سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): صنعت نشر در سالهای اخیر بیش از هر زمان دیگری زیر بار افزایش هزینههای تولید، نوسان قیمت کاغذ و فرسودگی تجهیزات چاپ قرار گرفته است. بحرانی که اگرچه در سراسر کشور احساس میشود، اما در استانهایی مانند کرمانشاه، به دلیل محدودیت امکانات و کمبود سرمایهگذاری در زیرساختهای چاپ، آثار عمیقتری بر جای گذاشته است.
نتیجه این شرایط، کاهش توان ناشران و چاپخانهها برای ادامه فعالیت و دشوارتر شدن مسیر تولید کتاب و محصولات فرهنگی است. افزایش بهای کاغذ و سایر مواد اولیه، در کنار نیاز به نوسازی ماشینآلات، از مهمترین چالشهایی است که فعالان این حوزه بارها نسبت به آن هشدار دادهاند.
برای بررسی دقیقتر وضعیت صنعت چاپ و نشر در کرمانشاه و آگاهی از مهمترین مشکلات و مطالبات فعالان این حوزه، با رئیس اتحادیه چاپخانهداران کرمانشاه به گفتوگو نشستیم تا از نزدیک روایت او از چالشهای امروز این صنعت را بشنویم.
امیر هوشنگ سعادت در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در کرمانشاه با بیان اینکه امروز مانند گذشته چاپخانه آن سودآوری و رونق خود را ندارد، اظهار کرد: متأسفانه بهصورت خاص طی سالهای گذشته با توجه به شرایط اقتصادی و تورمی، قیمت مواد اولیه و خدمات چاپ افزایش چشمگیری داشته و مهمترین عامل افزایش قیمت کتاب و سایر محصولات، گرانی کاغذ است که بازار چاپ و نشر را تحت تأثیر قرار داده است.
گرانی کاغذ و افزایش قیمت کتاب
وی افزود: طی سالهای گذشته کاغذ بهعنوان اصلیترین کالا و مواد اولیه صنعت چاپ، فاقد تخصیص یارانه بوده و در مجلس شورای اسلامی نیز از آن بهعنوان کالای لوکس یاد میشود و همین امر سبب گرانی کاغذ در بازار و بهتبع آن افزایش قیمت در حوزه کتاب شده است.
مدیر چاپخانه سعادت با بیان اینکه صنعت چاپ با تهدیدات جدید و جدی روبهرو است، تصریح کرد: چاپخانه امروز بهعنوان یک صنعت مطرح است و مدیران وزارت صمت باید برای عدم تعطیلی آن چاره اندیشی کنند زیرا ظهور فضای مجازی و دیجیتالسازی بههمراه عدم بهروزرسانی تجهیزات این صنعت و مشکلات اقتصادی مانند قیمت کاغذ و مشکلات دستمزد و بیمه این صنعت را با چالش مواجه کرده که باید به آن پرداخته شود البته چاپخانههایی که در حوزه صنایع بستهبندی فعالیت دارند، شرایط اندک بهتری دارند اما همین واحدها و کارگاهها نیز با مشکلات تأمین کاغذ یا قیمت مناسب دست به گریبان هستند.
پرورش نیروی متخصص نیاز امروز چاپخانهها
وی با بیان اینکه پیشکسوتان و افراد قدیمی که در چاپخانهها مشغول فعالیت بودهاند اکنون دیگر بازنشسته شده یا علاقهای به فعالیت ندارند، بیان کرد: متأسفانه در دانشگاه، رشتهای با عنوان چاپ نداریم که نیروهای جدید را با دستگاههای بهروز آموزش داده و راهی بازار کار کند و همین موضوع نیز از چالشها محسوب میشود و افرادی که امروز مشغول به کار هستند از روی علاقه وارد این حوزه شدهاند.
سعادت با بیان اینکه ۳۵ چاپخانه در استان کرمانشاه وجود دارد، گفت: از مجموع این تعداد، تنها به تعداد انگشتان یک دست اکنون فعال هستند زیرا توان مالی و شرایط لازم را برای ادامه دادن این مسیر ندارند و سرمایهگذاران صنعت چاپ به اندازه سرمایهگذاری خود، سود لازم را کسب نمیکنند و باید منتظر تعطیلی چاپخانههای بیشتری باشیم.
اکثر ملزومات صنعت چاپ وارداتی است
مدیر چاپخانه سعادت ادامه داد: توجه به اینکه صفر تا ۱۰۰ مواد مصرفی چاپخانه از ماشینآلات گرفته تا مرکب، از تونل چاپ تا قطعات یدکی ماشینآلات، همه وارداتی هستند و یک چاپخانه خوب چاپخانهای است که بتواند حداقل هر یک یا دو سال یکبار خودش را بهروزرسانی و از تکنولوژی جدید استفاده کند اما با توجه به قیمت ارز که پیوسته در نوسان است، یک شخص حقیقی واقعا توانایی ندارد که با سرمایه خود این کار را انجام دهد و پیشنهاد من، پرداخت تسهیلات کمبهره از سوی وزارت صمت بود تا از این طریق، چاپخانههایی که اکنون فعال هستند، تقویت و حمایت شوند.
جنگ گرانی کاغذ را تشدید کرد
وی با اشاره به وضعیت چاپخانهها از وقوع زمان جنگ رمضان و شرایط کنونی خاطرنشان کرد: متأسفانه از زمان آغاز جنگ تحمیلی تاکنون به دلیل اینکه واردات کاغذ از جنوب کشور متوقف شده و بیشتر مواد اولیه، کاغذهایی است که از گذشته در انبار وجود داشته؛ قیمت کاغذ و مقوا به چهار برابر افزایش پیدا کرده و همین موضوع مشکلات عدیدهای را به وجود آورده است.
سعادت با بیان اینکه هر سال در ابتدای سال شاهد افزایش قیمت محصولات و خدمات هستیم، عنوان کرد: امسال این افزایش ملموستر شده بهنحوی که اگر کتاب در گذشته با ۲۰ میلیون تومان به چاپ میرسید امروز با ۱۵۰ میلیون به چاپ میرسد.
کاهش تیراژ کتابها و روزنامهها
سعادت با بیان اینکه تیراژ کتابها و روزنامهها بهشدت کاهش پیدا کرده، تاکید کرد: از همین تیراژی که اکنون چاپ میشود، تعدادی برای صاحب اثر، تعدادی برای آرشیو اداراتی مثل فرهنگ و ارشاد و ثبت برای شرکتها است و عملا نسخه چندانی وارد بازار کتاب نمیشود. روزنامهها نیز تیراژ بالایی ندارند یا اگر دارند، صفحات خود را کاهش دادهاند.
وی با بیان اینکه قبلا در دانشگاهها و در دانشگاه رازی کرمانشاه یارانهای برای چاپ کتاب اختصاص مییافت، ادامه داد: اکنون دانشگاه رازی یارانه را از کتابها برداشته و دیگر آن انگیزه برای اساتید دانشگاه وجود ندارد که اساتید کتاب چاپ کنند. وقتی اساتید کتاب مینوشتند هم درجه اعتبار دانشگاه بالا میرفت و هم بهره مالی وجود داشت اما با توجه به افزایش قیمت کاغذ این انگیزه از میان رفت و دیگر آن انگیزه لازم در این قشر نیز وجود ندارد.
نمایشگاه مجازی کتاب فرصتی که باید مغتنم شمرد
سعادت با بیان اینکه صنعت چاپ با ظهور تکنولوژیهای جدید با چالشها و فرصتهایی روبهرو است، گفت: در بحث فرصتها؛ اگر حمایتها وجود داشته باشد، میتوان برای بهروزرسانی تجهیزات اقدام کرد اما در حوزه تهدیدات که البته این جنبه غلبه بیشتری دارد؛ دیجیتالیشدن کتاب، کاهش فروش و رو به فراموشی بودن کتابهای کاغذی میتواند به صنعت چاپ ضربه وارد کند که این مسئله مهم در حال وقوع است و نیازمند حمایت و راهکار هستیم.
فعالیت در صنعت چاپ به عشق و علاقه گره خورده است
وی بیان کرد: من علاقهمند به ادامه فعالیت در صنعت نشر هستم زیرا این حرفه از پدربزرگم پس از سه نسل به من رسیده، و حس علاقه و دلسوزی به آن دارم و معتقدم اگر مسئولان، ما را یاری کنند و یارانهای برای این صنف آسیبپذیر قائل باشند، میتوانستیم به حیات خود ادامه دهیم. معتقدم وجود یک نویسنده خوب، چاپخانه خوب و تجهیزات مناسب، میتواند منجر به تولید کتاب خوب شود و کتاب خوب، لازمه تعالی جامعه است. این مهم به تنهایی در این شرایط از عهده من و همصنفیهای من خارج است و نیاز به یک چتر حمایتی است که امیدوارم دولت آن را از صنف چاپخانهداران و ناشران دریغ نکند.
نظر شما