«سيد محمدرضا فاضلهاشمي» رييس اداره مخطوطات سازمان كتابخانهها، موزهها و مركز اسناد آستان قدس رضوي در گفتوگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، گفت: «مخزن نسخههاي خطي آستان قدس رضوي با نظارت كارشناسان در دورههاي مختلف آفتزدايي ميشود.»
وي افزود: «نسخهاي كه به آستان قدس اهدا و يا توسط كارشناسان خريداري ميشود در ابتدا از لحاظ آفتزدايي مورد بررسي قرار ميگيرد و اگر نسخه توسط قارچها دچار آلودگي شده باشد، پس از آزمايشهاي متعدد از بين ميرود.»
اين مصحح و نسخهشناس يادآور شد: «نسخهاي كه دچار آسيبديدگي بسياري باشد در اتاق قرنطينه قرار ميگيرد و با كنترل بيشتر و آزمايشهاي مختلف آسيبشناسي و آفتزدايي ميشود.»
فاضلهاشمي به عمليات مرمت اشاره كرد و گفت: «عمليات مرمت مرحلهاي ديگر از آفتزدايي نسخههاي خطي است كه در جلسات آسيبشناسي بررسي ميشود و نسخههاي خطي بنا بر فعاليت هر كارشناس به مرمتكاران واگذار ميشود تا با دقت آفتزدايي شود.»
وي در ادامه سخنانش خاطرنشان كرد: «هر مرمتكار و مصححي بايد در مرمت نسخههاي خطي تجربه كافي داشته باشد تا به متون كهن آسيبي وارد نكند زيرا كوچكترين خطا باعث ميشود كه به نسخههاي خطي آسيب بسياري وارد شود.»
رييس اداره مخطوطات آستان قدس رضوي به استانداردهاي مرمت نسخههاي خطي اشاره كرد و گفت: «هر مخزن نگهداري نسخههاي خطي بايد با استانداردهاي روز دنيا هماهنگ باشد و تحت آن شرايط، متون كهن نگهداري شود وگرنه نسخههاي خطي با خطر آسيبديدگي مواجه خواهند شد.»
وي به شرايط استاندارد مخزنهاي نگهداري نسخههاي خطي اشاره كرد و گفت: «دما، رطوبت، نور، هوا و... از جمله مسائلي است كه بايد در مخزنهاي نگهداري نسخههاي خطي رعايت شود تا متون كهن را از خطر آسيب در امان بدارد.»
فاضلهاشمي در ادامه سخنانش خاطرنشان كرد: «در مخازن نگهداري نسخههاي خطي دستگاههاي رطوبتسنج و دماسنج نصب ميكنند و لحظه به لحظه دما و رطوبت نگهداري نسخههاي خطي را ميسنجند تا با آسيب جدي مواجه نشود.»
اين مصحح و نسخهپژوه يادآور شد: «براي نگهداري نسخههاي خطي رطوبت بايد بين 45 تا 50 درجه سانتيگراد و دما بين 18 تا 22 درجه سانتيگراد باشد تا نسخههاي خطي در يك هواي معتدل محفوظ بماند.»
وي به نوسان هوا در مخازن نگهداري نسخههاي خطي اشاره كرد و گفت: «مخازن نگهداري نسخههاي خطي نبايد دچار نوسانات هوايي شود زيرا اين مسأله بيشترين آسيب را به نسخههاي خطي وارد ميكند.»
وي به امكانات اطفاء حريق در مخازن نگهداري نسخههاي خطي اشاره كرد و گفت: «اطفاء حريق يكي ديگر از سيستمهايي است كه بايد در مخزنهاي نگهداري نسخههاي خطي وجود داشته باشد تا در مواردي كه احتياج باشد به راحتي بتوان از اين امكانات استفاده كرد.»
اين مقام مسوول به دستگاههاي كامپيوتري اشاره كرد و گفت: «وجود دستگاههاي كامپيوتري در مخازن نگهداري نسخههاي خطي يكي ديگر از ويژگيهاي استانداردسازي است كه از بخش تأسيسات مركز قابل كنترل است.»
وي در ادامه سخنانش افزود: «دستگاههاي كامپيوتري به شكل خودكار ميتواند رطوبت و دماي هوا را از لحاظ آلودگي هوا كنترل كنند و زماني كه يك بخش دچار آلودگي مزمن باشد به فوريت به كارشناسان اطلاع ميدهند.»
وي به نسخههاي رنگي اشاره كرد و گفت: «نسخههاي مصور و رنگي نياز به نگهداري بيشتري دارند زيرا رنگها در اثر نور از بين ميرود و نميتوان نظير نسخههاي يكدست آنها را مرمت كرد.»
وي با اشاره به نسخههاي خطي گفت: «نسخههاي خطي، كارنامه دانشمندان و نوابغ فكري عالم اسلام و هويتنامه مسلمانان جهان به ويژه ايرانيان است كه در نگهداري آن سهم ارزندهاي داشتهاند و بر عهده هر نسلي است كه اين ميراث ارزشمند را پاس بدارد.»
فاضلهاشمي در پايان سخنانش تأكيد كرد: «براي شناخت فرهنگ، تاريخ، ادب و سوابق علمي هر كشوري بايد به احيا و بازسازي نسخههاي خطي همت كرد و علاوه بر احيا و بازسازي، هر نسلي موظف است اين ميراث ارزشمند را براي نسلهاي آينده نگهداري و حفظ كند.»
جمعه ۴ اردیبهشت ۱۳۸۸ - ۱۸:۱۰
نظر شما