ابوالفضل احمدزاده در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)،‌ اظهار داشت:‌ تعريف فقهاي اسلام از حقوق به معناي عام كلمه و نگرشي كه نسبت به انسان دارند و همچنين اهميتي كه اسلام به جنبه روحاني انسان بخشيده است،‌ انگيزه‌اي را به حقوقدانان اسلامي داد تا درباره خاستگاه حقوق بشر به ارايه نظراتي در مقابل نظريات و تئوري‌هاي دانشمندان غربي بپردازند.

وي افزود: اسلام در تعريفي كلي، قايل به كرامت ذاتي براي انسان بوده و در تأييد اين گفتار مي‌توان به آيه «و لقد كرّمنا بني آدم» اشاره كرد كه كرامت انسان مورد خطاب قرار داده است. بحث درباره مباني حقوق بشر در اسلام در يك فرآيند كلي، مسووليتي است كه عالمان ديني نسبت به قربانيان حقوق بشر دارند، بنابراين روشنگري دقيق در مسايل و مباني حقوق بشر از ديدگاه اسلام مي‌تواند به تبيين هرچه بيشتر حقوق عمومي و آزادي‌هاي انساني بپردازد.

احمدزاده اصول و مباني مورد بحث در حقوق بشر اسلامي را با مفاهيم و مباني مورد بحث در غرب كاملا متفاوت و حتي متضاد برشمرد و گفت: به تعبير ديگر، ارزش‌هاي حقوقي و بشري منشعب از اصول اسلامي داراي نگاهي به كرامت ذاتي است و با اين پيش‌فرض‌ به انسان و حقوق و تكاليف انسان مي‌نگرد.

وي درباره ديدگاه اسلام درباره حقوق بشر گفت: از ديدگاه اسلام، حقوق بشر عبارت است از مجموعه قواعد و اهدافي كه با اهداف شريعت منتشركند. اين قواعد انسان را به حقوقي نظير حق حيات، حق تفكر، حق آزادي و حتي وابستگي،‌ حق امنيت، حق بهره‌برداري از طبيعت، حق تعليم و حق دادخواهي برساند.

احمدزاده به مطالب كتاب «مباني حقوق بشر اسلام» كه اكنون از سوي انتشارات مجد در دست چاپ است و وي تصحيح آن را بر عهده دارد، اشاره كرد و گفت: فصل نخست اين اثر به مباني حقوق بشر از ديدگاه اسلام با عناويني نظير حقوق بشر و عدالت، ‌حقوق بشر و انسان‌دوستي، خدامحوري در حقوق بشر و صلح و امنيت، حقوق بشر و دموكراسي اختصاص دارد و در ادامه به الزامات و حمايت‌ها و تضمين‌ها در حقوق بشر و تفاوت‌هاي مبنايي در دكترين آن مي‌پردازد و چالش‌هاي اساسي پيش روي آن را بررسي مي‌كند.

وي افزود: نويسنده در ادامه مي‌كوشد نگاه جامعي نسبت به مسايل حقوق بشر در قوانين موضوعي ايران به‌ويژه قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران داشته باشد. البته در مواردي نيز به بررسي كلي گزارش‌هاي مربوط به نقض حقوق بشر در سراسر دنيا اشاره دارد، اما آن‌چه كه بيشتر در اين كتاب نمودار است، منابع حقوق بشر در اسلام‌اند كه عبارتند از قرآن به عنوان نخستين منبع معتبر حقوقي اسلام،‌ سنت كه دربر دارنده گفتار، رفتار و امضاي عملي پيامبر(ص) و ائمه معصومين(ع) است و همچنين آراي فقهي فقهاي اسلام (اجماع فقها) و عقل و سيره عقلا.

احمدزاده درباره كيفيت پرداخت آثار مكتوب به موضوع حقوق بشر و امتيازات و كمبودهاي آن گفت: در سال‌هاي اخير با توجه به گسترش و نفوذ نظرات غربي درباره مباحث حقوق بشر، محققان و دانشمندان مطرح دنياي اسلام به‌ويژه در ايران به بررسي نظرات مطرح شده در اين زمينه پرداخته‌اند و مي‌توان مدعي شد در دهه اخير مقالات و آثار زيادي به جوامع علمي عرضه شده كه روند رو به رشدي را از نظر پرداخت موضوعي و محتوايي داراست.

وي ادامه داد: ذكر اين نكته ضروري است كه عدم اطلاع دقيق برخي از صاحب‌نظران به فلسفه حقوق بشر در اسلام سبب شده اين شبهه پيش آيد كه اسلام در زمينه حقوق بشر ساكت بوده است، اما مگر مي‌توان چنين فرض كرد كه دين اسلام با دارا بودن سابقه‌اي‌ درخشان و با حكومت‌ها و فقها و دانشمندان نامدار، موضعي در برابر انسان و حقوق و تكاليف او نداشته باشد.

احمدزاده در پايان گفت: بديهي است نگاه اسلام به انسان، فراتر از نگاه مادي و دنيايي است و به همين دليل خاستگاه حقوق بشر اسلامي برگرفته از فطرت پاك وحياني الهي است. 

كتاب «مباني حقوق بشر اسلامي»به زودي وارد بازار نشر خواهد شد.