سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - حسین مسرت: به تازگی و با کوشش هنرمند خوشنویس جهان اسلام، محمود رهبران، کتاب «عقاب» سروده پرویز ناتل خانلری (۱۲۹۲ – ۱۳۶۹ خ) نویسنده، مترجم، زبانشناس، ادیب، بنیانگذار سلسله انتشارات «بنیاد فرهنگ ایران» و صاحب امتیاز مجله «سخن»، کتابت، چاپ و راهی بازار نشر شد، آن هم در روزگار سخت جنگ خانمان‌سوزی که سراسر ایران عزیز را در برگرفته و کار بسیاری از شغل‌ها و از این میان، چاپ کتاب را به بوته فراموشی سپرده است. کتاب عقاب به راستی زیر موشک باران شدید نیروهای بیگانه بر سر تهران عزیز چاپ و صحافی شد و در این روزگار تعطیلی فرهنگ و کشتار مردم بی‌گناه، خبری خوش و تازه بود و روشنی و روزنه تازه‌ای بود که بر روی فرهنگ ایران گشوده شد.

کتاب عقاب، سروده‌ای از ناتل خانلری در روزگار پر تب و تاب سال ۱۳۲۱ است که فرهنگ فروشی باب شده بود و کم کم به گفته دکتر اسلامی ندوشن، «شبه فرهنگ» در کار چیرگی بر «فرهنگ» بود. عقاب را به گونه‌ای می‌توان نخستین آزموده‌های جوانی و دستاورد جهان‌بینی دکتر خانلری دانست که آن را به دوست دیرینش «صادق هدایت» پیشکش کرده است و ما را یاد این نوشتار کهن از کتاب «خواص الحیوان» اثر علی بن عبدالواسع لاهیجی می‌اندازد: «گویند زاغ، سیصد سال بزیَد و گاه سالِ عمرش از این نیز درگذرد، عقاب را سال عمر، سی بیش نباشد.» (ص ۴۲ عقاب)

در این منظومه که عقاب دانا جدالی آشکار با زاغ پلشت دارد، به گفته رهبران: عقاب «خود خانلری بود. او عقابی [را] که در جوانی ساخت، طیّ عمر نه چندان بلندش زیست. نه چون بسیاران دیگر به پریدن در پستی‌ها راضی شد، نه تن به چریدن در مردارها داد.» (ص ۸)

اصغر دادبه چون او بر این باور است: «عقاب، نماد روشنفکر است، روشنفکر آرمانی، منظومه عقاب، سروده زنده‌یاد پرویز ناتل خانلری که از شاهکارهای شعر معاصر فارسی به شمار می‌آید، توصیف چنین روشنفکری است: روشنفکری که با محرومیت‌ها می‌سازد و تن به سازش با ناروایی‌ها و نابایسته‌ها نمی‌دهد.» (ص ۱۴) و محمّدرضا شفیعی کدکنی، «عقاب» را جزو ۱۰ شعر برجسته عصر کنونی ادب ایران می‌داند. (ص ۲۶)

رهبران که همواره در گزینش آثار فاخر برای خوشنویسی آوازه نیکی دارد؛ برای تکمیل بهره‌وری همگان، کتاب را به یک اثر مستند و مرجع درباره شعر عقاب تبدیل کرده و در کنار جای دادن یادداشت ویژه از اصغر دادبه (۱۳۲۵- ۱۴۰۵ خ) و یدالله جلالی پندری برای این کتاب، از نوشتارها و یادداشت‌های دیگر بزرگان و استادان فرهنگ و ادب فارسی مانند احسان یار شاطر، محمّدرضا شفیعی کدکنی، ایرج افشار، علی اکبر سعیدی سیرجانی و مهدی اخوان ثالث هم بهره برده است.

کتاب نامبرده به غیر از خوشنویسی چشم‌نواز و کتابت نستعلیق محمود رهبران که پیش از این و در سالیان گذشته، آثاری چون: نی نواز اوّل (۱۳۷۲)، دیوان حافظ (۱۳۷۹)، بستان نیاز و گلستان راز (۱۳۸۴)، گات‌ها (۱۳۹۷)، نامه به فرزند (۱۳۹۸)، گلشن راز (۱۴۰۰)، صدای پای آب (۱۴۰۲)، ایران نامه (۱۴۰۲) و دو کتاب در دست کار با نام‌های شکرنامه و نصیحت نامه و صدها نشانه (لوگو)، تابلو، پوستر، ترکیب و قطعه در نشریات ایران و نیز روی جلد کتاب های ارزشمند به ویژه از آثار اسلامی ندوشن از او دیده بودیم ، در بردارندۀ قطعه‌های خوش چلیپا و ترکیب استادان خوشنویسی ایران، غلامحسین امیرخانی است که بدان جلوه‌ای دوچندان داده است و باید از نگاره‌های خوشرنگ و هنرمندانه علیرضا آقامیری و امیر طهماسبی هم یاد کرد که با تذهیب کامپیوتری محمدرضا هنرور و طراحی بانو فاطمه خسروجردی همراه شده و همراه با چاپ نفیس و طرح جلد زیبا؛ یک مجموعه کامل هنری را در دسترس دوستداران هنر خوشنویسی و نگارگری ایران قرار داده و بی‌گمان نقش انتشارات خوشنام کتابسرای میردشتی که در این سالیان، کتاب‌های فاخر هنری را چاپ می‌کند، بسیار هویداست.

گزینش رنگ‌های گرم و سرد در روی جلد و طرح‌های ایرانی برای آرایش صفحه‌ها، کاغذ گلاسه مناسب، رنگ کرم متن و صحافی خوب از دیگر ویژگی‌های این کتاب است.

این کتاب به همت نشر کتابسرای میردشتی به چاپ رسیده است.