فلسفه
-
توسط نشر آن سو؛
کتاب «سینما، فلسفه، برگمان» منتشر شد
کتاب «سینما، فلسفه، برگمان» پیزلی لیوینگستن توسط نشر آن سو به بازار کتاب آمد.
-
به مناسبت روز بزرگداشت ملاصدرا؛
ملاصدرا در امتداد مکتب فلسفی شیراز/ چراغ اندیشهورزی در شیراز هیچگاه خاموش نشد
فارس- استاد فلسفه و کلام دانشگاه شیراز گفت: ملاصدرا در امتداد مکتب فلسفی شیراز پدید آمد و توانست با هوش و ذکاوت خداوندی و استفاده از محضر اساتید بزرگی همچون میرداماد و شیخ بهائی و تکیه بر میراث علمی و فلسفی پیشینیان، طرحی نو در فلسفه بیندازد و حکمت متعالیه را ابداع کند.
-
مروری بر گزیدهای «مقالات» مونتنی با ترجمه شهابالدین عباسی؛
من خود موضوع کتاب خویشم
امروزه مونتنی همچنان در همه جنبههای متن خود، شمار زیادی از محققان را به مطالعه آثارش جلب میکند و مردم از سراسر جهان، نوشتههای او را میخوانند. در عصری که مانند دوران او آمیخته به خشونت و پوچی است، پرهیز او از بیمدارایی و تعصب کور و آگاهی روشنش از توانایی انسانها در نابود کردن خود و دیگران، همراه با باورش به قابلیت آدمی برای بررسی و ارزیابی خود، و صداقت و شفقتش جذابیت دارد.
-
تاریخنگاری متمایز فیلسوف لهستانی در گفتوگو با محسن کرمی؛
زیبایی بهمثابه مواجهه انسان با جهان و با خویشتنِ خویش
تاتارکیهویچ، در نخستین مرحله فعالیت فکری خود، درگیر پرسشهایی بود که در زمره بنیادیترین مسائل فلسفه اخلاق و فلسفه زندگیاند: پرسش از نیکروزی، از کیفیت زیستن، از نسبت انسان با ارزش، و از معنای زندگی در افق تجربه انسانی.
-
بررسی جلد اول «تاریخ زیباییشناسی» در مجموعه «هنرشناسی»؛
شناخت زیبایی از کجا آغاز شد؟
کتاب «تاریخ زیباییشناسی؛ جلد اول: زیباییشناسی قدیم» به بررسی ریشههای اندیشه درباره زیبایی و هنر در جهان باستان، از شعر و فلسفه یونان تا معماری و موسیقی رومی میپردازد. کتاب نشان میدهد مفاهیمی مانند زیبایی، هارمونی و هنر چگونه در سنت فکری و هنری دوران قدیم شکل گرفتهاند.
-
مروری بر «تاریخ زیباییشناسی» بهقلم ووآدیسواف تاتارکیهویچ؛
فیثاغورس، افلاطون و ارسطو چه چیزی را زیبا میدانستند؟
«تاریخ زیباییشناسی» در سه فصل، زیباییشناسی دوره باستان، زیباییشناسی دوره کلاسیک، و زیباییشناسی یونانیمآبانه را تبیین میکند. تاتارکیهویچ در این کتاب، از خاستگاههای شعر و هنرهای تجسمی تا زیباییشناسی نزد مشاهیری چون فیثاغورس، افلاطون و ارسطو را در مقابل دید مخاطب قرار میدهد.
-
«شگفتی فلسفی» در گفتوگو با سید حسین حسینی؛
چه چیزی فیلسوفان را شگفتزده میکند؟
سید حسین حسینی گفت: «بحث ژان هرش این است که چه چیزی فلاسفه را شگفتزده کرده است؛ از چگونگی شگفتزدگی آنها میخواهد صحبت کند. علت انتخاب مسئله شگفتی برایش این است که این شگفتی را علت خلاقیت در اندیشه میداند. آن چیزی که یک فیلسوف به آن مبتلا میشود، مسئله اصلی اوست و از آن مسئله، شگفتزده میشود.»
-
در آیین بزرگداشت محمدحسین حشمتپور مطرح شد؛
حشمتپور تعلق دنیوی نداشت/ گرفتار حجاب معاصرتیم
قم – استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم با بیان اینکه تلاش و کوشش و اجتهاد مرحوم حشمتپور در مسیر علوم الهی و عقلی و پاسداری از جایگاه حکمت اسلامی از جمله امتیازات این شخصیت بزرگ است، گفت: حشمتپور تعلق دنیوی و علمی نداشت.
-
تبیینی نو از مسئله تجربه دینی در گفتوگو با سیدمحمد عمادیحائری؛
کوچ تجربه دینی به فلسفه ذهن و زبان
بهگفته عمادیحائری: «طبق نظریۀ لیکاف، هیچچیز از زندگی ما از استعاره رها نیست و بنابراین، برخلاف نظریههای قبلی، استعاره امری صرفاً زبانی و محدود به برخی از کاربردها نیست؛ بلکه در همۀ زندگی ما جاری و ساری است و منشأ آن هم ذهن و فکر است که سپس در زبان بازنمایی میشود. اینجاست که برخلاف نظر بسیاری از فیلسوفان زبان دهههای قبل، استعاره نه تنها نقطۀ ضعف زبان دینی نیست بلکه اساساً هیچ زبانی از استعاره رهایی ندارد.»
-
خوانش تحلیلی «تقویم بیهدفی» تام لاتس؛
اندیشیدن به بیهدفی
«تقویم بیهدفی» تام لاتس، با ترجمه حمیدرضا کیانی، تلاشی است برای جدیگرفتن لحظههایی که ظاهراً «وقت تلف کردن» نام میگیرند. نویسنده با تکیه بر سنتهای فلسفی، ادبی و هنری، نشان میدهد که تعلیق موقت منطق بهرهوری و هدفگذاری، نه نشانهی تنبلی، بلکه شرط امکان نوعی تجربهی عمیقتر از جهان و خود ماست. این کتاب در قالب مجموعهای از قطعات و جستارهای کوتاه، خواننده را به بازاندیشی در نسبت میان کار، فراغت و بیهدفی فرامیخواند.
-
نگاهی به کتاب «فلسفه و رهبران کسبوکار» نوشته لیندزی داوسون؛
فلسفه در اتاق مدیران
«فلسفه و رهبران کسبوکار» نوشتهی لیندزی داوسون با ترجمهی حمیدرضا کیانی، بهجای نسخههای آمادهی مدیریتی، ریشههای فکری تصمیمگیری در سازمانها را واکاوی میکند و نشان میدهد مدیران امروز، در مواجهه با دادههای انبوه، فرسودگی حسی و بحرانهای اخلاقی، بدون پشتوانهی فلسفیِ روشن برای خلاقیت، دانـش و منش اخلاقی، عملاً با چشمهای نیمهباز هدایت میکنند.
-
بههمت خانه حکمت برگزار میشود؛
«دیدن در تاریکی» بررسی میشود
کتاب «دیدن در تاریکی» با کارشناسی امیراحسان کرباسیزاده روز یکشنبه بیستم اردیبهشتماه مورد بررسی قرار میگیرد.
-
اخلاق رسانههای دیجیتال در گفتوگو با رحمان شریفزاده؛
قواعد خشک و امر و نهی در فضای دیجیتال کارآمد نیست
بهگفته شریفزاده: « اس معتقد است که در فضای پیچیده و متغیر دیجیتال، ارائه قواعد خشک کارآمد نیست. بهجای آن، او خواننده را تشویق میکند تا خود به تحلیل موقعیتهای اخلاقی بپردازد. این رویکرد باعث میشود مخاطب بهجای پیروی کورکورانه از قوانین، توانایی تصمیمگیری اخلاقی مستقل پیدا کند.»
-
یادداشت نادره جلالی به مناسبت چهلمین روز درگذشت اصغر دادبه؛
موجب فخر ایران
نادره جلالی نوشت: دکتر دادبه استادی خردمند و خدمتگزار صدیق علم و ادب بود و موجب فخر ایران که خدماتش به فرهنگ این کهنسرزمین فراموشناشدنی است.
-
ضرورت «بخشش» و موهبتهای آن در گفتوگو با ترانه خداویردی؛
راهی برای سبکتر زیستن، آزادتر نفسکشیدن
بهگفته ترانه خداویردی: «کتاب یادآوری میکند بخشش بیش از آنکه هدیهای به خطاکار باشد، هدیهای به خود انسان است؛ راهی برای سبکتر زیستن، آزادتر نفسکشیدن و بازپسگرفتن زندگی از گذشتهای که دیگر نمیتوان آن را تغییر داد.»
-
رساله سمپوزیوم نوشته افلاطون در گفتوگو با هادی جعفری؛
انقلاب افلاطون در تاریخ فرهنگ یونان باستان
هادی جعفری گفت:در سمپوزیوم افلاطون، موسیقی و رقص در کار نیست و بهجای تفریح، هر میهمان مأمور میشود که یک خطابه فلسفی درباره اروس (خدای عشق) تنظیم کند. این تصمیم افلاطون، در واقع یک بیانیه فلسفی و کمابیش انقلابی در تاریخ فرهنگ یونان باستان به شمار میرود. در این سمپوزیم، اروس، نهفقط یک نوع احساس شخصی، بلکه یک نیروی برانگیزاننده آموزش فضیلت و آفریننده نوعی گفتمان فلسفی به شمار رفته است.
-
نگاهی به کتاب «هگل و نقد متافیزیک» اثر بئاتریس لونگونس؛
در برابر مابعدالطبیعه
توجه مولف به «علم منطق» هگل ابتدا بهواسطه علاقهاش به مارکس، نظریه سیاسی و اجتماعی معاصر با الهام از مارکس و مدعاهای برانگیزننده آلتوسر در باب رابطه مارکس و لنین با هگل جرقه زد. ردپاهای این علاقه اولیه را میتوان در بخش نخست کتاب حاضر یافت که در آنها، بحث درباره انگارههای هگل از «تناقض» و «مبنا» در عینحال، بحثی است درباره تفاسیر مارکسیستی برجستهای از هگل نظیر تفسیرهای لوئی آلتوسر یا تفسیرهای گالوانو دلاولپه و لوچیو کولتی.
-
خوانشی از «در باب مراقبت» اثر تاد می فیلسوف معاصر؛
کلید فهم کیستی انسان
تاد می، که تجربهی سالها تدریس فلسفه و همکاری با سریال تلویزیونی «جای خوب» (The Good Place) را در کارنامه دارد، در این کتاب تلاش میکند مفهوم مراقبت را از سطح توصیهای اخلاقی و احساساتی روزمره فراتر ببرد و به آن جایگاه «کلید فهم کیستی انسان» بدهد.
-
بازخوانی میراث یدالله موقن در ترجمه فلسفه؛
مترجمی که دشوارترین متون را به فارسی آورد
اصفهان- درگذشت یدالله موقن، مترجم نامآشنای فلسفه، فرصتی برای بازنگری در کارنامه مترجمی است که با انتخاب آثاری پیچیده از ارنست کاسیرر و دیگر متفکران حوزه اسطوره و فرهنگ، افق تازهای در ترجمه فلسفه گشود. حسن فشارکی، نویسنده و مترجم از روش ترجمه، دقت مفهومی و جایگاه علمی موقن در میان مترجمان فلسفه ایران میگوید.
-
نگاهی به اثر ایمانوئل کانت درباره رویاها؛
تأملی بر بهشت نهانبینان خیالباف
کانت این پرسش را مطرح میکند که چرا داستانهای عامهپسندی که اینگونه مقبولیت عام مییابند یا دستکم، چندان در آنها چونوچرا نمیشود، با چنان پوچی و مصونیتی رواج مییابند که حتی به نظریههای دانشورانه نیز نفوذ میکنند، آنهم بهرغم اینکه حتی از حمایت قانعکنندهترین برهانها، یعنی برهان سودمندی نیز برخوردار نیستند؟
-
نگاهی به «هگل در مغز سیمی» اثر اسلاوی ژیژک؛
هگل به روایت ژیژک در عصر تکینگی و پلیس دیجیتال
کتاب «هگل در مغز سیمی» اثر اسلاوی ژیژک با ترجمه عباس زیدیزاده، با پیوندزدن خوانشی رادیکال از هگل به مباحثی چون هوش مصنوعی، مغز سیمی، تکینگی و سرمایهداری دیجیتال، نشان میدهد که پروژههای حذف تناقض، خطا و شکست از انسان، نهتنها ناممکناند، بلکه خود به شکلهای تازهای از سلطه، نظارت و بحران سوژگی در عصر دیجیتال دامن میزنند.
-
بازخوانی «سمپوزیوم» شاهکار افلاطون؛
ضیافت فلسفی
کتاب توصیف سمپوزیومهای شبانه یونانیزبانهای باستان است. با این وجود، سمپوزیومی که در خانه آگاتون دوست آتنی سقراط برگزار میشد، هیئتی دیگر داشت. اما بیتردید «سمپوزیوم» افلاطون اوج این نوع سمپوزیوم بود، سمپوزیومی که سقراط در آن شرکت کرده بود.
-
درباره «جهان همچون اراده و تصور» اثر آرتور شوپنهاور؛
شاهکار فیلسوف بدبین
شوپنهاور خود اعتقاد داشت فلسفهاش تداوم و مکمل طبیعی فلسفه کانت است، چرا که وی ایدئالیته مکان و زمان و شی فیالنفسه کانتی را که در «نقد عقل محض» توضیح داده شده، بهعنوان بنیان نظام فکری خود اتخاذ میکند.
-
امروز سالمرگ فیلسوف انگلیسی است؛
بیکن خبر داده بود؛ دانشمندان فرمانروایند
آنچه بیکن در افق میدید جامه عمل به تن کرد و امروز شاهد تحقق تاموتمام این آرزوهای مدرن هستیم. دانشمندان بر صدر نشسته و قدر میبینند؛ تکنولوژی و علم طبیعت را در مشت دارند و حتی در مقامی هستند که میتوانند طبیعت آدمی را نیز تغییر دهند.
-
یادداشتی از حسین شیخرضایی پژوهشگر و استاد فلسفه؛
میانهروی یا اعتدال؛ به کدام نیاز داریم و کدام را به بهانه وسطبازی زدهایم؟
حسین شیخرضایی نوشت: از اصلاحطلبی در مقام گرایشی سیاسی در ایران راضی باشیم یا ناراضی، و آن را شکستخورده بدانیم یا نه، یکی دانستن اعتدالگرایی با اصلاحطلبی خلطی مهم است. میتوان چپ معتدل، راست معتدل، اصلاحطلب معتدل یا محافظهکار معتدل بود. تقویت رویکرد اعتدالی در فضای سیاسی جامعه نه تنها تعارضی با دفاع نظامی ندارد، بلکه میتواند مکمل آن باشد و به کشور اجازه دهد در لحظه درست از داشتههایش در عرصه نظامی بیشترین بهرهبرداری سیاسی را انجام دهد.
-
بازخوانی «اگر نیچه بود چه میکرد؟»؛
فلسفه برای مسائل روزمره
کتاب بیش از آنکه مطالعهای آکادمیک و پژوهشی درباره فلسفه باشد، مجموعهای از اندیشههای فلسفی است که برای کاربرد در مسائل روزمره گردآوری و طراحی شده است.
-
نگاهی به کتاب «لیبرالیسم ولتر» اثر کیوان بلندهمتان؛
اندیشیدن در کوچهوبازار
به باور ولتر، نخست باید زنجیرها و بندها را از اندیشه و رفتار تکتک مردمان برداشت تا مردم آزاد باشند؛ و آنگاه راه بر رشد فردی و شکوفایی جامعه در عرصههای گوناگون باز خواهد شد.
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «تمامیت و نامتناهی لویناس» اثر ویلیام لارج؛
اخلاق بهمثابه مواجهه زنده با دیگری
مولف در این کتاب، ضمن ارائه زمینه تاریخی و فلسفی اثر لویناس، به روش پدیدارشناسانهی او و تفاوتهایش با هوسرل و هایدگر میپردازد. ساختار کتاب بهگونهای است که ابتدا مفاهیم کلیدی و روششناسی لویناس را شرح میدهد و سپس به تحلیل بخشهای مختلف کتاب اصلی میپردازد.
-
درباره کتاب «ترامواپژوهی» تألیف و ترجمه کیوان شعبانیمقدم؛
چالشهای اخلاقی سوزنبان
مقدمه کتاب با «مسئله تراموا» دوراهی معروفی در فلسفه اخلاق آغاز میشود: «تصور کنید کنار خطآهن ایستادهاید و یک تراموای در حـال حرکـت را در نزدیکیتان میبینید. ظاهراً ترمزهای تراموا از کار افتاده اسـت. کمی جلوتر، پنج نفر به ریل بسته شدهاند که در صـورت برخورد با تراموا، مرگشان حتمی است. شما کنار سوزن قطار ایستادهاید: اگر اهرم را فشار دهید، تراموا به مسیر فرعی منحرف میشود که شوربختانه آنجا نیز یک نفر به ریل بسـته شـده است. چهکار باید بکنید؟»
-
نوشتاری از سید حسین حسینی درباره ضرورت پیروزی اندیشه؛
الزامات فلسفی نبردهای تمدنی
سید حسین حسینی نوشت: غلبه و پیروزی در نبردهای تمدنی، پیروزی اندیشه است تا نظامی و سیاسی و حتی چنانچه پیروزیهای وسیع ظاهری هم بهدست آید اما فاقد مبانی فلسفی و نظام فکری منتظمی باشد، هیچ پیروزی رقم نخواهد خورد. از این رو افق دید اصحاب علم و اهل سیاست بایستی در مرز و اندازۀ افق نگاه تمدنی پیش رود و نه محدود به مسائل سیاسی.