سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- کتاب «صلح اینجا آفتابی نمیشود؛ تاریخچه سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا» نوشته رابرت فانتینا با ترجمه بهناز عابدی از سوی انتشارات کویر منتشر شد.
کتاب «صلح اینجا آفتابی نمیشود» اثری در حوزه تاریخ سیاسی، سیاست خارجی و مطالعات انتقادی امپریالیسم است که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد. عنوان کامل کتاب در انگلیسی «امپراتوری، نژادپرستی و نسلکشی: تاریخ سیاست خارجی ایالات متحده» است و نویسنده در آن میکوشد تاریخ آمریکا را نه از منظر روایت رسمی و میهنپرستانه، بلکه از زاویهای انتقادی، ضدجریان غالب و افشاگرانه بازخوانی کند. این کتاب بیش از آنکه تاریخنگاری دانشگاهی بیطرف به معنای کلاسیک باشد، تفسیری سیاسی و ایدئولوژیک از گذشته و حال سیاست خارجی آمریکاست.
ایده مرکزی «صلح اینجا آفتابی نمی شود» این است که سیاست خارجی ایالات متحده در طول تاریخ نه بر پایه ارزشهایی چون دموکراسی، آزادی، حقوق بشر یا دفاع از امنیت جهانی، بلکه عمدتا بر اساس منافع قدرت، اقتصاد، سلطه ژئوپلیتیک و گسترش نفوذ امپراتوری شکل گرفته است. فانتینا استدلال میکند که زبان رسمی دولت آمریکا معمولا پوششی اخلاقی برای پنهان کردن خشونت، مداخله نظامی، بهرهبرداری اقتصادی و سرکوب ملتهای ضعیفتر بوده است. از نگاه او، میان گسترش سرزمینی اولیه آمریکا، حذف بومیان، جنگهای خارجی، کودتاها، تحریمها و مداخلات معاصر، یک پیوستگی تاریخی وجود دارد.
کتاب از دوره پیش از استقلال و شکلگیری مستعمرات اروپایی در آمریکای شمالی آغاز میکند و سپس به گسترش سرزمینی ایالات متحده، برخورد با بومیان آمریکا، جنگهای قرن نوزدهم، ظهور قدرت جهانی آمریکا، جنگهای جهانی، جنگ سرد و مداخلات نظامی معاصر میپردازد. فانتینا این مسیر را نه بهعنوان رشد طبیعی یک دموکراسی، بلکه بهعنوان شکلگیری تدریجی یک امپراتوری مدرن تحلیل میکند؛ امپراتوریای که گاه با اشغال نظامی، گاه با کودتا، گاه با فشار اقتصادی و گاه با شعارهای انساندوستانه عمل کرده است.
یکی از محورهای مهم کتاب، نقش نژاد در سیاست داخلی و خارجی آمریکاست. فانتینا معتقد است که منطق نژادی از همان آغاز در ساختار قدرت آمریکا حضور داشته است؛ از نابودی فیزیکی و فرهنگی قبایل بومی گرفته تا بردهداری، تبعیض نژادی و برخورد تحقیرآمیز با ملتهای غیرغربی. در این چارچوب، نژادپرستی فقط یک انحراف اخلاقی یا اجتماعی نیست، بلکه بخشی از سازوکار قدرت است که به توجیه سلطه، اشغال و خشونت کمک کرده است.
نویسنده همچنین مفهوم نسلکشی را بهویژه در ارتباط با بومیان آمریکا برجسته میکند و حذف تدریجی آنان را یکی از بنیادهای پنهان شکلگیری دولت آمریکا میداند. محور دیگر کتاب، نقد مفهوم امپراتوری است. فانتینا آمریکا را صرفا یک دولت-ملت معمولی نمیبیند، بلکه آن را ساختاری امپراتوری میداند که برای حفظ جایگاه جهانی خود از ابزارهای متنوعی استفاده میکند. در این نگاه، بسیاری از جنگها و مداخلات که در روایت رسمی بهعنوان دفاع از آزادی یا مقابله با تهدید معرفی شدهاند، در واقع در خدمت منافع اقتصادی، کنترل منابع، مهار رقبای سیاسی و حفظ نظم جهانی مطلوب واشنگتن بودهاند. نقطه قوت «صلح اینجا آفتابی نمیشود» گستره تاریخی وسیع و زبان روشن آن است.
کتاب برای مخاطب عمومی قابل فهم است و با لحنی مستقیم، خواننده را وادار میکند روایتهای پذیرفتهشده درباره سیاست خارجی آمریکا را دوباره بررسی کند. همچنین پیوند دادن جنگ، اقتصاد، نژاد و قدرت، به کتاب انسجام تحلیلی میدهد. با این حال، محدودیت مهم اثر آن است که گاهی بیش از حد کلیسازانه و تکعلتی به نظر میرسد. پیچیدگیهای تصمیمگیری سیاسی، اختلافات داخلی در آمریکا، زمینههای بینالمللی و دیدگاههای رقیب کمتر مجال بروز پیدا میکنند و همین امر ممکن است کتاب را برای خوانندهای که به دنبال روایتی چندصدایی است، یکطرفه جلوه دهد.
در مجموع، «صلح اینجا آفتابی نمی شود» کتابی جدلی، سیاسی و انتقادی است که ارزش اصلی آن در طرح پرسش و به چالش کشیدن روایت رسمی قدرت نهفته است. فانتینا یادآوری میکند که تاریخ سیاست خارجی آمریکا را نمیتوان فقط با زبان دیپلماسی، امنیت یا آرمانگرایی توضیح داد؛ بلکه باید آن را در پیوند با منافع اقتصادی، نابرابری نژادی و ساختارهای سلطه جهانی فهمید.
کتاب «صلح اینجا آفتابی نمیشود؛ تاریخچه سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا» نوشته رابرت فانتینا با ترجمه بهناز عابدی در ۲۶۱ صفحه و قیمت ۴۹۰ هزار تومان از سوی انتشارات کویر منتشر شد.
نظر شما