سرویس تاریخ و سیاست خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «نقش ولایت فقیه در فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» تالیف حجتالاسلام والمسلمین سیدمجتبی ذاکری شاندیزی از سوی موسسه بوستان کتاب منتشر شد. در این گزارش با تکیه بر کتاب مذکور، مروری داریم بر نقش ولایت فقیه در فرهنگ و تمدن اسلام و ایران، این کتاب با عنوان «نقش ولایت در فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» به بررسی جایگاه رهبری الهی در شکلگیری تمدن اسلامی میپردازد.
مبنای این پژوهش، «امامت انتصابی» است که پیامبر اکرم (ص) به فرمان خداوند، دوازده امام معصوم (ع) را در جایگاه پیشوایان بیبدیل امت اسلام معرفی نمودند و در ادامه این مسیر، «ولایت فقیه» به مثابه تداوم این مسیر الهی، عهدهدار هدایت جامعه شده است.
این کتاب با استناد به منابع معتبر نشان میدهد که التزام به این سلسله مراتب الهی، تنها راه تحقق عدالت، پیشرفت و سعادت امت اسلام در تمام عرصههای فردی و اجتماعی است.
کتاب برای رسیدن به این هدف در سیزده فصل به شرح موضوعاتی همچون نقش امام خمینی (ره) و آیتالله خامنهای در بیداری اسلامی و خیزش علیه نظام سلطه جهانی، نهضتهای دینی در جوامع اسلام شیعی معاصر و تاثیرات آن در بیداری اسلامی، مستضعفان در کلام حضرت امام خمینی(ره)، نقش روحانیت شیعه در گسترش فرهنگ دینی پس از انقلاب، آیتالله خامنهای را بهتر بشناسیم، ولایت فقیه، رکن اصلی نظام جمهوری اسلامی. خلافت و امامت در قرآن کریم و سنت پیامبر اعظم، اسلام بدون ولایت اسلام واقعی نیست، حقیقت ولایت در غدیر، وصیتنامه سیاسی-الهی امام خمینی(ره)، تربیتشدگان مکتب حضرت امام خمینی (ره)، زندگانی آیتالله العظمی حاج آقا حسین موسوی شاهرودی(ع) و نابغه بودن امام خمینی(ره) در میان علمای اسلام میپردازد.
نویسنده در فصل اول به نقش امام خمینی(ره) و رهبر شهید در بیداری اسلامی و خیزش علیه نظام سلطه جهانی میپردازد: «رهبری فکری تحولبرانگیز، در ایجاد رویکرد عملی قیام و خیزش علیه نظام سلطه، یکی از کلیدیترین نقشها را ایفا کرده است، آن هم در زمانی که نظام سلطه جهانی، سیطره فکری-فرهنگی و سیاسی- اقتصادی خود را بر جهان گسترده و تحمیل نموده بود و همه مکاتب جهانی در مقابل نظام سلطه استکباری به زانو درآمده بودند. امام خمینی (ره) توانست با راهبردهای عملی و اندیشههای اصیل علمی و اسلامی و نگاهی واقعگرایانه به انسان و جامعه، هم در بعد نظری و هم در بعد عملی، نظام سلطه جهانی را با چالشهای اساسی روبهرو کند. راهبردهای اساسی ایشان عبارتند از: احیای اسلام در جایگاه مکتب جامع و جهانی(احیای اسلام سیاسی)، نفی نظام سلطه غرب محور، مبارزه با اندیشه جدایی دین از سیاست، مبارزه با نظام سلطه جهانی، با زنده کردن روز برائت از مشرکین در ایام حج و مبارزه با صهیونیسم جهانی با تاسیس روز جهانی قدس.
تاکید بر وحدت اسلامی میان امتهای مسلمان و حمایت از حقوق مستضعفان عالم در مقابل مستکبران و سایر برنامههای حکیمانه ایشان برای رشد و تعالی مسلمانان جهان که خوشبختانه همان خواستههای حضرت امام و تداوم انقلاب اسلامی با رهبری مقام معظم رهبری(حفظهالله) به پیشرفتهای متعالی ادامه دارد که علاوه بر ادامه راهبردهای امام، ایشان توانستهاند با رویکردهای جدید، نظام سلطه را با چالشهای اساسی روبهرو سازند. عوامل به وجودآورنده خیزش علیه نظام سلطه از دیدگاه رهبری عبارتند از: مردمسالاری دینمحور، پیشرفت و توسعهخواهی دینمحور، عدالتطلبی، ضدیت با استبداد، آزادیخواهی دینمحور و هویتیابی فرهنگی-اسلامی که در کنار نگرش عقیدتی و تحولبرانگیز ایشان به اسلام، انسان و جامعه قابل ارزیابی دقیق و باارزش است.
امروزه مطالعه مبانی اندیشهای، عملکرد و رفتار نخبگان و رهبران سیاسی و زندگی آنان از اهمیت خاصی برخوردار شده است، به ویژه رهبرانی که اندیشه و عملکرد آنان، در حال ایجاد تحول و تغییر بنیادی در عرصه نظام و روابط بینالملل است که در گذشته در مسیر ناعادلانه، ظالمانه و سلطهگرایانه قرار داشتند. رهبران انقلاب اسلامی به ویژه حضرت امام خمینی(ره) که متعلق به باورها و اخلاق اسلامی بوده و هست، بیش از هر چیز و قبل از آنکه به پیروزی بیندیشند، به ادای تکلیف الهی توجه داشتند که اکنون در صحنه سیاست امری بدیع و بینظیر و استثنایی قرار دارد؛ به ویژه آنکه این نوع رهبران در میان جامعه، فراز و هبوط نظام مسلمین را که چه عواملی باعث پیشرفت و توانایی و چه عواملی باعث انحطاط مسلمین میشود با دقت بررسی میکنند و بنابراین بر اثر دیدگاه و دقتنظری که داشتند، مسیر درست را میپیمودند و همیشه در انجام ماموریتهای سیاسی-الهی خود توفیق نهایی را هم کسب میکنند. ویژگی اساسی و متغیر کلیدی تاثیرگذار در خیزش علیه نظام سلطه، نقش رهبران فکری انقلاب اسلامی در بیداری جهانی-اسلامی است. به خصوص رهبری دینی توانست با ارائه گفتمان جدید اسلامی، با ارائه راهکارها برای حل بحرانهای جهانی و گرفتاریهای دنیای معاصر، نظام سلطه جهانی را دچار مشکل و سردرگمی اساسی کند.
مطالعه و بررسی خیزش و بیداری اسلامی جهانی علیه نظام سلطه، بدون در نظر گرفتن افکار و اندیشههای رهبران انقلاب اسلامی به خصوص امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری (رهبر شهید) بیفایده خواهد بود؛ زیرا منادی بیداری و تحول فردی و اجتماعی در نیم قرن اخیر طبق اذعان تمامی دوستان و دشمنان انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی(ره) بوده است. این تحول و دگرگونی در تمامی ابعاد فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اخلاقی و... تاثیرگذار بوده است. از سویی تغییر نگرش به اسلام و چگونگی تاثیرگذاری آن بر خیزش علیه نظام سلطه جهانی به بازنگری جامعی از اسلام اصیل برمیگردد. روندی که با اندیشههای حضرت امام خمینی(ره) کلید خورده است و دور نیست که توسط اسلام سیاسی به بازنگری راه و روش و نیز شیوه جدیدی از زندگی سیاسی-اجتماعی مسلمانان در سایر کشورهای اسلامی بینجامد. اندیشههای مقام معظم رهبری با رویکردهای جدید و افقهای تازهای به این راه طراوت و پویایی خاصی بخشیده است. اسلام سیاسی با رویکرد جهانی خود نوید آیندهای را در جهان میدهد که انسانهای متحولشده آن را رقم خواهند زد. بیداری اسلامی بخشی از این تحول و تغییر در جهت جامعهای متعالیخواه است که نوید جامعه بزرگتر مهدوی (ع) را میدهد. این تاثیرگذاری چنان حیرتآور بود که قبل از اینکه غرب چارهای بیندیشد، افکار و اندیشههای اسلامی در سراسر جهان پخش شده بود؛ چرا که تلاش و برنامههای غرب تا آن روز مصرف شده بود تا ریشههای اسلام در جوامع مختلف مردمی خشکانده شود و مفاهیم و آموزههای آن تقلیل یابد.
در این میان نقش امام خمینی(ره) در قامت نظریهپرداز و احیاگر تفکر دینی از انظار دور نماند. به اعتراف بسیاری از اندیشمندان و شرقشناسان و اسلامشناسان و جامعهشناسان غربی، ایشان بزرگترین احیاگر تفکر و ارزشهای اسلامی است که آنچه را اصلاحگران و تجدیدگرایان و بیدارگران اسلامی از قرن نوزده میلادی تا زمان آغاز نهضت اسلامی در ایران، صرفا همچون یک آرمان و آرزو تبلیغ میکردند و در عمل هرگز موفق نبودند، به منصه ظهور رسانند؛ امام خمینی اسلام را در صحنه عمل اجرا کرد و دورهای را آغاز کرد که اسلام به منزله بهترین نظم سیاسی جدید مطرح گردید.»
به طور کلی کتاب «نقش ولایت فقیه در فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» هشدار میدهد که توطئههای دشمنان اسلام به جای تضعیف، تنها شتابدهنده تحقق وعده الهی درباره ظهور منجی عالم بشریت است و در این مسیر، نظام جمهوری اسلامی ایران پرچمدار بیداری اسلامی و زمینهساز حکومت عدل جهانی خواهد بود.
نظر شما