امین شحیطاوی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اهواز اظهار کرد: موضوع توسعه فرهنگ کتاب و فضاهای جذاب کتابخوانی در هر جامعهای از مولفههای توسعه یافتگی هر جامعهای است و میزان آگاهی مسئولان نسبت به اهمیت این مهم را به نمایش میگذارد. سرمایهگذاری و گسترش فضاهای فرهنگی نیز یک فرصت یا چالش در جوامع در حال توسعه به شمار میرود که نیازمند تحقیقات موردی است ولی تغییر نگرشها و دیدگاههای باورمند از طریق مطالعه، میتواند تسهیلگر انتقال مفاهیم توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی قلمداد شود.
وی با تشریح اینکه این میزان و شاخص در جوامع توسعهیافته به امری معمول و به عبارتی فرهنگسازی شده تبدیل شده است، تصریح کرد: هرچه مردم کشوری، مطالعه و کتاب را در اولویت سبد زندگی خود قرار دهند به همان میزان توسعه یافتهاند. مثلاً در برخی شهرهای آلمان و فرانسه شهروندان صفحات پایانی کتابهای خود را در پارکها و فضاهای عمومی مطالعه میکنند و بعد از پایان مطالعه کتابها، آن را در مبلمان عمومی اهدا میکنند و این نشان از نوعی بخشش و دوست داشتن برای مطالعه دیگران است و اما در جامعه ایران، برعکس این موضوع را میبینیم و در فضاهای فعلی برخی پارکها، بیشتر صحنههای عرضه قلیان و سیگار خودنمایی میکند.
شحیطاوی با طرح این سوال، که سهم خریدکتاب، در سبد نهادهای خانواده، مدرسه، سازمانها و دستگاههای مسئول در حال حاضر به چه میزان است؟ اینگونه پاسخ داد: با استناد به سخنان وزیر فرهنگ و ارشاد درباره مصارف فرهنگی، طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲، سهم مصارف فرهنگی از جمله کتاب درسی، غیردرسی، کمکدرسی روزنامه و مجله در سبد مصرف خانوار تقلیل پیدا کرده است؛ یعنی کاهش سهم کتاب در سبد خانوار. آمارها نشانگر این است که به دلیل شرایط اقتصادی بهویژه سالهای اخیر، حوزه کتاب در سبد مصرف خانوادهها کاهش داشته است.
مشاور شورای شهر اهواز با اشاره به علتهای کاهش مطالعه بیان کرد: فضای مجازی و جذابیتهای ظاهری آن نسبت به کتاب، کوچک شدن سفره اقتصادی مردم، افزایش قیمت کتاب، نبود فضاهای مشوق فرهنگی کتابخوانی در فضاهای عمومی و نیمه خصوصی و بیحوصلگی بخشی از نسل جدید به فضاهای کتاب و کتابخوانی بخشی از علل کاهش مطالعه است.
وی ادامه داد: با توجه به موارد مطرح شده، موضوع توسعه فضاهای فرهنگی و کتابخانهای در قالب فرهنگسراها در برخی شهرهای بزرگ از جمله تهران در دستور کار قرار گرفت که بخش عمومی این فضاها به برگزاری مسابقات کتابخوانی و سایر برنامههای مشابه میپردازد. در اهواز اخیراً بخش خصوصی این فعالیت فرهنگی را در دستور کار قرار داده است. ولی باید اذعان کرد فضاهای شهری ما کمترین سرانهها را دارند و باید برای این مهم چاره اندیشی کرد.
این پژوهشگر خوزستانی در بخش دیگر سخنان خود، به سهم نیم درصدی کتابخانهها از درآمد شهرداریها اشاره کرد و با تاکید بر مشارکت بیشتر شهرداریها در اختصاص این سهم گفت: فضای کیفی کتابخانهها و عوامل جذابی که میتواند نسل جدید را به آن بیشتر ترغیب کند، بهشدت کاهش یافته است. در سراسر شهرها و روستاها در خوزستان باید نقشه راه مشخصی برای توسعه کیفی و کمی کتابخانههای عمومی و پیشخوانها و کتابخانههای سیار صورت بگیرد.
شحیطاوی گفت: به شخصه با تیم فنیام دو کافه کتاب، پیشخان سیار و ثابت با معماری خلاقانه مطالعات طراحی ارائه دادیم ولی به دلایلی استقبال نشد. به طور مثال مطالعات اولیه و طراحیهای موضوع گذر فرهنگ و هنر حمایت قرار نگرفت.
وی یادآور شد: ایجاد یک جریان فرهنگی هنری کتابمحور، حمایت و هنر میخواهد، یکی از فضاهای پیشنهادی موزه و پیشخوان کتاب است که پس از سالها پیگیری از اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان، استانداری و سازمان مدیریت و برنامهریزی متوقف ماند و این نشان میدهد حوزه فرهنگ و مباحث مربوط با فرهنگ توسعه فضاهای هنری و کتابخوانی حامی جدی ندارند.
نظرات