سرویس هنر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - مریم محمدی؛ کتاب «تکنولوژی سینما» درآمدی بر طراحی فنی و مبانی ساخت آکسسوار در فیلمهای تاریخی نوشته مهدی عسگری آستانه است. معرفی و بررسی این کتاب از آن منظر حائز اهمیت است که ساخت فیلمهای تاریخی که معمولاً بسیار پرهزینه هستند بدون داشتن آکسسواریا وسائل تاریخی عملاً غیرممکن است. تعداد کتابهای منتشرشده در این زمینه نیز بسیار اندک است از این رو معرفی کتابی که درباره ساخت این اشیا به ظاهر تاریخی است برای علاقهمندان به طراحی و ساخت این اشیاء باید حائز اهمیت و جالب توجه باشد.
درابتدا از آنجا که میدانم شاید بسیاری از افراد با واژه و اصطلاح سینمایی «آکسسوار» آشنایی ندارند تعریف نویسنده کتاب در مقدمه آن از اصطلاح آکسسوار را میآورم. در فرهنگ سینما، به وسایل و لوازم و اشیای موجود در صحنههای فیلمها اصطلاحاً «آکسسوار» گفته میشود.
نویسنده در ابتدای کتابش و قبل از مقدمه دو یادداشت بر این کتاب و مبحث طراحی فیلم و آکسسوار از دو تن از طراحان صحنه و لباس فیلم یعنی مجید میرفخرایی و مشکین مهرگان آوردهاست که خواندن آن خالی از لطف نیست.
این کتاب که توسط انتشارات سوره تهران (وابسته به حوزه هنری) منتشر شده شامل نه فصل است. ناشر در پشت جلد این کتاب برای معرفی آن آورده است: «در فیلمهای تاریخی که وسایل صحنه و آکسسوارهای استفاده شده در مکانهای مختلف فیلم مربوط به گذشتههای دور است و امروز تعداد معدودی از این وسایل در موزههای مختلف در سراسر جهان نگهداری میشوند وعملا دسترسی به آنها برای استفاده در فیلم غیرممکن است، طراح فیلم با توجه به تاریخ و زمان رویدادهای فیلمنامه و با درنظر گرفتن نوع جنس و کاربرد وسایل و نیز با استناد به مراجع معتبر تاریخی، مانند کتابخانهها و موزهها، به طراحی و تهیه طرحهایی برای ساخت و تولید این وسایل اقدام میکند. اجرا و ساخت وسایل یاد شده را سازندگان وسایل صحنه انجام میدهند.»
مهدی عسگری آستانه در پیشگفتار این کتاب به تاریخچه آکسسوارپرداختهاست. درفصل اول این تاب انواع آکسسوار در فیلمهای تاریخی نام برده و بررسی میشود. نویسنده فصل دوم این کتاب را به معرفی ابزارهای کاربردی در رابطه با ساخت اشیاء تاریخی اختصاص دادهاست.
در فصل سوم این کتاب مبحث مهم شناخت مواد بررسی میشود. در فصل چهارم با عنوان شناخت رنگ نویسنده سعی میکند با استفاده از چرخه رنگ و معرفی انواع رنگها شناخت زمینهای و اولیهای به خواننده کتاب از رنگ بدهد. متأسفانه عکسهای این کتاب سیاهوسفید است و درک درستی از رنگها در این فصل به خواننده داده نمیشود. ای کاش لااقل این فصل کتاب رنگی چاپ شدهبود هرچند میتوان از اینترنت برای فهم چرخه رنگ و شناخت انواع رنگها نیز استفاده کرد.
نویسنده در فصل پنجم و ششم این کتاب به دو مبحث پایهای و کاربردی در ساخت آکسسوار پرداخته است. مدل سازی و قالبسازی که از مباحث مهم ساخت اشیاء تاریخی است مباحث این دو فصل را تشکیل میدهند. در فصل پنجم درباره مدلسازی آمده است: «اصل مهم و اساسی دیگری که دقت شما را در مرحله مدلاژ افزایش میدهد دیدن حجم به صورت شکلهای هندسی ساده است.» در فصل ششم که بیشترعملیاتی است، استفاده از مواد لازم برای قالبسازی و چگونگی و مدت استفاده از آنها برای ساخت قالب شرح داده میشود.
در فصل هفتم که کمی تخصصیتر است و مخصوص ساخت اشیاء تاریخی برای فیلم و سینما است مبحث قالبسازی در سینما و مواد مورد استفاده تخصصی مانند فایبرگلاس و آلژینات معرفی و طریقه مصرف آنها بررسی میشود.
فصل هشتم کتاب به پتینهکاری یا همان هنر کهنه کردن اشیاء نو یا قدمت دادن به اشیاء تاریخی پرداخته شدهاست.
نویسنده در فصل پایانی این کتاب نمونه هایی از آکسسوارهای تولید شده برای فیلمهای تاریخی را با عکس آوردهاست. به جرأت میتوان گفت فصل آخر این کتاب یکی از متنوعترین و جذابترین فصلهای این کتاب است. برای خواننده ایرانی که با سریالهای تاریخی تلویزیون ایران بزرگ شده و خاطره دارد علاوه بر جنبه آموزشی این فصل به نوعی نوستالژی محسوب میشود.
در صفحات ابتدایی فصل نهم این کتاب آمده است: «در سینمای غرب به ویژه هالیوود افراد و گروههای زیادی که هریک تخصص ویژه ای دارند به این کار مشغول اند و این افراد با در اختیار داشتن دانش و تجربه آکادمیک که در مراکز آموزش عالی سینمایی آموخته اند و با استفاده از امکانات سخت افزاری و نرم افزاری و شراسط مناسب و زمان لازم به ساخت وسایل و آکسسوارهای صحنه اقدام میکنند اما در سینمای ایران دانش و تکنیکهای مربوط به ساخت آکسسوار بیشتر برپایه تجربه افراد و خلاقیتهای فردی هنرمندان این رشته استوار است.»
آنچه از این مطلب دستگیر میشود این است که ما با تکیه بر نیاز خود در زمینه طراحی و ساخت آکسسوار لازم برای فیلمهای تاریخی و با استفاده از خلاقیت هنرمندان این رشته در کشور دست به ساخت آکسسوار زدهایم و در زمینه آموزش در این شاخه هنری دچار ضعف و کمبود امکانات و منابع هستیم.
نویسنده در ادامه این فصل با اشاره به اینکه فیلمهای زیاد تاریخی ای در این سالها در ایران ساخته شده و امکان آوردن تمام نمونهها نیست به آوردن چهار نمونه از این فیلمها اکتفا میکند که دیدن این نمونهها خالی از لطف نیست.
در فصل نهم نمونهای از مجسمهها، بتها، جنگ افزارها شامل (شمشیر، خنجر، گرز، چماق، تبر، تیروکمان و سپر) وسایل روشنایی مثل پیهسوزو چراغ، وسایل تزئینی مانند گلدان، سنگ آب و زیورآلات، از سریالهای تاریخی و پر بینندهای مانند یوسف پیامبر با طراحی مجید میرفخرایی، جلالالدین با طراحی مشکین مهرگان، مختارنامه با طراحی محسن شاهابراهیمی و فیلم محمد رسول الله با طراحی ملین کرکا کلوکویچ آورده شدهاست. از این رو یکی از جذابترین فصلهای این کتاب ۴۴۸ صفحهای فصل آخر یا نهم آن است.
نظر شما