سرویس کودک و نوجوان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) – سایه برین: شرایط جنگی نگرانیهایی را در سطح جامعه بهویژه میان خانوادهها ایجاد کرده است و این میان مساله برخورد با کودکان در این وضعیت به یکی از مسائل بحرانی خانواده ها تبدیل شده است. مهرانگیز اخوی، کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، با هدف کاهش اضطراب کودکان و کمک به والدین برای مدیریت بحران، توصیههای تخصصی خود را ارائه داد.
اخوی با تأکید بر لزوم مدیریت صحیح رفتار با کودکان در شرایط جنگی و تنش، به ارائه راهکارهایی برای آرامسازی و حفظ سلامت روان آنان پرداخت.
وی تاکید کرد: در برخورد با کودک در زمان بحران، پیش از هر اقدامی باید امنیت را به او القا کرد. اقدامات فوری مانند نزدیک شدن به کودک، گرفتن دستش و گفتن جملهای آرام مانند «من کنارتم» بسیار مؤثر است. اگر کودک نشسته است، والدین باید کنارش بنشینند و اگر ایستاده است، خود را به قد او برسانند و چشم در چشم او شوند.
اخوی افزود: در این لحظات تلاش نکنید کودک را به صحبت بندازید، بلکه با یک تماس فیزیکی آرام مانند لمس شانه، امنیت را به او منتقل کنید. دور کردن کودکان از اخبار جنگ تا حد امکان بسیار مهم است. والدین باید سوالات کودکان را با جملات امیدوارکننده پاسخ دهند و با لبخند و تماس بدنی مثل در آغوش گرفتن، نگرانیهای آنان را برطرف کنند.
اخوی تصریح کرد: از رفتارهای هیجانی و استرسزا مانند ابراز نگرانی شدید درباره تهیه غذای مازاد، ذخیرهسازی مواد غذایی یا نگرانی از قطع آب و برق در حضور کودکان خودداری کنید، زیرا این رفتارها مانند «بنزین زدن» بر آتش اضطراب آنان عمل میکند.
این کارشناس روانشناسی در بخش دیگری از سخنان خود به معرفی بازیهای مناسب برای دوران جنگ و تنش پرداخت و گفت: از کودک بخواهید احساسش را نقاشی کند یا با یک رنگ آن را نشان دهد. همچنین میتوان از کودک خواست برای عروسکش داستانهای امیدبخش بسازد یا والدین با استفاده از عروسکها چنین داستانهایی را برای کودک روایت کنند.
وی تاکید کرد: فعالیتهای آرامبخش مانند ساخت لگو، پازل و حتی چیدن سنگها روی هم برای سرگرم کردن کودکان بسیار مفید است. والدین میتوانند با بالشها یا رختخوابها برای کودک خانهسازی کنند و محیطی امن با همین بازی برایش فراهم آورند. در صورت وجود خمیر یا گِل، از کودک بخواهید حجمهای مختلف درست کند، چرا که بازی با خمیر، ماسه و گِل به کودک حس امنیت و آرامش میدهد.
اخوی همچنین به نقش تقلید صداهای آرامبخش مانند صدای پرنده و جیرجیرک در سرگرمی و آرامش کودکان اشاره کرد و افزود: ساختن قصههای مشارکتی با کودک به او جرأت میدهد که از ترسهایش در قالب قصه حرف بزند.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت حضور در جمعهای همدل در شرایط بحرانی گفت: حضور در جمعهای چند نفره همدل میتواند نقش اساسی در حفظ سلامت روان و حتی بقا ایفا کند. این حضور باعث کاهش ترشح هورمونهای استرس مانند کورتیزول، ایجاد آرامش روانی، احساس تعلق به یک جمع و کاهش حس تنهایی میشود.
اخوی تاکید کرد: حضور در جمعهای همدل، افزایش امید، تقویت سیستم ایمنی بدن و بهبود سلامت جسمی و همچنین تخلیه روانی با صحبت درباره ترسها و تجربیات تلخ را به همراه دارد.
وی در پایان به مؤلفههای کلیدی برای حفظ آرامش در خانواده اشاره کرد و گفت: گوش دادن فعال، تبادل احساسات نه فقط اطلاعات، تقسیم مسئولیت، گفتگوی روزانه یا شبانه حتی به مدت ۱۰ دقیقه بدون موبایل و تشویقها و قدردانیهای کوچک برای ایجاد حس مفید بودن و زنده نگه داشتن امید، از جمله اقدامات ضروری برای خانوادهها در شرایط کنونی است.
نظر شما