به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) از اسنوپس، بررسیهای انجامشده درباره ادعای خرید گسترده کتاب از سوی آمازون برای آموزش سامانههای هوش مصنوعی نشان میدهد این شرکت در یکی از مراکز خود در لاسوگاس عملیاتی برای دریافت، برش و اسکن کتابها دارد، اما هدف نهایی این فرایند همچنان بهطور کامل مشخص نیست.
این ادعا در اوت ۲۰۲۶ و پس از انتشار گزارشی از سوی رسانه تحقیقی «۴۰۴ مدیا» مطرح شد. این رسانه با همکاری یک کتابفروش، یک ردیاب «ایرتگ» را در محمولهای شامل حدود هزار کتاب قرار داد و مسیر آن را دنبال کرد. این محموله در نهایت به یکی از مراکز آمازون در لاسوگاس منتقل شد.
این مرکز با نام «VGT3» شناخته میشود و در ورودی آن تصویری از یک دایناسور با دهان باز دیده میشود که کتابی را در چنگالهای خود گرفته است. بررسی تصاویر عمومی گوگلمپ نیز وجود این نشان را در محل مذکور تایید کرده است.
۴۰۴ مدیا در گزارش دیگری مدعی شد یکی از کارکنان این مرکز، که هویتش فاش نشده، درباره فرایند کار توضیح داده است. بر اساس این گزارش، دستگاههایی برای بریدن عطف کتابها استفاده میشوند و پس از جدا شدن صفحات، آنها در اختیار دستگاههای اسکن قرار میگیرند. گفته شده حدود ۲۰ تا ۲۵ دستگاه، صفحات جداشده را با سرعت بالا ورق میزنند و محتوای کتابها را ثبت میکنند.
یکی از افرادی که خود را کارمند آمازون معرفی کرده، در یک انجمن اینترنتی نوشته بود: «برخی افراد مسئول بریدن کتابها هستند و برخی دیگر کتابها را تحویل میگیرند و بارکد آنها را اسکن میکنند.» با این حال، اسنوپس تاکید کرده است که اگرچه وجود این نوشتهها را تایید کرده، نتوانسته هویت نویسندگان را بهعنوان کارکنان آمازون بهطور مستقل تایید کند.
در همین حال، گزارشهایی از سال ۲۰۲۴ در انجمنهای پشتیبانی فروشندگان آمازون نیز نشان میدهد برخی کتابفروشان از دریافت سفارشهای غیرعادی و بسیار بزرگ کتاب از سوی خریدارانی با نشانی مرتبط با یک مرکز آمازون در لاسوگاس ابراز تعجب کرده بودند. یکی از فروشندگان گفته بود در بیش از ۱۰ سال فعالیت خود چنین سفارشی ندیده است. پشتیبانی آمازون در نهایت این سفارشها را معتبر اعلام کرده بود.
آیا کتابهای نایاب هدف قرار گرفتهاند؟
یکی از ابهامات اصلی این ماجرا، ادعای خرید کتابهای نایاب است. ۴۰۴ مدیا کتابهای موجود در یکی از محمولههای بررسیشده را «نایاب» توصیف کرده بود؛ به این معنا که نسخههای زیادی از آنها در گردش نیست.
با این حال، بررسی اسنوپس شواهدی پیدا نکرده است که نشان دهد آمازون مشخصا به دنبال کتابهای نایاب یا کلکسیونی است. حتی این احتمال مطرح شده که آمازون در حال خرید نظاممند کتابهای چاپی بر اساس شماره استاندارد بینالمللی کتاب یا ISBN باشد و در نتیجه، برخی کتابهای کمیاب نیز بهطور اتفاقی در میان محمولهها قرار گرفته باشند.
در یکی از گزارشهای ۴۰۴ مدیا نیز به این نکته اشاره شده که اسکن بارکد یا ISBN کتابها پیش از اسکن محتوای آنها میتواند با چنین رویکردی سازگار باشد.
گزارش «والاستریت ژورنال» نیز از گفتوگو با چند کتابفروش خبر داده که سفارشهای گستردهای دریافت کردهاند. یکی از آنها گفته بود فروشش در طول یک سال بیش از دو برابر شده است.
ارتباط با آموزش هوش مصنوعی هنوز قطعی نیست
مهمترین بخش ادعا، یعنی استفاده آمازون از این کتابها برای آموزش هوش مصنوعی، همچنان اثبات نشده است.
سخنگوی آمازون در پاسخ به پرسش اسنوپس درباره این موضوع گفت: «آمازون کتابها را از طریق کانالهای تجاری خریداری میکند تا به توسعه و بهبود محصولات و خدماتی که مشتریان ما استفاده میکنند کمک کند.»
این شرکت مشخص نکرده است که کتابهای خریداریشده دقیقا برای چه منظوری اسکن میشوند و آیا محتوای آنها برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی مورد استفاده قرار میگیرد یا خیر.
حتی یکی از کاربران ردیت که مدعی شده بود پیشتر در مرکز VGT3 کار کرده است، گفته بود کارکنان به آنها اعلام نکرده بودند که کتابها برای هوش مصنوعی اسکن میشوند و او شخصا تصور میکرد هدف، تبدیل کتابها به نسخه الکترونیکی است.
از سوی دیگر، سابقه استفاده شرکتهای هوش مصنوعی از کتابها بهعنوان داده آموزشی، به این گمانهزنیها دامن زده است. پیشتر گزارشهایی درباره پروژهای در شرکت «آنتروپیک» منتشر شده بود که هدف آن اسکن و از بین بردن شمار زیادی کتاب برای استفاده در فرایند آموزش مدلهای هوش مصنوعی عنوان شده بود.
با وجود این، اسنوپس تاکید میکند که در مورد آمازون هنوز مشخص نیست کتابها صرفا برای آموزش هوش مصنوعی اسکن میشوند، برای تبدیل به کتاب الکترونیکی مورد استفاده قرار میگیرند یا هدف دیگری در میان است.
بر همین اساس، اسنوپس ادعای مطرحشده مبنی بر اینکه «آمازون حجم عظیمی از کتابها، از جمله کتابهای نایاب، را برای آموزش هوش مصنوعی خریداری و سپس نابود میکند»، قابل تعیین تکلیف قطعی ندانسته است؛ چرا که شواهدی درباره وجود عملیات اسکن و برش کتاب در مرکز لاسوگاس وجود دارد، اما ارتباط مستقیم این عملیات با آموزش هوش مصنوعی و همچنین هدفگیری عامدانه کتابهای نایاب هنوز اثبات نشده است.
نظر شما