به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، او درباره اینکه ۹ هزار سال قبل زندگی چگونه بوده است گفت: «حدود ۱۱ سال قبل عصر یخبندان تمام میشود و ما وارد یک دوره گرم میشویم، این تغییر سبب شد زندگی در آن دوران دستخوش تغییر شود، یعنی انسانها بهسمت یکجانشینی رفتند بنابراین روستاهای اولیه شکل گرفتند و انسانها بعضی از حیوانات مانند بز و گوسفند را اهلی میکند. این تغییرات به قدری زیاد بود که به آن انقلاب نوسنگی گفتند.»
او ادامه داد: «یکی از مناطقی که اهلی سازی حیوانات اتفاق افتاده در منطقه زاگرس ایران است، مانند دشت کرمانشاه، در آن منطقه روستایی داریم که در کاوش آن بقایای بز اولیه پیدا شده است، کاوشها نشان میدهد برای اولین بار در جهان، یعنی حدود ۱۰ هزار سال قبل بز در غرب زاگرس اهلی شده است.»
دوره مفرغ چیست؟
بیگلری در پاسخ به این پرسش که عصر مفرغ چیست؟ گفت: «روستانشینها بعد از مدتی که بزرگ شدند ما شاهد تجارت دوردست در آنها هستیم، یعنی مثلاً گندم مازاد خود را به جایی میفرستادند و محصولات دیگری را وارد میکنند، در این دوره هست که انسان با فلز مس آشنا میشود، این دوره تا حدود سه هزار سال قبل پیش از میلاد ادامه پیدا میکند، یعنی حدود پنج هزار سال قبل روستاها به قدری بزرگ شده بودند که ما شاهد شهرهای اولیه هستیم، آهسته آهسته قدرتهای اولیه شکل میگیرند و ارتشها درست میشوند و به تدریج شاهها پدیدار میشوند، در این دوره با ترکیب دو فلز مختلف فلز مفرغ را ایجاد میکنند و با آن ابزار میسازند، به همین دلیل به این دوره مفرغ میگویند»
این باستان شناس ادامه داد: «در هزاره دوم پیش از میلاد ابداً آهن به انسان اجازه داد که سلاح بسازد و ساخت همین سلاحهای به انسانها این امکان را داد که کشورگشایی کنند. این مسیر ادامه پیدا کرد تا شکلگیری اولین امپراطوریها مانند هخامنشی، ماد و قبلتر از آن حکومت ایلام که در نواحی خوزستان شکل میگیرد و یکی از طولانیترین حکومتها است.»
چرا سراغ باستان شناسی رفتیم؟
بیگلری درباره اینکه چرا باید باستان شناسی بدانیم به مجری برنامه اکنون گفت: «انسان موجود کنجکاوی است، این نیاز به دانستن کمک کرد که انسان بقا پیدا کند، حالا باستان شناسی به ما کمک میکند که بدانیم در این مسیر طولانی که بقا پیدا کردیم کجاها ناموفق و موفق بودیم، یا مثلاً چرا مایی که در ایران هستیم با کسی که در استرالیا هست تفاوت داریم.»
این باستان شناس در پاسخ به این پرسش که پارینه سنگی یعنی چه بیان کرد: «پارینه سنگی همان عصر حجر است، پارینه همان مفهوم کهن است، از زمانی که انسان اولین ابزارهای سنگی را میسازد دوره پارینه سنگی شروع میشود، یعنی حدود ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار قبل در آفریقا، آن دوره انسان ریخت ابزارساز وجود داشته است.»
او توضیح داد: «زمانیکه انسانهای خردمند وارد ایران میشوند، در نواحی کوه یافته متخصص شکار بز کوهی بودند، از این انسانها یکسری زیورآلات به جا مانده مانند دندان نیش گوزن، همانطور که میدانیم شکار گوزن قرمز خیلی سخت است، بابراین آن دوره اگر یک شکارگر چندتا دندان نیش گوزن به خودش آویزان میکرد انگار که میخواسته نشان دهد توانایی بالایی دارد و توانسته گوزن قرمز را شکار کند.»
نئاندرتالها و انسانهای خردمند از چه زمانی وارد ایران شدند؟
این باستان شناس درباره اولین ورود نئاندرتالها به فلات ایران گفت: «این گروه احتمالاً بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار سال قبل وارد ایران شدند، آنها پیشانی برجستهاین داشتند و بسیار تنومندتر از انسان امروزی بودند، قد کوتاهتری داشتند، قفسه سینه آنها در اصطلاح بشکهای شکل بود و جمجمه کشیدهای داشتند، چنین ویژگیهایی حدود ۴۰۰ هزار سال قبل در اروپا پدید میآید، اینها به تدریج به سمت شرق اروپا و غرب آسیا پراکنده میشوند و تا جنوب سیبری هم میروند.»
او ادامه داد: «حدود ۴۰ تا ۴۵ هزار سال قل که انسانهای خردمند وارد ایران میشوند در حد ۲ هزار سال نئاندرتالها از بین میروند، این برای باستان شناسی همچنان سوال است که آیا انسانهای خردمند این را نابود کردن یا نه؟»
از کودکی به باستان شناسی علاقه داشتم
فریدون بیگلری درباره شروع علاقهمند شدن خودش به باستان شناسی بیان کرد: «کودکان معمولاً کنجکاو هستند، من زیاد به بازیهای گروهی علاقه نداشتم اما به چرخیدن در طبیعت علاقهمند بودم، پدرم یک کتابخانه خوبی داشت و من گاهی به این کتابها دست میزدم، در آن کتابخانه اولین چیزها از باستان شناسی دیدم مانند مصر، خاطرم هست در کتاب سوم دبستان یک گروهی از نئاندرتالها را نشان میداد که درحال شکار یک ماموت بودند، این تصویر خیلی روی من تاثیر گذاشت، در مقطع راهنمایی یک کتاب درباره انسان اولیه خواندم که خیلی من را متاثر کرد، در کرمانشاه هم ما کلی غار داشتیم که برایم جذاب بودند، آن موقع در هنرستان هنرهای تجسمی پذیرفته شدم، در طاق بستان یک قطعه سنگ پیدا کردم که فرم خاصی داشت، وقتی به استادم نشان دادم گفت این یک ابزار سنگی است، این اتفاق برایم یک جرقه بود، بنابراین مطالعاتم را در زمینه باستان شناسی شروع کردم و حالا حدود بیست سال هست در موزه ملی کار میکنم.»
او درباره یکی از کشفیاتش در این زمینه عنوان کرد: «یک تیم مشترک با فرانسویها داشتیم در بیستون، آنجا یک تخته سنگ به ارتفاع ۱۶ سانتیمتر پیدا کردیم که روی آن با ابزا سنگی یکسری شیارهایی ایجاد کرده بودند، این تخته سنگی بود که ئناندرتالها ایجاد کرده بودند، این تخته سنگ الان در موزه ملی است و قدیمیترین اثر هنری هست که ما در ایران از یک انسان داریم، براساس مطالعات ما این اثر بین ۵۰ تا ۸۰ هزار سال قبل ساخته شده است.»
انسان معاصر تنها است
این باستان شناس در مقایسهای میان انسان اولیه و انسان معاصر خاطرنشان کرد: «گمان میکنم انسان معاصر تنهاتر باشد، زندگی شهری و کوچک شدن خانوادهها و استقلال مالی انسانها را از یکدیگر جدا میکند، درحالی که در دوره پارینه سنگی فرد اهمیت نداشت و آنچه مهم بود گروه بود. انسان موجود اجتماعی است و اگر تنها شود دچار مشکل و افسردگی میشود، تنها راه حل انسان این است که به طور اجتماعی زندگی کند.»
نظر شما