به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در یزد، کتاب «تاریخ وقف در شهرستان یزد» ظهر امروز چهارشنبه با حضور پژوهشگران، علاقهمندان و مدیران فرهنگی در کتابخانه مرکزی یزد رونمایی شد. این اثر، پژوهشی ارزشمند در زمینه وقف و اسناد تاریخی یزد است که توسط غلامرضا ابراهیم خوستید، دانشآموخته تاریخ، به نگارش درآمده است.
حسین مسرت، نویسنده یزدی، در این مراسم با اشاره به اهمیت وقف در حفظ میراث فرهنگی و مذهبی، گفت: یزد در طول تاریخ، همواره گنجینههای ارزشمندی از آثار تاریخی و فرهنگی داشته است. مساجد کهن، گنبدها، سنگنگارهها و باروهای تاریخی، همگی نشاندهنده شکوه و عظمت این دیار هستند. یکی از مهمترین عوامل حفظ این آثار، سنت وقف و تلاشهای واقفان نیکوکار بوده است.
مسرت افزود: وقف، نه تنها در دوران اسلام بلکه در دوران پیش از اسلام نیز در میان ایرانیان رواج داشته است. مردم دینباور یزد همواره در پی کسب رضایت خداوند بوده و دارایی خود را در راه وقف و کمک به نیازمندان صرف میکردند. شماره فزون آبانبارها و آموزشگاههای مخفی زرتشتیان در یزد، نشانی از ایمان و خداجویی این گروه است.
وی با تأکید بر اهمیت اسناد وقفی، گفت: وقفنامهها، جزو اسناد تاریخی و فرهنگی مهمی هستند که تنها نشان و تاریخ بناهای کهن را در خود جای دادهاند. اگر نبود همت و تلاش واقفان، بسیاری از بناهای تاریخی و مذهبی از سدهها پیش به ویرانه تبدیل شده بودند.
مسرت در ادامه به معرفی کتاب «تاریخ وقف در شهرستان یزد» پرداخت و گفت: این کتاب، حاصل پژوهشهای چندین ساله آقای ابراهیم خوستید است و نگاهی دارد به تاریخ وقف در شهرستان یزد در قرون هفتم تا دهم. این اثر، با نگرش به کهنترین مجموعه وقفنامههای موجود، به بررسی و تحلیل وقف در یزد میپردازد.
وی همچنین به تلاشهای زنده یاد ایرج افشار در چاپ و انتشار وقفنامهها اشاره کرد و گفت: کتاب «جامعالخیرات»، نخستین کتاب موجود در استان یزد در زمینه موقوفات است که بارها به کوشش پژوهشگران مختلف به چاپ رسیده است.
مسرت در ادامه سخنان خود به نمونههای دیگری از وقف در یزد اشاره کرد و گفت: موقوفاتی مانند داروخانه زیاده و بناهای دیگری که توسط مرحوم رکنی ساخته شدهاند، از جمله کتابخانه مسجد جامع رکنی، نشاندهنده اهمیت وقف در آن دوران است. جالب است که در قرن هشتم، اشاره به شکسته نسخههای کتاب در وقفنامهها وجود داشته است.
وی افزود: نویسنده، آقای ابراهیم خوستید، در این کتاب به خوبی از عهده بررسی وقف و شیوایی آن برآمده است. بیشترین تلاش واقفان در آن دوران، آموزش و به ویژه ساخت مدارس بوده است. این کتاب با نگارش عربی در سال ۷۲۵ قمری، گواهی بر دانش و فرهنگ آن دوران است، زیرا خود نویسنده نیز از دانشمندان قرن هشتم قمری بوده است.
مسرت با اشاره به فعالیتهای واقفان در یزد، گفت: ایشان با فراخواندن دانشمندان از سراسر ایران، حتی شهرهای دوردست، به تأسیس کتابخانهها، مدارس، بیمارستانها، داروخانهها، رصدخانهها و بناهای ارجمند دیگر پرداختند. از جمله این بناها میتوان به دارالشفا و دارالسیاده اشاره کرد. متأسفانه از آن همه بنای باشکوه، تنها مدرسه ساعت یزد بر جای مانده که اکنون جایگاه خاکسپاری واقف آن است و به نام ایشان شناخته میشود.
وی با ابراز تأسف از سرنوشت نامشخص بسیاری از موقوفات، گفت: سرنوشت ناروشن بسیاری از این موقوفات، مایه تعجب و ناخرسندی است. به عنوان مثال، از مجموعه موقوفات خضر شاه که در مرحله ۴ مناره قرار داشت، تنها حدود ۱۰ درصد باقی مانده است. همین وضعیت در مورد موقوفات امامزاده جعفر و دیگر موقوفات نیز وجود دارد که بر اثر نابخردی و دزدی، به یغما رفتهاند.
مسرت در پایان گفت: امید میرود نویسنده با کوشش و تلاش خود بتواند تاریخ کامل و جامعی از موقوفات استان یزد را از آغاز تاکنون پژوهش و چاپ کند.
محمد محسن رفیعی، مدیرکل نهاد کتابخانههای عمومی یزد نیز در نشست رونمایی از کتاب «تاریخ وقف در شهرستان یزد»، ضمن تبریک ماه مبارک رمضان، به پویایی حوزه نشر و پژوهش در یزد اشاره کرد و گفت: اداره کل کتابخانههای عمومی در طول سال برنامههای فرهنگی متنوعی را برگزار میکند و رونمایی از آثار نویسندگان یزدی، یکی از مهمترین این برنامههاست. خوشبختانه امسال، تقریبا هر دو هفته یک بار، شاهد رونمایی از یک کتاب در کتابخانههای عمومی سطح استان بودهایم.
رفیعی با اشاره به اینکه این رونمایی با سایر رونماییها متفاوت است، گفت: این اثر، حاصل تلاش همکار ما، آقای غلامرضا ابراهیمی است. من در دو بخش، هم به شخصیت آقای ابراهیمی و هم به فعالیتهای ایشان در حوزه کتاب و نشر، اشاره خواهم کرد
رفیعی با تشکر از ابراهیمی این نویسنده یزدی گفت: وی در جایگاه مدیریت کتابخانه مرکزی نیز، با تواضع و بدون خودنمایی، وظایف خود را به نحو احسن انجام دادند و اتفاقات فرهنگی خوبی را در این کتابخانه رقم زدند. این موفقیتها، مرهون درایت و تلاش ایشان و همکارانشان در کتابخانه مرکزی است.
وی با اشاره به تخصص ابراهیمی در رشته تاریخ، گفت: وی یکی از علاقهمندان به حوزه تاریخ است و همواره در این زمینه فعال بوده است.. لیسانس خود را از دانشگاه یزد اخذ کرده و پس از گذشت ۲۰ سال، در دانشگاه اصفهان تحت نظر اساتید مجرب، تحصیلات خود را ادامه داده. کتاب حاضر نیز، حاصل پایاننامه ایشان بوده و مقالهای از این کتاب در نشریات معتبر به چاپ رسیده است. این اثر، سومین اثر رسمی آقای ابراهیمی است. پیش از این، ایشان کتابی در مورد زندگی آیتالله شیخ محمدتقی بافقی و کتابشناسی استان یزد را به نگارش درآورده است.
در پایان این مراسم از کتاب « تاریخ وقف در شهرستان یزد» رونمایی شد.
نظر شما