به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در تبریز، نشست تخصصی «کلنل پسیان؛ پژوهشی در جمهوری خراسان» در بنیاد ایرانشناسی آذربایجان شرقی با ارائه اسناد منتشرنشده و یافتههای تازه پژوهشی، چهره پیچیده این افسر قزاق را از دوگانگی «قهرمان یا خائن» خارج کرد.
در این نشست، جمهوری خراسان را نه یک جنبش جداییطلبانه، که «هشداری تاریخی» در برابر فروپاشی قدرت مرکزی پس از جنگ جهانی اول معرفی شد.
نصیر شعار، نویسنده کتاب و سخنران اصلی نشست، در ابتدا تأکید کرد که بدون درک بافت قدرت در ایران پس از جنگ جهانی اول، نمیتوان رفتار پسیان را صرفاً در چارچوب «خیانت» یا «آرمانگرایی محض» قضاوت کرد.
وی گفت: او با اشاره به نامههای منتشرنشده از پسیان به سران وقت، نشان داد که جمهوری خراسان نه یک جنبش جداییطلبانه، بلکه واکنشی به ضعف حاکمیت مرکزی در برابر هرجومرجهای آن سالها بوده است.
یکی از بخشهای نشست، ارائه یافتههای تازه از سوی پژوهشگران حاضر در نشست بود. آنها با اتکا به آرشیو روزنامههای محلی خراسان در سال ۱۳۰۰ نشان دادند که بسیاری از روایتهای بعدی از کانل پسیان به شدت تحت تأثیر جریانهای سیاسی پس از وی شکل گرفته است.
محمدتقی پسیان معروف به کلنل محمدتقیخان، از نظامیان وطندوست تبریزی در اواخر دوره قاجار و رهبر قیام خراسان علیه استبداد بود.
پسیان اولین ایرانی بود که دوره آموزش خلبانی دید و در ۳۰ سالی که زندگی کرد، القابی همچون کلنل، شاعر، مترجم، وطنپرست و نخستین خلبان ایرانی را به خود اختصاص داد.
نظر شما