به گزارش سرویس کودک و نوجوان خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) شهرام شفیعی، نویسنده و پژوهشگر کودک با تأکید بر اینکه ایران باید بهسوی جایگاه "قدرت فرهنگی برتر" حرکت کند، اظهار داشت: اکتفا به برخورداری ایران از ارزشهای ذاتی فرهنگی و فعال نکردن همه قابلیتهای ذاتی و عارضی، نوعی ترک فعل خسارتبار در مدیریت فرهنگی است. ایران شایستگی برخورداری از جایگاه قدرت برتر فرهنگی به عنوان یک مرجع جهانی را نیز دارد.
این نویسنده کودک و نوجوان با اشاره به ضرورت خوداتکایی فرهنگی در شرایط جنگی، راهبردهای مورد نیاز را در ۱۱ بند به شرح زیر خلاصه کرد:
۱. تولید انبوه و متنوع برای خوداتکایی فرهنگی
شفیعی تأکید کرد: تولیدات متنوع هنری و فرهنگی برای همه گروههای سنی، باید به لحاظ کمیت پاسخگوی نیازهای ایرانیان باشد و ساختارها میبایست به گونهای طراحی شود که همه ظرفیتهای انسانی تولید داخلی برای حصول خوداتکایی فرهنگی و هنری به کار گرفته شود.
۲. تنوع موضوعی برای پوشش حداکثری سلیقهها
وی در دومین بند از ضرورتهای فرهنگی افزود: رسانههای خوانداری، دیداری و شنیداری باید از گستره تنوع موضوعی و همه جذابیتهای عمومی سالم، اصیل و مجاز برای پوشش دادن به حداکثر جغرافیای سلیقگی مخاطبان در تمام سطوح تحصیلی برخوردار باشند.
۳. بهرهگیری از هنر بومی و جهانی برای رقابت
این پژوهشگر هنر خاطرنشان کرد: لازم است همه گونهها و ابزارهای استانداردشده و مشروع هنر بومی و جهانی برای استفاده داخلی و قابلیت رقابت جهانی به طور فعال در صحنه تولید به حیات پویا و فراگیر خود ادامه دهند.
۴. موازنه هوشمندانه میان رسانههای مکتوب و دیجیتال
شفیعی با اشاره به چالشهای تکنولوژیک بیان داشت: حفظ موازنه بین مقدار استفاده از حاملهای فرهنگی مکتوب و دیجیتال، نه در گرو امواج سودجویانه تکنولوژیک، بلکه باید بر اساس اشراف به عمق فنی ضرورتهای یادگیری منطبق با دستاوردهای پژوهشی متخصصان فن باشد.
۵. بهرهگیری از چهرههای ماندگار هنر
وی عدم بهرهبرداری مدیریت فرهنگی کشور از تخصص مراجع معتبر و چهرههای ماندگار هنر در شناخت راهبردها و پایش فنی تولیدات را "سهلانگاری محض" خواند و تصریح کرد: فرهنگ و هنر ایران جامع همه ملاحظات خاص و عام و خانه همه دوستداران ایران است.
۶. تولید هنر دینی در تراز تاریخ ایران
این نویسنده مطرح کودک و نوجوان با اشاره به پیشینه غنی هنر دینی در ایران گفت: اعمال حساسیتهای فنی و استتیک در تولیدات هنری با محتوای دینی و اعتقادی، در ایران سابقهای به درازی عمر ورود دین مبین اسلام به این آب و خاک دارد. زبان، ادبیات و هنر ایرانی مفتخر است که همواره با حفظ همه اطوار و ظرافتهای خود، درخشانترین نمونههای آثار هنر دینی را به جهان ارائه داده است. بنابراین ضرورت دارد تولیدات هنر دینی و انقلابی با محک تجربه نخبگانی، پیشینه ارزشمند تاریخی و جذابیت معاصر، با دورخیز بهسوی سطح فنی ممتاز ارائه شود.
۷. آمادگی فرهنگی به موازات آمادگی نظامی
شفیعی با مقایسه شرایط کنونی با دوران دفاع مقدس تأکید کرد: همچنان که در دفاع مقدس هشتساله شاهد تولید آثار حماسی، رزمی، قهرمانی، دینی و ملی در رشتههای موسیقی، شعر، داستان، تئاتر، سینما و دیگر رشتهها بودهایم، همواره باید خود را در اوج توانایی و انگیزه برای تولیدات فاخر و منقح در این رشتهها نگه داریم. وی هشدار داد: کمبود ذخیره این نوع آثار در جنگ جاری کاملاً مشهود است. این نوع آمادگی فرهنگی به اندازه آمادگی نظامی ضرورت دارد. هنر زبان همدلی و غیرت ملی ماست و این زبان همواره باید گویا و پویا بماند.
۸. توجه ویژه به کودک و نوجوان در شرایط جنگی
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت قشر کودک و نوجوان اظهار داشت: تولیدات آموزشی، فرهنگی و هنری کودک و نوجوان در زمینههایی از جمله کتابهای درسی، مطبوعات خاص بچهها، کتابهای غیردرسی، موسیقی، تئاتر، سینما، برنامههای تلویزیونی و غیر آن باید با حداکثر پوششدهی و تنوع، بر پایه جذابیت، ارزشهای محتوایی و ضرورتهای معاصر در پداگوژی ارائه شود.
۹. پرهیز از ابتذال در مسیر جذابیت
این کارشناس فرهنگی در نهمین بند از یادداشت خود هشدار داد: ایجاد جذابیت فرهنگی نباید در حد سقوط به عرصه ابتذال، اکتفا به زیباشناختی یا استتیک حداقلی، تکثیر گونههای بیبنیاد و تنزل به تولید آثار سخیف به میدان درک و عمل درآید. وی افزود: انتخاب مدیران و کارگزاران فرهنگی تعلیمدیده با سطح سلیقگی و زیباشناختی قابل اعتنا همراه با تبیین همواره "فلسفه جذابیت" از ارکان مهم بالندگی فرهنگی است.
۱۰. تعامل فرهنگی با اولویت همسایگان
شفیعی در پایان بر ضرورت تعامل فرهنگی تأکید کرد و گفت: تعامل فرهنگی و هنری، نخست با کشورهای همسایه و سپس با دیگر کشورها در زمینه ارسال پیامهای ملی و دینی ما و به همان اندازه در زمینههای عمومی و انسانی مشترک از ضرورتهاست. وی خاطرنشان کرد: گسترش و تسری زبان و زیباییشناسی ایرانی، مایه اعتماد بهنفس فرهنگی و مصونیت در عین تعامل خواهد بود.
گفتنی است شهرام شفیعی از نویسندگان پرکار حوزه کودک و نوجوان است که سالها سردبیری مجله رشد دانشآموز را بر عهده داشته و آثار متعددی از او در زمینه ادبیات کودک و نوجوان منتشر شده است.
نظرات