سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - یوسف ملایی: ، به مناسبت ۱۰ اردیبهشت روز خلیج فارس، طیبه قاسمی، دکترای زبانشناسی، مدرس دانشگاه، مترجم و پژوهشگر هرمزگانی ، در گفتوگو ببا ایبنا به موضوع خلیجفارس در ابعاد ملی، هویتی و جهانی پرداخته است.
طیبه قاسمی با تأکید بر اینکه خلیجفارس در شکل گیری فرهنگهای منطقهای و بینالمللی نقشی اساسی دارد، عنوان کرد: با نگاهی به متون کهن به جا مانده از تمدنهای آشور، ایلام، بابل و مورخان یونانی، نام این خلیج با معادل «دریای پارس» به چشم میخورد.
وی ادامه داد: با در نظر گرفتن آثار باستان شناسی سواحل عمان و سواحل جنوبی ایران، میتوان به این نتیجه رسید که تجارت دریایی و کشتی سازی در این منطقه قدمتی بسیار طولانی دارد که حدودا به هزاره سوم پیش از میلاد میرسد.
این نویسنده بندرعباسی اضافه کرد: خلیجفارس در ادوار تاریخی ایران، به عنوان پایگاه بندری فعال، نقش اساسی و حیاتی داشته است. همچنان که اسناد تاریخی بیانگر نیروی دریایی و فعالیت سیاسی منطقه در دوره هخامنشیان و ساسانیان میباشد.
این پژوهشگر با اشاره به اینکه ابن بطوطه در سفرنامه خود به صید مروارید در این خلیج اشارتی دارد، افزود: جزایر و بنادر لنگه، سیراف، هرمز، بوشهر و بندرعباس به عنوان بنادر فعال داد و ستد دریا محور، نشانی از بُعد ملی این پهنه به شمار میروند.
طیبه قاسمی همچنین اذعان داشت: موسیقی و صید مروارید، غذاهای محلی، صنعت لنج سازی و آیین زار، بیانگر میراثی است که در کنار جغرافیای خلیج فارس هویت فرهنگی این منطقه را تشکیل میدهد.
وی توضیح داد: با در نظرگرفتن این که خلیجفارس، هند، عربستان و شرق آفریقا را به هم متصل میکند، نقش غیرقابل انکار این منطقه در مسیر تجارت دنیا بیش تر قابل درک خواهد بود. زیرا این مسیر از دیر باز محل جابجایی کالاهایی چون ادویه، منسوجات، مروارید و ... بوده است و اکنون با کشف و استخراج نفت و گاز، انرژی جهان را تامین میکند.
این مترجم هرمزگانی بیان کرد: خلیجفارس نه تنها در مبادله کالا نقش بی بدیلی داشته و دارد بلکه در شکل گیری فرهنگ مشابه در ایران، هند و آفریقا و ایجاد یک شبکه، مؤثر بوده است.
وی با بیان اینکه تاکنون پژوهشهای بسیاری در مورد خلیجفارس انجام شده است که بر ابعاد فرهنگی، تاریخی، جغرافیایی و حتی سیاسی متمرکز بودهاند، اظهار داشت: قرار گیری این منطقه بهعنوان قطب اقتصادی و موقعیت ژئوپلتیکی، موجب انجام مطالعات بینالمللی بسیاری بوده است. اگر چه این مطالعات درک بهتری از زندگی، تجارت و فرهنگ این منطقه را میدهد اما هنوز ابعاد بسیاری دست نخورده باقی ماندهاند.
این نویسنده در ادامه گفت: بخشهای بسیاری از مطالعات در زمینه تاریخ و جغرافی بوده است، حال آنکه پراختن به مسائل زیست محیطی این منطقه چندان مورد توجه قرار نگرفته است. مسائلی همچون آلودگیهای نفتی، گرم شدن آب، صید بی رویه ماهی و تطبیق خلیجفارس با دریای سرخ و ... کمتر مد نظر بودهاند.
طیبه قاسمی در پایان اظهار کرد: به طور کلی، پژوهشهایی که بر پایه دقت علمی و نظم ارائه شده باشد نسبت به دادههای میدانی کمتر است، بنابراین احساس میشود تا در آینده تیمهای تخصصی با جدیت بیشتری در ابعاد مختلف خلیجفارس تحقیقات گسترده و عمیقی انجام دهند.
نظر شما