-
بزرگداشت خواجه نصیرالدین طوسی در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛
حکیمی که از دُرج عاج بیرون آمد
منوچهر صدوقی سها گفت: معروف است که فلاسفه در «دُرج عاج» زندگی میکنند، یعنی از مسائل اجتماعی پیرامون خود غافلاند؛ شاید این سخن چندان دور از واقعیت نباشد، اما در تاریخ فلسفه ما دو حکیم تراز اول از این درج عاج بیرون آمدهاند: نخست ابن سینا و دوم خواجه نصیرالدین طوسی که هر دو به صدارت رسیدند.
-
حاشیهنویسی ایمانوئل کانت بر متافیزیک باومگارتن؛
بیداری فیلسوف آلمانی از خواب جزماندیشی
بسیاری از مورخان فلسفه معتقدند که با بررسی این دستنوشتهها میتوان روند گذار کانت از جزماندیشی (دگماتیسم) به سمت فلسفه نقدی را ردیابی کرد. در واقع، نطفهی بسیاری از ایدههای کتاب «نقد عقل محض» در لابهلای نقد کانت بر جملات باومگارتن بسته شده است.
-
نگاهی به آثار برگزیده و شایسته تقدیر حوزه دین و اندیشه کتاب سال؛
از «مبداء و معاد» تا «سرمایهداری مرد»
در گزارش حاضر نگاهی خواهیم داشت به آثار برگزیده و شایسته تقدیر چهل و سومین جایزه کتاب سال که صبح امروز یکشنبه ۱۹ بهمنماه سال جاری در تالار وحدت برگزار خواهد شد.
-
چهلوششمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن»؛
حکیمی نسبت به سرنوشت انسانهای جهان دغدغه داشت
سیدسعید حسینی با اشاره به ویژگی انساندوستی حکیمی گفت: «حکیمی نسبت به سرنوشت همه انسانها در سراسر جهان دغدغه داشت و فارغ از فرقه و آیین، همواره نسبت به رنج آنان حساس بود. برای حکیمی، وحدت انسانها اصلیترین هدف و دغدغه بود و از تفرقه بهعنوان عاملی شیطانی یاد میکرد.»
-
در مراسمی با حضور رسول جعفریان و کارکنان کتابخانه؛
گشایش موزه مدیا در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
رسول جعفریان در مراسم گشایش موزه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران گفت: ما انتظار داریم که میراث فرهنگی به ما کمک کند. این موزه به روی دانشجویان گشوده است و مراجعه به آن زیاد . همچنین موسسه باستانشناسی دانشگاه تهران و موزه مقدم میتوانند به رونق این موزه کمک کنند.
-
گفتاری از رضا ماحوزی درباره ایده دانشگاه علوم انسانی؛
از انزوا تا گفتوگوی نظامهای دانشی
رضا ماحوزی با نقد تخصصگرایی جزیرهای در آموزش عالی ایران، بر ضرورت بازتعریف نسبت علوم انسانی با دیگر حوزههای دانش تأکید میکند و گفتوگوی میانرشتهای را شرط احیای نقش تاریخی و اجتماعی دانشگاه علوم انسانی میداند. دانشگاه علوم انسانی، اگر بخواهد دارای ایدهای فلسفی باشد، نمیتواند به انزوا و خودبسندگی بسنده کند.
-
گزارش تفصیلی ایبنا از مناظره محمد قوچانی و میثم مهدیار در «شیوه»؛
ایرانشهری و امر ملی
قوچانی: ایرانشهری بههیچوجه یک مفهوم ایدئولوژیک نیست. یعنی ما اگر راجع به ایرانشهر صحبت میکنیم، دکتر طباطبایی حتی از به کار بردن کلمه «پروژه» برای نظریهاش ابا داشت و میگفت این پروژه نیست، یک «کار تحقیقاتی» است میثم مهدیار: روایت [طباطبایی]بیشتر از یک موضع مدرن اندیشه ایرانشهری را طرح میکند ... این روایت از ایرانشهری از قضا خیلی ضد ایران است و بیشتر از یک موضع مدرن اتفاق میافتد و خودش میتواند بحرانآفرین باشد. .
-
نقد و بررسی کتاب «در برابر لیبرالیسم نمادین»؛
دفاع از جامعهشناسی گفتوگویی
موضوع محوری کتاب، بر مفهوم «جامعهشناسی گفتوگویی» تمرکز دارد. پروژه اصلی پروفسور حنفی در سالهای اخیر، همین بوده است: اینکه چگونه میتوان از طریق نظریههای گفتوگویی، سنتهای مختلف جامعهشناسی را با یکدیگر وارد دیالوگ کرد.
-
محققداماد در مراسم رونمایی کتاب در مجمع فلاسفه ایران؛
غزالی از شک به اطمینان رسید
سید مصطفی محققداماد گفت: «تا قبل از غزالی، اخلاق در ادبیات اسلامی همان بود که از یونان به ما رسیده بود. غزالی کوشید نظام اخلاقی اسلام را بر پایه قرآن و سنت بنا کند».
-
در جلسه نقد کتاب «مسئله روش» مطرح شد؛
نگاه فرمالیستی به تحقیق اشتباه است
کتاب «مسئله روش؛ بازاندیشی انتقادی روشهای پژوهش علوم اجتماعی در ایران» در آخرین روز هفته پژوهش در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نقد شد. در این جلسه نفی نگاه جعبه ابزاری بر روش که در کتاب نیز دربارهاش صحبت شده، مورد تاکید قرار گرفت.
-
گزارش نشست بررسی «فیلسوفان بزرگی که در عشق شکست خوردهاند»؛
عشق همچون یک بیماری مالیخولیایی
محمد علی نیازی گفت:بسیار خوب میشد که در سنت فلسفی ماهم چنین کتابی درباره فلاسفه اسلامی که غالباً نود درصد ایرانی هستند و زندگی پر فراز و نشیب دارند تالیف میکردیم. البته نقل قولهایی از این فلاسفه هم درباره عشق نوشته شده مانند ابن سینا که عشق را یک بیماری مالیخولیایی میدانسته.
-
گزارش شب کتاب «غزالی فیلسوف» با حضور مصطفی ملکیان؛
امام محمد غزالی؛ منتقد یا مدافع فلسفه
سمانه فیضی گفت: تصویر عمومی ما از غزالی این است که او منتقد فلسفه است اما در این کتاب یک تصویر کلاملا بیسابقه از غزالی ارائه شده است.
-
در نشست «مشروطه و قانونخواهی» مطرح شد؛
حاکمیت با ملت است
سلطانی گفت: درس مشروطیت برای امروز ما این است که حاکمیت با ملت است. این اصل مهم است که باید در قانونهای اساسی ما جایگاه آن تصویب شود و هرکس هر نقش و منصبی که پیدا کند باید به حقوق ملت آگاه باشد تا صلاحیت سخن گفتن از سوی آن ملت را داشته باشد.
-
فتحالله مجتبایی در جشن تولد نود و هشت سالگی؛
قدر هویت ملی و فرهنگی خودتان را بدانید
فتحالله مجتبایی گفت: قدر هویت ملی و فرهنگی خودتان را بدانید. شما در دنیا کمنظیرید. این پشتوانه علمی و پشتوانه فرهنگی و پشتوانه تمدنی که شما دارید بسیار گرانبهاست. مگذارید که آن را از دست بدهید.
-
گفتوگو با عطا کالیراد در سالمرگ هربرت اسپنسر؛
فیلسوفسلبریتی قرن نوزدهمی
اسپنسر علامهای خودآموخته بود که در طی حیات خود در باب موضوعاتی چون جامعهشناسی، انسانشناسی، روانشناسی، و تکامل زیستی قلم زد. فلسفه او در ابتدای قرن بیستم دیگر خریداری نداشت، اما به سبب فروش بالای آثارش در طی حیات او، انعکاس برخی از افکار او را میتوان در آثار ادبی مشهور ابتدای قرن بیستم یافت.
-
در نشست نقد «در جستجوی بنیادی برای امر سیاسی» مطرح شد؛
آیا در جهان نیچهای زندگی میکنیم؟
احمد بستانی گفت: بیژن عبدالکریمی از مفهوم نیهیلیسم برای توصیف عصر ما استفاده کرده است، آن هم به معنایی نیچهای. حال باید پرسید آیا نیهیلیسم توصیف درستی از وضعیت ما به دست میدهد؟ آیا ما هنوز در جهان نیچهای زندگی میکنیم؟ آیا تمامی کنشگران سیاسی و سیاستمداران که امروزه فعالیت میکنند ذیل این مفهوم میگنجند؟
-
غلامرضا اعوانی در نشست خردورزی: رسالت جاودان فلسفه در حیات بشری؛
روح فرهنگ ایران حکمت است
غلامرضا اعوانی گفت: حکمت یک وجود مستمری در ایران و ایران فرهنگی داشته و خیلی مهم است که به مسئله حکمت پرداخته شود. ضعیف شدن فلسفه در ایران به معنای تضعیف فرهنگ ایران است برای اینکه روح فرهنگ ایران حکمت است.
-
فرهاد نیلی در بررسی کتاب «اقتصاد چگونه جهان را توضیح میدهد»؛
از اقتصاد برای توضیح تاریخ استفاده کنیم
فرهاد نیلی گفت: آنچه موضوع امروز است صحبت جدیدی است که از دانش اقتصاد استفاده کنیم تاریخ را توضیح دهیم یا از آوردههای تاریخ استفاده کنیم و به شرح اقتصاد بپردازیم. به زعم من موضوع این کتاب توضیح تغییرات ممکن در زندگی بشر است. تاریخ به نظر من بزرگترین معلم ماست که به ما دو درس را میدهد، درس اول اینکه کجاها تغییر ممکن است و عزم تغییر برداریم، دوم کجاها تغییر ناممکن در ظرف فناوری و نهادهای موجود ناممکن است و سعی در فراهم کردن اسباب تغییر کنیم.
-
منوچهر صانعیدرهبیدی در نشست «فهم در علوم انسانی»؛
فرهنگ برآمده از زندگی است
صانعی درهبیدی گفت:دیلتای میگوید مفاهیمی چون قدرت یا قداست از دل تجربه زیستی ما برخاستهاند، نه از تاملات انتزاعی عقل. مثلاً مفهوم قدرت، برخاسته از تجربه بدنی ماست. به همین ترتیب، مفاهیمی چون خویشاوندی نیز از تماسهای جسمانی و تجربههای زیستی ما ناشی میشوند. از این رو، جمله کلیدی دیلتای این است: فرهنگ برآمده از عقلانیت نیست؛ فرهنگ برآمده از زندگی است.
-
نمایشگاه «ایران و ایمان: سکههای شیعی ایران پیشاصفوی»؛
سکهها؛ نشانگر تداوم فرهنگی ایرانی در تمدن اسلامی
حسین محسنی گفت: با تضعیف اقتدار عباسیان در سده چهارم هجری و ورود آلبویه به بغداد، عناصر ایرانیت و میراث سیاسی پیشااسلامی به یکی از ابزارهای مشروعیتآفرین برای بوییان تبدیل شد. وی اشاره کرد که سکههایی از عضدالدوله و رکنالدوله در ری و بغداد موجود است که بر آنها تصویر حاکم با شمایل شاهان ساسانی و عباراتی چون «فَرّه اَفزوت» یا «شاهانشاه» به خط پهلوی دیده میشود.
-
ژیژک در کنفرانس بینالمللی «آینده جهان و مسائل نوین فلسفی»؛
فلسفه؛ آخرین سپر دفاعی ما برای حفظ انسانیت
اسلاوی ژیژک گفت: فلسفه تنها یک رشته دانشگاهی نیست؛ آخرین سپر دفاعی ما برای حفظ انسانیت است. بدون آن، عدالت به سودجویی قدرتها تقلیل مییابد و چیزی از معنای “انسان بودن” باقی نخواهد ماند.
-
گزارش تفصیلی ایبنا از مراسم رونمایی از کتاب «در اندیشه ایران»؛
ایران باید روی ریل توسعه پایدار قرار بگیرد
اسحاق جهانگیری گفت: آن چیزی که مسئله دیروز و امروز ایران هست و باید به آن توجه کنیم این است که ایران باید روی ریل توسعه پایدار قرار بگیرد. در دهه چهل مصمم شدند که ایران توسعه پیدا کند و خیلی از نهادهایی که امروز وجود دارد برای همان زمان است که مسئولیت توسعه را به عهده داشتند. یک سوال مهمی در برابر همه ماست چرا با آنکه مصمم شدیم ایران توسعه پیدا کند توسعه پیدا نکرد؟
-
گزارش تفصیلی ایبنا از شب دانشکده حقوق و علوم سیاسی؛
ایران هرگز نخواهد مرد
قاسم افتخاری در شب دانشکده گفت:من بر این باورم که ایران هرگز نخواهد مرد. همانگونه که در گذشته بارها از خاکستر خود برخاسته و دوباره زاده شده است، باز هم چنین خواهد شد. شعار زندهباد ایران بهوسیله نسلهای آینده نیز در این سرزمین طنینانداز خواهد بود.
-
نقد بررسی و کتاب «از ادلب تا دمشق» با حضور مولف؛
نه جنگ تمام شده نه صلح آغاز
یاسر قزوینی حائری:من به چیزی در روند پژوهش خود به آن رسیدم که قابل توجه است و آن تاثیر چهار عنصر بود: فرد، گروه، جبهه و اتاق عملیات. کدام عنصر در این جنگ موثرتر بودهاند. اما جولانی آن چیزی را که آنها بیشتر انجام میداد اتاق عملیات بود. هدف او ایدئولوژی گروهها نبود بلکه اتاق عملیات رسیدن به هدف است و ایده چابک است.
-
گزارش اختصاصی ایبنا از نشست بررسی کتاب «عادلانهها» اثر پل ریکور؛
انسانیت یک رخداد است
مهدی فیضی گفت:عدالت، واکنشی انسانی به مازادی در واقعیت است. انسانیت پیش داده هیچجا وجود ندارد و انسانیت به مثابه یک رخداد است. انسانیتی که در تاریخ تجربه شده نتیجه یک واکنش بوده است. اگر رخدادها وجود نداشتند انسانیت هم شکل نمیگرفت. انسانیت بدون این واکنشها وجود نداشته است بنابراین در اینجا انسان به مثابه واکنش است.
-
سخنرانی یوسف اباذری با عنوان نسبت جامعهشناسی با اکنون ما؛
کار جامعهشناس؛ نقد جامعه برای بهبود جامعه
یوسف اباذری گفت:الان کسانی که فارغالتحصیل جامعهشناسی میشوند، به تولید محتوا میپردازند! تولید محتوا یعنی چه؟ یعنی تبلیغ برای شرکتهای بازرگانی. کار جامعهشناسی این نیست. کار جامعهشناس نقد جامعه برای بهبود جامعه است. بنابراین آنچه بر آن تاکید میکنم، این است که مهمترین اکتی که در جامعهشناسی باید انجام داد این است که اجازه ندهید، به شما بگویند این جامعه یک امر طبیعی است و همین است که هست و باید در داخل همین جامعه زندگی کرد. چنین چیزی افتادن در قعر ایدئولوژی و پذیرش وضع موجود است.
-
نگاهی به ۱۰ کتاب مهم درباره سوگ، فقدان و التیام روانی؛
بگذاریم اندوه، بهجای خفگی، به فهم بدل شود
کتابها، به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای فرهنگی، میتوانند به ما کمک کنند تا جنگ را بفهمیم، با قربانیان آن همدلی کنیم، و راههایی برای صلح و آشتی بیابیم. آنها میتوانند صدای کسانی باشند که صدایشان شنیده نمیشود، و به ما یادآوری کنند که انسانیت و امید، هنوز زندهاند.
-
مقصود فراستخواه در نشست نقد و بررسی کتاب «سیاست، اجتماع، ادبیات»؛
تاریخ را رها کن
فراستخواه گفت:لازم است به تاریخ اجازه ندهیم تا این حد به لحظه حال ما وارد شود. خودمان را از نو تعریف و تاسیس بکنیم. تاریخ در خلوص خود باقی نمیماند، تبدیل به کلیشههایی میشود و به ما حمله میکند. صمیمانه از کسانی هستم که به تاریخ ایران علاقه دارم اما دلیلی ندارد این دلبستگی اکنون من را به تعویق بیندازد. تاریخ را رها کن چه میزان برای خودت قلمرو میسازی. وزن تاریخ از ما آویزان میشود و نمیگذارد حرکت کنیم. هویت ما در زندگی روزمره است.
-
گزارش اختصاصی ایبنا از «شب قنات در ایران (کاریز)»؛
تمدن ایرانی مبتنی بر تشنگی است
محمد بهشتی گفت: قنات شهادت میدهد که رکن رکین تمدن ایرانی آب نیست؛ بلکه تشنگی است و این تشنگی معادل عاشقی است. آب در سرزمین ما در مقام معشوق قرار دارد و دلبری زیاد میکند برای همین است که تمدن ایرانی مبتنی بر تشنگی است. این تشنگی؛ قنات، باغ ایرانی و تمدن ایرانی را پدید میآورد. اگرچه آب در سرزمین ما کم است اما خیال آب عظمت دارد.
-
آناهیتا سیفی در نشست «واکاوی نقش زنان در حفظ صلح و امنیت»؛
جهان به صلح و صلح به زنان نیاز دارد
آناهیتا سیفی گفت: جهان به صلح و صلح به زنان نیاز دارد. در جوامعی که میتوانند فرصتهای برابر برای همه اقشار فراهم کنند بیشتر امکان جامعه صلحآمیزتر خواهند داشت. فراگیر بودن روند صلح نیازمند حضور زنان است.