خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا): فاطمه سعدوني، كارشناس كتابداري پزشكي و كتابدار كتابخانه شهيد چمران سوسنگرد: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، عهده دار ترویج کتابخوانی و مطالعه مفید در مسیر اعتلای فرهنگ غنی اسلامی ایران است. 

جایگاه پویای این نهاد ضرورت توسعه کتابخانه‌های عمومی کشور تا دستیابی به استانداردهای بین المللی را اجتناب ناپذیر می‌سازد. 

کتابخانه‌های عمومی به عنوان نهادی عمومی، در عرصه و فضای عمومی جامعه ایفای نقش می‌كند و به عنوان ساز و کاری حیاتی در فرآیند توسعه فرهنگی و اجتماعی جامعه شناخته شده اند. هر تاریخ گویای آن است که از دیرباز کتابخانه‌های زیادی در کشور ما وجود داشته است، اما با ورود اولین دستگاه چاپ از خارج توسط عباس میرزا ولیعهد وقت به شهر تبریز و با تأسیس اولین چاپخانه در تهران در سال 1329 هجری امکان چاپ کتاب‌های فارسی در ایران فراهم شد و با افزایش باسوادان در جامعه و نیاز روزافزون به مطالعه، ضرورت ایجاد و افزایش کتابخانه عمومی نیز ملموس شد. 

تأسیس نخستین کتابخانه عمومی در مدرسه دارالفنون، موجب تصویب قانونی در سه ماده و 9 تبصره شد که از راه‌اندازی، تجهیز و ساخت کتابخانه‌هایی به شیوه مدرن حکایت داشت. پس از آن در سال 1305 نخستین کتابخانه عمومی به مفهوم جدید در بلدیه تهران تأسیس شد. 

سپس در مهر ماه سال 1340کتابخانه عمومی پارک شهر افتتاح شد و متعاقب آن در سال‌های 42و 43 کتابخانه‌های دیگری نیز تأسیس و راه اندازی شد. 

در آبان سال 1342 تأسیس و نگهداری کتابخانه‌های عمومی بر اساس مصوبه وزارت کشور به سازمان کتابخانه‌های عمومی شهر تهران واگذار و در آذر ماه 1343 سازمان مذکور با بودجه يك ميليون و 500 هزار ریال تأسیس و در 29 دیماه سال 1344 قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی شهرها به تصویب مجلس وقت رسید. 

براساس ماده یک قانون مذبور شهرداری‌ها مکلف شدند سالیانه 5/1 درصد از درآمد خود را به تأسیس و اداره کتابخانه‌های عمومی کشور اختصاص دهند. به دنبال آن در هر شهر انجمنی به نام انجمن کتابخانه‌های عمومی تشکیل شد که وظیفه اداره و حمایت از کتابخانه‌های عمومی را به عهده داشت.

در سال 1350 به دلیل توانایی اداره کتابخانه‌ها توسط دولت، وزارت فرهنگ و هنر وقت با تشکیل هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور به ریاست وزیر فرهنگ و هنر و پنج عضو دیگر به پیشنهاد وزیر و مطابق با قانون، وظیفه نظارت بر اداره امور کتابخانه‌های عمومی کشور و انجمن‌های آن را برعهده دبیرخانه هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور محول کرد. 

در سال 1352 با تصویب تبصره 22 ماده واحد قانون بودجه،5/1در صد کمک شهرداری‌ها به کتابخانه‌ها متوقف و کلیه هزینه‌ها اعم از خرید، توزیع کتاب و مجله، احداث، تکمیل، تجهیز، استخدام، آموزش ارايه خدمات و سازماندهی کتابخانه‌های عمومی سراسر کشور در بودجه وزارت فرهنگ و هنر وقت منظور و انجام آن به صورت متمرکز جزو وظایف دبیرخانه هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور قرار گرفت. در آن سال دولت وقت پیشنهاد ساخت يك هزار باب کتابخانه عمومی را از محل طرح‌های عمرانی در دستور کار این دبیرخانه قرار داد. قبلا از انقلاب اسلامی تعداد کتابخانه‌های عمومی کشور در ادامه همان طرح های مصوب به 369 باب رسید. 

در سال 1361 دبیرخانه هیأت امنای کتابخانه های عمومی کشور به اداره کل کتابخانه‌های عمومی کشور تغییر نام یافت و از سال 1368 با همان تشکیلات سابق مجددا به نام دبیرخانه هیأت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور فعالیت خود را ادامه داد و انجمن‌های کتابخانه‌های عمومی در بعضی از استان‌ها فعالیت مجدد خود را آغاز کردند. بسیاری از کتابخانه‌هایی که از سال 1368 تا 1378 ساخته شد، ادامه طرح‌های مصوبی بود که با بودجه‌های استانی مجددا احداث و تکمیل شدند، به طوری که رشد کمی کتابخانه‌ها در این مقطع به يك هزار و 350باب رسید و با ادامه این روند در سال 1380 تعداد کتابخانه‌ها به يك هزار و 445 باب و در سال 1383 به رقم يك هزار و 584 باب رسید. 

از آنجا که کتابخانه‌های عمومی رکن اصلی توسعه پایدار و همه جانبه است؛ نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به منظور بسط و گسترش هر چه بیشتر فرهنگ مطالعه مفید در میان مراجعان که به عنوان هدف اصلی در برنامه‌ها و سیاستگذاری‌های این نهاد در نظر گرفته شده، تلاش بی وقفه‌ای را در پیش گرفته است.