سرویس تاریخ و سیاست خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، جلد اول از کتاب «آشنایی با تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران معاصر» تالیف محمدحسن آلاله از سوی انتشارات معتبر به بازار کتاب آمد.
تاریخ معاصر هر ملتی بخشی از تاریخ آن ملت است که در طول آن تحولات و رویدادهایی به وقوع پیوسته است که مستقیما در به وجود آمدن وضعیت کنونی آن ملت تاثیر گذاشته است.
ایران نیز با تنوع فرهنگی و قومی که دارد، در تاریخ معاصر خود همواره شاهد فراز و نشیبهایی در رابطه با وحدت ملی و تمامیت ارضی خود بوده است. از دوران قاجار و پهلوی گرفته تا دوران معاصر، مسائلی مانند استقلالطلبیهای قومی و مناقشات مرزی، چالشهایی بودهاند که دولتها و مردم ایران با آنها دست و پنجه نرم کردهاند.
با این حال، ایران توانسته است با حفظ هویت ملی و تاکید بر اشتراکات فرهنگی و تاریخی، به عنوان یک کشور یکپارچه باقی بماند. اما نباید از نظر دور داشت که فشارهای خارجی و برخی سیاستهای داخلی میتوانند به عواملی برای تقویت جنبشهای جداییطلبانه تبدیل شوند و موقعیت ایران را با مشکلاتی مواجه سازند.
بر اساس مقدمه کتاب حدود دویست سال تاریخ معاصر ایران در این کتاب از این جهت مورد مطالعه قرار میگیرد که در طی این مدت، حوادث و رویدادهای مهمی در کشور ما رخ داده است. سرآغاز این دوره همراه با تحولات مهم سیاسی- اجتماعی در اروپا و آغاز مرحله جدیدی از رقابت کشورهای بزرگ آن قاره بر سر تصرف یا افزایش مستعمرات آنها در سایر نقاط جهان به ویژه در قاره آسیاست که کشور ما در هر کدام از این تحولات و سیاستها از جایگاه قابل ملاحظهای برخوردار بوده است.
ظهور حکومت قاجاریه در ایران با کشتارها و خونریزیهای داخلی و خارجی همراه بود. به دنبال آن، آغاز دوره طولانی جنگهای ایران و روس بود که هر کدام چندین و چند سال طول کشید و سرانجام منجر به تحمیل قراردادهای صلح گلستان و ترکمانچای شد که به موجب این دو معاهده کلیه مناطق حاصلخیز قفقاز برای همیشه از خاک ایران جدا شد، همچنین جدایی افغانستان و ترکستان و تعیین حدود فعلی مرزهای ایران در این دوره از تاریخ ایران شکل گرفته است.
مولف بعد از مقدمه به شرح تاریخ، تاریخ از نگاه قرآن مجید و احادیث اسلامی، تاریخ عامل مهمی برای بصیرتافزایی، آشنایی با تقسیمات تاریخی ایران و جهان، بررسی اجمالی تاریخ ایران زمین از آغاز تاکنون، شرح اجمالی تاریخ پادشاهان قاجار و وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران دوران قاجار میپردازد.
در شرح اجمالی تاریخ پادشاهان قاجار میخوانیم: «قاجار نام دودمانی است که از حدود سال ۱۱۷۴ تا ۱۳۰۴ بر ایران به مدت یکصد و سیسال فرمان راندند. قاجارها قبیلهای از ترکمانهای منطقه استرآباد (گرگان) بودند. آنها تبار خود را به کسی به نام قاجار نویان میرساندند که از سرداران چنگیز بود. نام این قبیله ریشه در عبارت آقاجر به معنای جنگجوی جنگل دارد.
بیشتر مورخان، اتفاقنظر دارند که اصل و نسب ایل قاجار ترک بوده و به وسیله مغولان از حدود آسیای میانه به ایران آورده شدند و در ارمنستان که در آن روز جزیی از ایران بود، سکنی گزیدند و بعدها به علت ضعف حکومت مغولان در ایران به سوریه رفته، در آنجا ساکن شده و البته دوباره در زمان حکومت تیموریان به وسیله امیرتیمور لنگ، به ایران آورده و در حدود آذربایجان و قفقاز پراکنده شدند.
شاه عباس صفوی آنها را به سه دسته تقسیم کرد؛ دسته اول را در مرو، دسته دوم را در گرجستان، آذربایجان و ایروان و دسته سوم را در دو طرف رودخانه گرگان مستقر کرد. ایل قاجار از دسته سوم هستند. آنان مردمی شجاع و جنگجو بوده و از شاهان صفوی حمایت میکردند؛ به همین دلیل شاه عباس آنها را در آن مناطق قرار داد تا ایران را از تاخت و تاز ترکمنها و اُزبکها در امان دارند.
ایران در زمان حکمرانی قاجارها درگیر جنگهای متعددی شد و بخشهای زیادی از خاک خود را به ویژه به روسیه از دست داد. دودمان قاجار در تاریخ ایران به بیکفایتی مشهور است و در این دوره اقتصاد ایران نیز رو به قهقرا گذاشت.»
در کل جلد نخست این کتاب به شرح دوران پادشاهی سلسله قاجار میپردازد.
جلد اول از کتاب «آشنایی با تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران معاصر» تالیف محمدحسن آلاله با ۲۲۴ صفحه، شمارگان ۱۰۰ نسخه و بهای ۲۰۰ هزارتومان از سوی انتشارات معتبر منتشر شد.
نظر شما