امیر بهدانی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، درباره آینده نشر الکترونیک و امکان حذف کتاب چاپی، تاکید کرد: کتاب فیزیکی هیچ‌وقت حذف نمی‌شود و همیشه مخاطب خود را دارد، چون جایگاه آن در فرهنگ بسیار محکم است.

به‌گفت وی، کتاب برای مردم فقط یک کالا نیست؛ یک مفهوم فرهنگی است. شاید با تغییر شرایط اجتماعی، سبک زندگی یا حتی پُررنگ‌تر شدن نقش هوش مصنوعی، شکل مصرف محتوا تغییر کند، اما این تغییر به معنی حذف کتاب نیست.

مدیرعامل فیدیبو افزود: آن چیزی که به‌نظرم اجتناب‌ناپذیر است، تغییر در نحوه مصرف محتواست. فناوری با سرعت جلو می‌رود و طبیعی است که صنعت نشر هم تحت‌تأثیر قرار بگیرد. شاید اندازه بازار کتاب چاپی کوچک‌تر شود، یا شکل عرضه تغییر کند، اما خود کتاب، به‌عنوان مرجع فکری و فرهنگی باقی می‌ماند و جایگاهش را حفظ می‌کند.

بهدانی، درباره شرایط اقتصادی تولیدکنندگان نشر الکترونیک و صوتی در مقایسه با نشر چاپی، گفت: در فضای دیجیتال، یک‌بار محتوا تولید می‌شود و بعد از آن دیگر مهم نیست یک نسخه فروخته شود یا ۱۰ هزار نسخه، زیرا هزینه تولید تقریباً ثابت است؛ به همین دلیل ناشران الکترونیک و صوتی، معمولاً ترجیح می‌دهند، روی تعداد فروش تمرکز کنند و در مقاطع مختلف، با تخفیف دادن، فروش را بیشتر کنند؛ چون در عمل چیزی به اسم افزایش بهای تمام‌شده وجود ندارد.

مدیرعامل فیدیبو، ادامه داد: در نشر فیزیکی، هزینه کاغذ، چاپ، صحافی، انبارداری، پخش و حتی کمیسیون کتابفروشی وجود دارد. هرکدام از این‌ها فشار خود را به قیمت نهایی کتاب می‌آورد اما در نشر الکترونیک و صوتی، بسیاری از این هزینه‌ها اصلاً وجود ندارند یا به حداقل رسیده‌اند.

بهدانی، درباره چرایی تخفیف برای کتاب الکترونیکی، گفت: دو عامل اصلی وجود دارد؛ یکی رفتار مخاطب و یکی فضای رقابتی بازار. پلتفرم‌ها برای جذب کاربر جدید یا فعال نگه داشتن کاربران قبلی، برنامه تخفیفی دارند. این کار از نظر اقتصادی، منطقی است، چون وقتی هزینه عملیاتی کمتری دارید، بهتر است با فروش بیشتر جبران کنید. تخفیف‌ها هم لزوماً به این معنی نیست که ناشر یا پلتفرم ضرر می‌کند؛ بلکه بیشتر یک رویکرد بلندمدت است.

وی، با این توضیح که نشر الکترونیک این قابلیت را دارد که با هزینه کم، کاربر جدید جذب کند و به مرور از او یک مخاطب همیشگی بسازد، ادامه داد: وقتی کاربر برای خرید وارد این فضا می‌شود و با تخفیف روبه‌رو می‌شود، می‌توان برای آینده سرمایه‌گذاری کرد، اما اگر قیمت‌ها از همان ابتدا زیاد باشد، بسیاری از کاربران اصلاً وارد این فضا نمی‌شوند و حتی فرصت آشنا شدن با کتاب الکترونیک را هم از دست می‌دهند. بازار کتاب الکترونیک هنوز آنقدر گسترش پیدا نکرده و در حال رشد است. بسیاری از کاربران هنوز به خرید کتاب دیجیتال عادت ندارند یا حتی یک‌بار هم امتحانش نکرده‌اند.

بهدانی، درباره تعادل بین بازار کتاب چاپی و گسترش نشر الکترونیکی، گفت: این تعادل فقط به قیمت ربط ندارد و مجموعه‌ای از عوامل در کنار هم این تعادل را شکل می‌دهند. از یک طرف ممکن است قیمت کتاب چاپی به‌دلیل شرایط اقتصادی و گرانی کاغذ افزایش پیدا کند. از طرف دیگر، کیفیت کتاب‌های صوتی، کیفیت فنی اپلیکیشن‌ها، سرعت، راحتی استفاده و تجربه کاربری پلتفرم‌های کتاب الکترونیک اهمیت زیادی دارد. همه این مولفه‌ها با هم تعیین می‌کند که مخاطب در نهایت کدام قالب را انتخاب کند.

وی با تاکید بر اینکه تمرکز صنعت نشر دیگر فقط روی کتاب چاپی نیست، ادامه داد: امروزه محتوا در قالب‌های مختلف وجود دارد، اما اینکه مخاطب چطور آن را مصرف کند، کاملاً به انتخاب خودش برمی‌گردد و قابل کنترل کامل نیست. یک نفر ترجیح می‌دهد کتاب را بخواند، نفر دیگر دوست دارد گوش بدهد و یکی هم شاید ترکیبی از هر دو را انتخاب کند. برخی دوست دارند کتاب را دست بگیرند، ورق بزنند و حاشیه‌نویسی کنند. بعضی دیگر مطالعه با موبایل یا تبلت را ترجیح می‌دهند و گروهی هم شنیدن کتاب صوتی را مؤثرتر می‌دانند، مثلاً در مسیر رفت‌وآمد یا زمان‌هایی که امکان مطالعه ندارند. این تفاوت‌ها کاملاً طبیعی است.

بهدانی، با بیان اینکه آینده نشر نه در حذف کتاب فیزیکی و نه در سلطه کامل دیجیتال است، بیان کرد: هرکدام جای خود را دارند و باید، کنار هم به درخواست مخاطب پاسخ بدهند. مهم این است که صنعت نشر بتواند خود را با خریدار هماهنگ کند تا از ظرفیت‌های هر قالب به بهترین شکل بهره ببرد.