایدئولوژیک نیست. یعنی ما اگر راجع به ایرانشهر صحبت میکنیم، دکتر طباطبایی حتی از به کار بردن کلمه «پروژه» برای نظریهاش ابا داشت و میگفت این پروژه نیست، یک «کار تحقیقاتی» است میثم مهدیار: روایت [طباطبایی]بیشتر از یک موضع مدرن اندیشه ایرانشهری را طرح میکند ... این روایت از ایرانشهری از قضا خیلی ضد ایران است و بیشتر از یک موضع مدرن اتفاق میافتد و خودش میتواند بحرانآفرین باشد. .
-
نقد و بررسی کتاب «در برابر لیبرالیسم نمادین»؛
دفاع از جامعهشناسی گفتوگویی
موضوع محوری کتاب، بر مفهوم «جامعهشناسی گفتوگویی» تمرکز دارد. پروژه اصلی پروفسور حنفی در سالهای اخیر، همین بوده است: اینکه چگونه میتوان از طریق نظریههای گفتوگویی، سنتهای مختلف جامعهشناسی را با یکدیگر وارد دیالوگ کرد.
-
محققداماد در مراسم رونمایی کتاب در مجمع فلاسفه ایران؛
غزالی از شک به اطمینان رسید
سید مصطفی محققداماد گفت: «تا قبل از غزالی، اخلاق در ادبیات اسلامی همان بود که از یونان به ما رسیده بود. غزالی کوشید نظام اخلاقی اسلام را بر پایه قرآن و سنت بنا کند».
-
در جلسه نقد کتاب «مسئله روش» مطرح شد؛
نگاه فرمالیستی به تحقیق اشتباه است
کتاب «مسئله روش؛ بازاندیشی انتقادی روشهای پژوهش علوم اجتماعی در ایران» در آخرین روز هفته پژوهش در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نقد شد. در این جلسه نفی نگاه جعبه ابزاری بر روش که در کتاب نیز دربارهاش صحبت شده، مورد تاکید قرار گرفت.
-
گزارش نشست بررسی «فیلسوفان بزرگی که در عشق شکست خوردهاند»؛
عشق همچون یک بیماری مالیخولیایی
محمد علی نیازی گفت:بسیار خوب میشد که در سنت فلسفی ماهم چنین کتابی درباره فلاسفه اسلامی که غالباً نود درصد ایرانی هستند و زندگی پر فراز و نشیب دارند تالیف میکردیم. البته نقل قولهایی از این فلاسفه هم درباره عشق نوشته شده مانند ابن سینا که عشق را یک بیماری مالیخولیایی میدانسته.
-
گزارش شب کتاب «غزالی فیلسوف» با حضور مصطفی ملکیان؛
امام محمد غزالی؛ منتقد یا مدافع فلسفه
سمانه فیضی گفت: تصویر عمومی ما از غزالی این است که او منتقد فلسفه است اما در این کتاب یک تصویر کلاملا بیسابقه از غزالی ارائه شده است.
-
در نشست «مشروطه و قانونخواهی» مطرح شد؛
حاکمیت با ملت است
سلطانی گفت: درس مشروطیت برای امروز ما این است که حاکمیت با ملت است. این اصل مهم است که باید در قانونهای اساسی ما جایگاه آن تصویب شود و هرکس هر نقش و منصبی که پیدا کند باید به حقوق ملت آگاه باشد تا صلاحیت سخن گفتن از سوی آن ملت را داشته باشد.
-
فتحالله مجتبایی در جشن تولد نود و هشت سالگی؛
قدر هویت ملی و فرهنگی خودتان را بدانید
فتحالله مجتبایی گفت: قدر هویت ملی و فرهنگی خودتان را بدانید. شما در دنیا کمنظیرید. این پشتوانه علمی و پشتوانه فرهنگی و پشتوانه تمدنی که شما دارید بسیار گرانبهاست. مگذارید که آن را از دست بدهید.
-
گفتوگو با عطا کالیراد در سالمرگ هربرت اسپنسر؛
فیلسوفسلبریتی قرن نوزدهمی
اسپنسر علامهای خودآموخته بود که در طی حیات خود در باب موضوعاتی چون جامعهشناسی، انسانشناسی، روانشناسی، و تکامل زیستی قلم زد. فلسفه او در ابتدای قرن بیستم دیگر خریداری نداشت، اما به سبب فروش بالای آثارش در طی حیات او، انعکاس برخی از افکار او را میتوان در آثار ادبی مشهور ابتدای قرن بیستم یافت.
-
در نشست نقد «در جستجوی بنیادی برای امر سیاسی» مطرح شد؛
آیا در جهان نیچهای زندگی میکنیم؟
احمد بستانی گفت: بیژن عبدالکریمی از مفهوم نیهیلیسم برای توصیف عصر ما استفاده کرده است، آن هم به معنایی نیچهای. حال باید پرسید آیا نیهیلیسم توصیف درستی از وضعیت ما به دست میدهد؟ آیا ما هنوز در جهان نیچهای زندگی میکنیم؟ آیا تمامی کنشگران سیاسی و سیاستمداران که امروزه فعالیت میکنند ذیل این مفهوم میگنجند؟
-
غلامرضا اعوانی در نشست خردورزی: رسالت جاودان فلسفه در حیات بشری؛
روح فرهنگ ایران حکمت است
غلامرضا اعوانی گفت: حکمت یک وجود مستمری در ایران و ایران فرهنگی داشته و خیلی مهم است که به مسئله حکمت پرداخته شود. ضعیف شدن فلسفه در ایران به معنای تضعیف فرهنگ ایران است برای اینکه روح فرهنگ ایران حکمت است.