چند سطر از خاطرات احمد عزیزی در «شتای عمر»؛

فرمانده پاسگاهی که از سقوط هواپیما در چند کیلومتری‌اش بی‌خبر بود!

کتاب «شتای عمر» خاطرات احمد عزیزی، دیپلمات تنها یک زندگی‌نامه شخصی نیست، بلکه تصویری از تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در دهه‌های مختلف ارائه می‌دهد.

زندگی و کارنامه مهندس فضل‌الله رهنما، بنیانگذار شرکت صنعتی پُلار؛

فرزند ترقی‌خواه مشروطه ایرانی

فضل‌الله رهنما پیش از هر چیز فرزند انقلاب مشروطه بود. یعنی نسل کسانی که معتقد بودند برای راه انداختن چرخ لنگ صنعت مملکت باید خود به جد کار کنیم و گرنه کسی از خارج برای ما کار نخواهد کرد. مهندس رهنما کارآفرینی بود صنعتگر که نوآوری محور فعالیتش بود اما می‌توان او را فرزند انقلاب مشروطه و شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوره دانست که ترقی‌خواهی و پیشرفت مملکت در چشم‌اندازشان قرار داشت.

مروری بر ماهیت و پیچیدگی‌های «سوگ و مالیخولیا»؛

عصیان غم‌آلود، ماتم لبریز از یأس

«سوگ و مالیخولیا» با تبیین مولفین از سوگ آغاز می‌شود: «سوگ عصیانی است غم‌آلود، ماتمی لبریز از یأس. عزای عزیزان طغیانی است خسته از ستیز با سرنوشت. آدمی در سوگ موجودی است عاصی که شعله سرکش خود را هماره با آتش پریشانی بارور می‌سازد و حرکت گیتی را نامعقول و آشفته می‌پندارد. در چنین دور باطلی است که هر لحظه به نیستی آری می‌گوید و می‌پرسد: آیا زندگی ارزش زیستن دارد؟»

عالی‌ترین دستاورد فلسفی هگل در گفت‌وگو با حسین نیکبخت؛

هگل از رهگذر انقلاب کوپرنیکی کانت

لونگونس برخی تفسیرها از منطق هگل را نادرست و حاکی از سوءفهم می‌داند. مثلاً طبق تفسیر گالوانو دلاولپه و لوچیو کولتی، هگل منکر هرگونه خودآیینی امر داده‌شده حسی می‌شود و بنابراین، تمایز مدنظر کانت میان تناقض منطقی و تضاد یا تقابل واقعی را رد می‌کند، یعنی تناقض هگلی تقابل را درون وحدت اندیشه هضم می‌کند.

مروری بر تاریخچه اوپک به روایت فواد روحانی؛

فرازی از تاریخ پرفراز و نشیب نفت

کتاب «یادداشت‌های فواد روحانی» پژوهشی دست اول درباره‌ تاریخ پرفراز و نشیب نفت در ایران است که برای علاقه‌مندان به تاریخ و به‌خصوص تاریخ نفت خواندنی و قابل تامل است.

نگاهی به کتاب «هگل و نقد متافیزیک» اثر بئاتریس لونگونس؛

در برابر مابعدالطبیعه

توجه مولف به «علم منطق» هگل ابتدا به‌واسطه علاقه‌اش به مارکس، نظریه سیاسی و اجتماعی معاصر با الهام از مارکس و مدعاهای برانگیزننده آلتوسر در باب رابطه مارکس و لنین با هگل جرقه زد. ردپاهای این علاقه اولیه را می‌توان در بخش نخست کتاب حاضر یافت که در آن‌ها، بحث درباره انگاره‌های هگل از «تناقض» و «مبنا» در عین‌حال، بحثی است درباره تفاسیر مارکسیستی برجسته‌ای از هگل نظیر تفسیرهای لوئی آلتوسر یا تفسیرهای گالوانو دلاولپه و لوچیو کولتی.

نگاهی به اثر ایمانوئل کانت درباره رویاها؛

تأملی بر بهشت نهان‌بینان خیال‌باف

کانت این پرسش را مطرح می‌کند که چرا داستان‌های عامه‌پسندی که این‌گونه مقبولیت عام می‌یابند یا دست‌کم، چندان در آن‌ها چون‌وچرا نمی‌شود، با چنان پوچی و مصونیتی رواج می‌یابند که حتی به نظریه‌های دانشورانه نیز نفوذ می‌کنند، آن‌هم به‌رغم این‌که حتی از حمایت قانع‌کننده‌ترین برهان‌ها، یعنی برهان سودمندی نیز برخوردار نیستند؟

نگاهی به کتاب «صنعت فرهنگ» نوشته هاینتس اشتاینرت؛

انتقال فرهنگ الزاماًً نامتقارن است

مولف، فکر می‌کند که «نمی‌توان فرض کرد که مردم لندن یا نیویورک همان‌قدر از پس‌زمینه وینی وی مطلع باشند که وی از پس‌زمینه لندنی و نیویورکی آنان». مولف در این‌جا به وجه دیگری از امپریالیسم فرهنگی می‌اندیشد: «انتقال فرهنگ الزاماًً نامتقارن است.»

امروز سال‌مرگ فیلسوف انگلیسی است؛

بیکن خبر داده بود؛ دانشمندان فرمانروایند

آنچه بیکن در افق می‌دید جامه عمل به تن کرد و امروز شاهد تحقق تام‌وتمام این آرزوهای مدرن هستیم. دانشمندان بر صدر نشسته و قدر می‌بینند؛ تکنولوژی و علم طبیعت را در مشت دارند و حتی در مقامی هستند که می‌توانند طبیعت آدمی را نیز تغییر دهند.

نگاهی به کتاب «آموزش در پاورقی» نوشته فاطمه مقدسی؛

چرا و چطور مدرسه خصوصی شد؟

توسعه آموزش همگانی تا دوران پهلوی، شتاب اندکی داشت، اما تأکید حکومت پهلوی بر دولت -ملت‌سازی و نیز افزایش درآمدهای نفتی در برخی برهه‌ها، توسعه آموزش همگانی را تسریع کرد. همچنین از اواسط دهه ۱۳۳۰، کشور شاهد فرازوفرودهایی در اجرای سیاست‌هایی در حمایت از بخش خصوصی آموزش بود.

کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «علم منطق» اثر هگل؛

اندیشیدن به نفس‌الامر

هگل در این اثر در واقع سنتِ منطقی‌ـ‌متافیزیکیِ مغرب‌زمین را به تحقق و تمامیتِ نهایی‌اش می‌رساند. از دیدگاهِ او، «منطق» و «متافیزیک» نه دو علم یا رشته فلسفی جداگانه، بلکه ضرورتاً علمی واحد و یگانه‌اند، زیرا هگل اثبات می‌کند که میان «روش» و «موضوع» تمایزی از آن قسم که از دکارت به این سو فلسفه را به خود مشغول داشته بود، وجود ندارد.

نگاهی به کتاب «صنعت فرهنگ» اثر هانتس اشتاینرت؛

مکتب فرانکفورت علیه فریب توده‌ای

کتاب حاضر به طور خاص بر جستار «صنعت فرهنگ» متمرکز است و می‌کوشد آن را توصیف و تحلیل کند. کتاب هم فهم و دریافت گسترده‌ای از ایده‌های نظری، تحلیلی و تاریخی آدورنو و هورکهایمر ارائه می‌کند و هم برای محققان و دانشجویان که عملگرانه‌تر به این ایده‌ها می‌نگرند، با بررسی مثال‌های میدانی، روش‌ها و فنون تحقیق تجربی مشخصی ارائه می‌کند.

نگاهی به کتاب «پیدایش یهودیت»؛

چگونه دین یهودیت در دوران باستان متاخر ظهور کرد

کتاب «پیدایش یهودیت» همچنین پیوند میان این تحولات کلاسیک و یهودیت معاصر را روشن می‌سازد و نشان می‌دهد بسیاری از مباحث و چالش‌های امروز، ریشه در همین فرآیند تاریخی دارند.

غلبه سایه ایدئولوژی‌ها، گرایش‌ها و باورهای شخصی بر تحلیل انقلاب

محمدعلی حاضری در نقد کتاب «نبرد قدرت در ایران» گفت: متأسفانه در فضای نشر و در بسیاری از آثار موجود کمتر به چشم می‌خورد. غالباً سایهٔ ایدئولوژی‌ها، گرایش‌ها و باورهای شخصی بر تحلیل‌ها غلبه می‌کند.

معرفی کتاب «نبرد قدرت در ایران در دوره جمهوری اسلامی»

ماندگاری نظام در پیچ تاریخ

چاپ اول کتاب «نبرد قدرت در ایران در دوره جمهوری اسلامی» تالیف محمد سمیعی، در نشر نی منتشر شد.

نگاهی به کتاب «پایانی که آغاز من است»؛

ژورنالیستی که مرگ را به سخره کشاند

او معتقد است: «کسی که حوادث روز را در بستر تاریخی آن دنبال نکند از هیچ‌چیز سر در نمی‌آورد… کسی که تاریخ را نفهمد روزگار خودش را هم درک نخواهد کرد. روزنامه‌نگاری که وقایع روز را توصیف می‌کند، اگر در همان محدوده بماند، مانند کسی است که جهان را از پشت میکروسکوپ می‌بیند، درحالی‌که تو برای دیدن دوردست‌ها به تلسکوپ نیاز داری.»