به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در مشهد، دویست و نود و سومین برنامه سهشنبههای علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با محوریت رونمایی از نسخه خطی و کتاب تازه منتشر شده «حجج الرضویه» در کتابخانه رضوی، با حضور جمعی از مدیران، کارشناسان و پژوهشگران آستان قدس رضوی و سایر علاقهمندان، در تالار «اندیشه» کتابخانه مرکزی حرم مطهر حضرت رضا(ع) سهشنبه ظهر برگزار شد.
در این مراسم، از نسخه خطی «الحجج الرضویه»، تألیف «شیخ اسماعیل بن محمد محسن شریف شاهرودی (از فضلای نیمه اول قرن چهاردهم هجری قمری)»، که با شماره ۲۰۰۱ در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود، رونمایی شد.
این اثر خطی، در سال ۱۳۱۴ هجری قمری توسط «یحیی بن محمدباقر تفریشی»، بهخط نسخ ۱۶ سطری، بر روی ۲۵۷ برگ کاغذ، کتابت شده است. همچنین این نسخه، اثر اهدایی «نظام الاسلام تهرانی» در سال ۱۳۳۹ هجری قمری است.
کتاب چاپی «حجج الرضویه» نیز به تصحیح و تحقیق سیدجواد طباطبائی، محقق برجسته و به همت سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، در قطع وزیری، در ۷۵۹ صفحه، در سال ۱۴۰۵، منتشر شده است که در این مراسم معرفی و رونمایی شد. این اثر حاصل تلاش طباطبائی در مدت نزدیک به ۶ سال است.
معیارهای شناسایی شخصیتهای اثرگذار
حجتالاسلام محمد قربانزاده، استاد حوزه و دانشگاه در این برنامه، اظهار کرد: در راستای شناسایی و معرفی شخصیتهای بزرگ و اثرگذار در طول تاریخ باید در ابعاد مختلف، پژوهش و بررسی انجام داد. در این میان، بحث اندیشه، مهمترین ملاک در شناسایی یک شخصیت اثرگذار است.
وی ادامه داد: از دیگر معیارهای شناسایی شخصیتهای بزرگ میتوان از بررسی گفتار و رفتار آن شخصیت و همچنین آثار باقیمانده از وی و پیروان آن شخصیت، نام برد.
حجتالاسلام قربانزاده گفت: این آثار میتواند مستقیم یا باواسطه باشد. بهطور مثال، مجموعه ارزشمند گنجینه رضوی که مملو از دانشها و علوم مختلف است و به برکت امام رضا(ع) گردآوری شده است، نمونهای از این آثار باواسطه است.
وی با تأکید بر اینکه یکی از راههای شناسایی شخصیت تأثیرگذاری همچون حضرت رضا(ع)، پیروان این امام همام است، افزود: رهبر شهید نیز از جمله شاگردان مکتب اهل بیت(ع) بهویژه امام رضا(ع) و الگوی و اسوه این مکتب بودند و زندگی، گفتار، رفتار و آثار ایشان باید مورد بررسی قرار گیرد.
اثری با محوریت امام رضا(ع)
در ادامه مراسم، سیدمحسن ناجی نصرآبادی، مشاور علمی سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی عنوان کرد: یکی از وظایف مراکز علمی و پژوهشی آستان قدس رضوی پرداختن به زندگی و آثار مرتبط با امام رضا(ع) است. در این راستا، کتابخانه حرم رضوی نیز تصحیح متون مرتبط با حضرت رضا(ع) را دنبال میکند.
وی ضمن معرفی برخی از کتابهای نوشته شده درباره امام رضا(ع) و همچنین آثار ارزنده درباره حرم مطهر رضوی، افزود: کتاب حجج الرضویه در شرح زندگانی، سیره، روایات و معجزات این امام همام، تألیف شده است.
ناجی نصرآبادی ادامه داد: سیدجواد طباطبائی این کتاب را ابتدا براساس نسخه خطی حجج الرضویه موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی استنساخ کرد و سپس از دو نسخه دیگر این اثر اعم از نسخه کامل موجود در کتابخانه مجلس شورای اسلامی و نسخه ناقص موجود در دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد، استفاده کرد.
ویراستار این کتاب، با تأکید بر اینکه طباطبائی در مقدمه حجج الرضویه به مباحث مختلفی پرداخته که میتواند مورد توجه فعالان در عرصه تصحیح نسخه، قرار گیرد، گفت: این اثر منتشر شده در هشت باب، تدوین شده و دارای حدود ۱۰ نمایه(آیات، احادیث، اشخاص، کتابها، اشعار، اماکن، طوایف و فِرق) است.
بهرهگیری از تصحیح بینابینی
همچنین سیدجواد طباطبائی، پدیدآورنده کتاب حجج الرضویه، در این مراسم، بیان کرد: سالهاست در کتابخانه آستان قدس رضوی خدمت میکنم، در این میان، میخواستم ضمن عرض ارادت به ساحت امام رضا(ع)، کار علمی نیز انجام دهم. بنابر این، در مسیر تصحیح و تحقیق بر روی کتاب حجج الرضویه قدم گذاشتم که کتاب جامع و مفیدی برای پژوهشگران است.
وی ضمن معرفی مراحل تدوین این کتاب چاپی اعم از نسخهبرداری، پیدا کردن سایر نسخهها، تصحیح براساس سه نسخه و مستندسازی، گفت: از روش تصحیح بینابینی برای تدوین کتاب حجج الرضویه، استفاده شد.
طباطبائی افزود: کتاب حجج الرضویه از ابعادی همچون «جذابیت و جامع بودن کتاب نسبت به موضوع اصلی»، «مقدمه بنیادی»، «منابع کتاب»، « شیوه استدلال»، «اهمیت تاریخی» و «سرگذشتنامه بزرگان»، دارای اهمیت است.
وی با اشاره به برخی از تفاوتهای نسخه خطی حجج الرضویه موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی و کتابخانه ملی مجلس، خاطرنشان کرد: حدود ۴۰ صفحه موجود در نسخه کتابخانه مجلس، در نسخه کتابخانه رضوی، وجود ندارد و پژوهشگران باید به این امر توجه داشته باشند. نسخه ناقص موجود در دانشکده ادبیات مشهد نیز از روی نسخه کتابخانه این آستان مقدس، کتابت شده است.
نظر شما