جایزه نوبل ادبیات
-
پایان یک رفاقت طلایی؛
چرا رفاقت سارتر و کامو به بن‌بست رسید؟
تصور کنید دو غول فکری که روزگاری در کافه‌های پاریس دوشادوش یکدیگر علیه فاشیسم و پوچی جنگ قلم می‌زدند، ناگهان چنان تیغ قلم را بر گلوی هم بگذارند که ترکش‌های جدال قلمی‌شان فضای روشنفکری جهان را دگرگون کند. قصه ژان پل سارتر و آلبر کامو تنها روایت یک قهر روشنفکرانه نیست؛ آینه تمام‌نمای تلاطم‌های فکری سده بیستم است.
-
روایتی خودمانی از ۱۰ شگفتی برنده نوبل ادبیات:
چرا باید شیفته آن کارسون بود؟
تصور کنید در اتوبوسی میان کولاک و برف سنگین حومه آمریکا گرفتار شده‌اید؛ ۱۰ ساعت تمام و در میان سپیدی مطلق، تنها یک چیز می‌تواند گذر زمان را از یادتان ببرد: جادوی واژه‌های زنی که مرزهای ادبیات و کتاب را زیر و رو کرده است. این تجربه ادوار لویی، نویسنده برجسته فرانسوی، از نخستین مواجهه با آن کارسون است؛ دیداری که سرآغاز ستایش بی‌پایان او از این نابغه ادبی شد.
-
از حسادت عاشقانه تا اروس یونانی:
جهان شگفت‌آور آن کارسون
کمیته نوبل ادبیات با انتخاب آن کارسون، شاعر و جستارنویس کانادایی، انتخابی شورانگیز پیش چشم اهالی کتاب گذاشت؛ نویسنده‌ای با لحنی یکتا، پیراسته و بی‌پروا که از دهه هشتاد میلادی مرزهای شعر، پژوهش کلاسیک و طراحی گرافیک را به‌هم ریخته است.
-
نوبل ادبیات 2026
آن کارسون برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶ شد
آکادمی نوبل این جایزه را به کارسون برای «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه‌اش که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است» اهدا کرد.
-
نگاهی به نقش مترجمان در جهانی‌شدن ادبیات نوبلی؛
نویسنده با نوبل جهانی نمی‌شود
پشت نام یک نویسنده نوبلی، فقط مجموعه‌ای از کتاب‌ها و سال‌های نوشتن وجود ندارد؛ شبکه‌ای از مترجمان، ناشران، ویراستاران، منتقدان و خوانندگانی وجود دارد که آن آثار را از مرز زبان اصلی عبور داده‌اند. از این منظر، شاید بتوان رابطه نوبل و ترجمه را این‌طور خلاصه کرد: نویسنده با نوبل جهانی نمی‌شود، نوبل گاهی لحظه‌ای است که جهان، نویسنده‌ای را که سال‌ها از مسیر ترجمه به آن رسیده، ناگهان به رسمیت می‌شناسد.
-
بازخوانی حاشیه نوبل ادبیات ۲۰۲۶
دولت‌آبادی با ضریب ۱ به ۴۰؛ شانس واقعی یا هیجان اکتبری رسانه‌ها؟
چند روز مانده به اعلام برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶، نام محمود دولت‌آبادی، رمان‌نویس برجسته ایران و خالق «کلیدر» و «جای خالی سلوچ»، با ضریب ۱ به ۴۰ در فهرست شانس‌های بنگاه شرط‌بندی بریتانیایی «لدبروکس» دیده شده است. حضور یک نویسنده ایرانی در کنار چهره‌های سرشناس جهان، بار دیگر پرسش قدیمی را زنده کرده است: این فهرست‌ها چه می‌گویند و آیا مسیر نوبل از دفتر یک بنگاه شرط‌بندی در لندن می‌گذرد؟
-
رخدادی کم‌سابقه برای کشوری کوچک مانند گویان؛
نامزدی دیوید دابیدین، نویسنده و استاد گویانیایی، برای نوبل ادبیات ۲۰۲۶
دیوید دابیدین، نویسنده، شاعر و استاد برجسته گویانیایی، به طور رسمی از سوی گروهی از پژوهشگران اروپایی و چینی برای دریافت جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ نامزد شده است؛ رخدادی کم‌سابقه برای کشوری کوچک مانند گویان.
-
برنده نوبل ادبیات 2025:
کافکا من را وارد جهان ادبیات کرد
لازلو کراسناهورکای، نویسنده برجسته مجارستانی و یکی از چهره‌های شاخص ادبیات اروپای مرکزی و برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۵، در گفت‌وگویی مفصل به ریشه‌های ادبی، نقش دوران نوجوانی در شکل‌گیری جهان ذهنی‌اش، و نیز آسیب‌هایی که تمدن دیجیتال بر مفهوم انسانیت وارد کرده است، پرداخت.
-
یادداشت؛
سهم اندک شاعران در جایزه نوبل ادبیات
اگر نسبت بین شعر و نثر را بسنجیم، در بازۀ میان ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۵، از میان حدود سی برندهٔ نوبل ادبیات، تنها چهار نفر را می‌توان بی‌تردید شاعر محض دانست: «هینی»، «شیمبورسکا»، «ترانسترومر»، و «گلیک». اگرچه نوبل در بیشتر سال‌ها به رمان و نثر تعلق گرفته، اما همان معدود جوایز شاعرانه، بنیان معنوی این جایزه را زنده نگه داشته‌اند؛ چراکه ادبیات، در نهایت، همان شعری است که جهان را تفسیر می‌کند، چه در قالب نظم باشد و چه در نثر شاعرانه.
-
مروری بر آثار ترجمه‌شده برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۵؛
لاسلو کراسناهورکای در ایران
از لاسلو کراسناهورکای، نویسنده مجارستانی برنده جایزه نوبل ادبیات امسال، چندین اثر به فارسی ترجمه شده که به مرور و معرفی آن‌ها پرداخته‌ایم.