آناهيد خزير، روزنامهنگار: 6 بهمن ماه، سي و سومين سال درگذشت زندهياد مجتبي مينوي، پژوهنده، نسخهشناس، شناساننده فرهنگ ايران و استاد نامدار ايراني است. وي به سبب فراواني آثار و گوناگوني زمينههاي تحقيقي و نوشتن و تصحيح كتابهاي ماندگار فرهنگ و دانشهاي مربوط به ايران، از جايگاه علمي سزاواري برخوردار بود. كارهاي علمي مينوي در زمينه تصحيح متون پايهاي زبان فارسي و شناسايي نسخ پراكنده خطي، از او خدمتگزاري شايسته براي زبان فارسي و فرهنگ ايراني ساخته بود.
مجتبي مينوي در سال 1282 خورشيدي بهدنيا آمد. تحصيلات متوسطه را در دارالفنون و دارالمعلمين مركزي گذراند و تحصيلات و مطالعات دانشگاهي و عالي را در «كينگز كالج» و مدرسه مطالعات آسيايي و آفريقايي دانشگاه لندن سپري كرد. مينوي در فاصله سالهاي 1305 تا 1307 در مجلس شوراي ملي به كار تندنويسي سرگرم بود. در اين سالها همراه ملك الشعراء بهار و چند تن ديگر از نامداران فرهنگي، در كلاسهاي هرتسفلد آلماني شركت ميكرد و به فراگرفتن زبان پهلوي ميپرداخت.
تصحيح و انتشار متن «ويس و رامين» فخرالدين اسعد گرگاني در 1314، توجه او را به ويرايش متون پايهاي ادبي ايران جلب كرد. ترجمه كتاب «وضع ملت و دولت و دربار در دوره شاهنشاهي ساسانيان»، اثر آرتور كريستين سن، نيز نشان از آن داشت كه مينوي ضرورت برگردان آثار تحقيقي دانشمندان غرب درباره ايران را دريافته بود.
در اين ساليان (از 1329 بهبعد) او كرسي استادي دانشگاه تهران را برعهده داشت. انتشار مجموعه «مصنفات افضلالدين محمد مرقي» در 1330 و شركت در كنگره بررسي فرهنگ اسلامي (پرينستون– 1332) از ديگر فعاليتهاي اين ساليان مينوي است.
مينوي در سال1350 رياست بنياد شاهنامه را بر عهده گرفت و تا پايان عمر بدين كار سرگرم بود. او با گردآوري عكسهايي از كهنترين نسخههاي موجود شاهنامه، با همكاري شماري از استادان و شاهنامهشناسان، بدين كار دست يازيد. مينوي در بنياد شاهنامه مجله «سيمرغ» را در سال 1351 بنياد نهاد.
اين مجله ويژه نشر مقالات و تحقيقات درباره شاهنامه بود. سرانجام در آبان 1353 نخستين ثمره كوششهاي او در تصحيح شاهنامه به بار نشست و او توانست داستان «رستم و سهراب» را ويرايش و منتشر كند. انتشار اين بخش از شاهنامه بحثها و جدلهاي علمي فراواني برانگيخت.
از ديگر يادگارهاي مينوي كتابخانه اوست كه از ديد جامعيت و اعتبار، كممانندش دانستهاند. ايرج افشار تعداد كتابها، نشريات ادواري، رسالهها، جزوهها و نسخ خطي كتابخانه مينوي را بيش از پانزده هزار مجلد برآورد كرده است. مينوي در روزهاي پاياني عمر، كتابخانهاش را به بنياد شاهنامه اهدا كرد. سرانجام اين استاد سختكوش و پژوهنده خستگيناپذير، در روز 6 بهمن ماه 1355 چشم از جهان فرو بست و به ديار ديگر شتافت.
سهشنبه ۶ بهمن ۱۳۸۸ - ۰۸:۰۰
نظر شما