فاطمه جهانپور در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در مشهد، درباره کتاب «متون پیشااسلامی موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی؛ نسخههای خطی و چاپ سنگی» در خصوص این کتاب گفت: در بخش نسخ خطی کتابخانه آستان قدس رضوی تعداد فراوانی کتاب خطی و چاپ سنگی با موضوعات متنوع موجود است که در میان آنها نسخی با محتوای تاریخ، فرهنگ و باورهای دینی مربوط به دورهباستان ایران یافت میشود.
وی افزود: این رسته از متون حوزههای وسیع از مضامین دینی، تفسیری، کلامی، فلسفی، کشف و شهودی، عرفانی، تاریخی، ادبی، آئینی، گاهشماری و تقویم، فرهنگ لغت و.. را شامل میشود که با انواع خطوط اوستایی، پهلوی، فارسی زرتشتی و فارسی نو نوشته شدهاند و که کمتر کسی از آنها آگاهی دارد. کتاب حاضر، حاصل پژوهشی در اینباره است که به سفارش کتابخانه مرکزی آستان قدس انجام گرفت و با مشارکت انتشارات فروهر تهران، در قالب یک کتاب منتشر شد.
این پژوهشگر نسخ خطی گفت: برای یافتن این گونه از کتابها، از طریق پایگاه دادهها و با دادن تعداد زیادی کلیدواژه، هر آنچه از کتابهای خطی و چاپسنگی که میتوانست در دایره این نوع از نسخ قرار گیرد، بررسی شد و از آن میان تعداد ۱۲۰ عنوان که شامل ۲۹ نسخهخطی و ۹۱ نسخهچاپ سنگی بود، به دست آمد. تک تک این نسخ مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت بر مبنای محتوای آنها به ۶ دسته تقسیم شدند که شامل متون دینی، فرهنگ لغت، متون آموزشی، متون فارسی زرتشتی، متون سنت زرتشتی، متون آذرکیوانی بودند.
جهانپور ادامه داد: در این پژوهش ابتدا هر یک از موضوعات به صورت مبسوط معرفی شده و آن گاه نسخی که به آن موضوع مربوط میشد و در کتابخانه موجود بود، به صورت دقیق و با جزئیات معرفی و شناسایی شده است.
این پژوهشگر با اشاره به اهدافش از این کار، گفت: در این کار مقصود آن بود تا با معرفی کامل این نسخ، اطلاعات مربوط به آنها اعم از موضوع، محتوا، نویسنده، کاتب، نوع خط، شیوههای نگارش، تاریخ کتابت، تاریخ چاپ، محل چاپ، نام ناشر، حاشیهنویسیهای کتاب، مُهرها و سجع آنها و نیز ویژگیهای ظاهری کتاب شامل نوع کاغذ، نوع جلد، شیرازه، صفحهآرایی، تزئینات به کار رفته بر روی جلد و یا برگها، تعداد صفحات و اوراق، تعداد سطور، تصاویر موجود در نسخه، و نیز شیوه دستیابی کتابخانه به این نسخ همچون وقف، اهدا، و یا خریداری استخراج شود.
جهانپور گفت: به دلیل تقدس و جایگاهی که کتابخانه آستان قدس رضوی از گذشته تا به امروز داشته و دارد، واقفان و خیران بسیاری کتابهای خود را به این مجموعه تقدیم کردهاند، به همین سبب یکی از مواردی که در این کتاب به آن توجه شده، معرفی کامل واقفان است. همچنین تمام افرادی که نامشان در یادداشتها و حاشیهنویسیهای نسخ ذکر شده، معرفی و شناسایی شدهاند.
این پژوهشگر نسخ خطی با اشاره به یکی از ویژگیهای بارز این پژوهش اظهار کرد: چنانچه از نسخ چاپ سنگی معرفی شده، نمونه و یا نمونههایی در کتابخانههای دیگر، چه در ایران و یا سایر کشورها موجود بوده، در کتاب بدان توجه و اشاره شده است. در پایان بررسی هر یک از نسخ و کتابها، تصاویری از صفحات آغاز و پایان و یا برگهایی که ویژگی خاصی داشته و در توصیف به آنها اشاره شده، ضمیمه شده است. سرانجام تمام اطلاعات احصاء شده از تکتک کتابها در قالب جدولهایی در انتهای کتاب آمده است تا خواننده بتواند کل دادههای موجود را به صورت خلاصه ببیند.
وی افرود: این اطلاعات به مثابه تاریخچهای کامل از پیشینه یکایک نسخههای موجود در کتابخانه و جایگاه آن میان نسخههای موجود در دنیا است که میتواند برای اولیای کتابخانه و پژوهشگران سراسر جهان مفید و ارزنده باشد.
به گزارش ایبنا؛ کتاب «متون پیشااسلامی موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی؛ نسخههای خطی و چاپ سنگی»، با ویراستاری محسن ناجی نصرآبادی، و صفحهآرایی محمدعلی برهانی توسط انتشارات سازمان کتابخانهها موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و انتشارات فروهر با شمارگان ۳۰۰ نسخه، در قطع وزیری، در ۵۰۶ صفحه و با قیمت ۷۰۰ هزار تومان رهسپار بازار کتاب شده است.
این کتاب نامزد کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در گروه کلیات شده است.
نظر شما