به گزارش خبرگزاري کتاب ايران(ايبنا)، کتاب حاضر، اصل عليت را که از لحاظ سبقت و قدمت نخستين مساله‌اي بوده که فکر بشر را به خود مشغول کرده است؛ از ديدگاه فيلسوفان مسلمان و فيلسوفان تجربه‌گرا بررسي مي‌کند.

در ميان مسائل فلسفي، اصل عليت از لحاظ سبقت و قدمت نخستين مساله‌اي است که فکر بشر را به خود مشغول کرده است. اين اصل هم در حوزه فلسفه و هم در حوزه علم، همواره به مثابه اساس و پايه هر نوع معرفتي تلقي شده به گونه‌اي که بطلان و تزلزل معرفت بشري است.

اگرچه در ابتدا به نظر مي‌رسد اصل عليت و اين که هر پديده‌اي علتي دارد؛ اصل بديهي و روشني است، اما پس از اندکي تامل معلوم مي‌شود که مساله چندان هم که به نظر مي‌رسد واضح و متمايز نيست، دست‌ کم بداهت آن نيازمند تبيين است به ويژه اگر به اين نکته توجه کنيم که اصل عليت از جانب فيلسوفان و متفکران بزرگي چون غزالي در عالم اسلام و «هيوم» در جهان غرب مورد ترديد قرار گرفته است.

بي‌ترديد فيلسوفان همواره تلاش کرده‌اند تا در نخستين گام، راه خود را از شکاکان جدا کنند، بدين منظور تفکر و تامل فلسفي خود را بر پايه اصل عليت بنا نهاده‌اند و انکار آن را به مثابه فرو ريختن بنيان تفکر و هرگونه ترديد در آن را به منزله گرفتار آمدن در ورطه شکاکيت دانسته و منکر عليت را شکاک ناميده‌اند. بنابراين، طبيعي است که فيلسوفان و متفکران، تلاش‌هاي بسياري را به منظور توضيح و تبيين اين مساله و پاسخ‌گويي به تشکيک‌هاي ايجاد شده منکران اين اصل، به ويژه فلاسفه تجربي مسلکي مانند هيوم، صورت دهند.

به راستي عليت به چه معناست و تصور آن چگونه براي آدمي به وجود مي‌آيد؟ بحث عليت چه سيري را در سنت‌هاي فکري – فلسفي ما مسلمانان داشته است؟ تلقي متفکران مغرب زمين از آن چه بوده و چه سيري را در تفکر غربي سپري کرده است؟ موضع نحله‌ها و مکاتب مختلف فکري فلسفي در اين باره چيست؟ آيا قانون عليت قانوني حقيقي و واقعي است يا اين که صرفا توالي زماني و نوعي تداعي معاني است؟ اين همه، پرسش‌هايي است که خوانندگان مي‌توانند پاسخ آنها را در کتابي که پيش‌روي دارند، بيابند.

اثر حاضر، در سه بخش تنظيم شده است: بخش نخست، ديدگاه فيلسوفان مسلمان را در باره اصل عليت مي‌کاود و بخش دوم، به آراي فيلسوفان غربي اختصاص دارد. بخش سوم نيز تطبيق اين ديدگاه‌هاست.

لازم به ذکر است که کتاب حاضر در جشنواره کتاب سال معلم (1380) به عنوان کتاب برگزيده معرفي شده است.

چاپ دوم کتاب «عليت از ديدگاه فيلسوفان مسلمان تجربه‌گرا» در شمارگان 1000 نسخه، 4360 صفحه و بهاي 65000 ريال راهي بازار نشر شد.