سرویس هنر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - مریم محمدی؛ کتاب «صحنهنویسی» راهنمای گمشده برای فیلمنامهنویسان نوشته کریس پری و اریک هنری ساندرز که توسط مجید کیانیان، ترجمه شده، در دوازده فصل و با ارائه یک فصل جایزه به چاپ رسیده است.
بررسی دقیق این کتاب نشان میدهد استفاده از راهکارهای عملی آن میتواند به فیلمنامهنویسان و مخصوصاً کسانی که در ابتدای راه فیلمنامهنویسی هستند کمک زیادی برای نوشتن صحنههای جذاب و خارقالعاده بکند.
لحن شوخطبعانه نویسنده
یکی از نکتههای جالب خواندن این کتاب این است که نویسنده با لحنی شوخ طبعانه با خواننده صحبت میکند و نمیگذارد احساس کند این ارتباط یک تدریس خشک و خالی است.
مثلاً در همان ابتدای کتاب در بخشی با عنوان چرا کتابی درباره صحنهها آمدهاست: «وای، حالا دیگر کار از کار گذشته. شما کتاب را باز کردید. گوش کنید، هنوز وقت دارید تا نظر خود را تغییر دهید. چون بعد از خواندن کتاب صحنهنویسی، دیگر هرگز نخواهید توانست به داستانگویی به همان شکل قبلی نگاه کنید.
دیگر نمیتوانید بهسادگی گذشته به یک فیلمنامه نگاه کنید یا نمایشها و فیلمها را با خیال راحت تماشا کنید. در عوض، خواهید فهمید که چگونه کار میکنند، چگونه داستانهایشان ساخته شدهاند و چگونه جادوی آنها خط به خط خلق شدهاست. ووقتی این جن از بطری بیرون آمد، هرگز نمیتوانید آن را دوباره به داخل برگردانید.»
این نمونهای از لحن طنزگونه نویسنده کتاب است که باعث میشود خواننده را با اشتیاق بیشتر و علاقهمندی بیشتری به خواندن مطالب کتاب ترغیب کند.
کلید اسرار خلق صحنههای ماندگار
ناشر برای معرفی کتابش در پشت جلد آن آورده است: «آیا تا به حال از خود پرسیدهاید چرا برخی فیلمها ما را با خود به دل داستان میبرند. در حالی که بعضی دیگر فقط سردرگمی و خستگی به جامی گذارند؟ راز این جادو در چیست؟
کتاب «صحنهنویسی» راهنمای گمشده برای فیلمنامهنویسان همان کلیدی است که در را به روی اسرار خلق صحنههایی ماندگار باز میکند. صحنههایی که نهتنها جریان رویدادها را به هم پیوند میدهند بلکه نفس را در سینه حبس کرده و همه حواس مخاطب را به خود جلب میکنند.
این کتاب شما را گام به گام، از دلمشغولی یک ایده خام تا نگارش پیشنویس ویرایش شدهای که شایسته صحنههای درخشان باشد، همراهی میکند.
با راهنماییهای کریس پری و اریک هنری ساندرز و تمرینهای منحصر بهفرد این کتاب خواهید آموخت چگونه شخصیتهایی تأثیرگذار دیالوگهایی ماندگار و موقعیتهایی فراموش نشدنی خلق کنید.
تبدیل ایدهها به صحنههای جادویی سادهتر از آن است که تصورش را میکنید، اگر از این راهنما همراهی بگیرید. آمادهاید تا فیلمنامههایتان را به سطحی فراتر ارتقا دهید و داستان خود را از میان صفحات بیرون کشیده و زنده کنید؟ پس لحظهای درنگ نکنید. جن را از بطری آزاد کنید و سفر نوشتن را آغاز کنید!»
فصلهای کتاب
کتاب «صحنهنویسی» بهطور کلی شامل ۳ بخش است. بخش اول این کتاب که با عنوان برنامهریزی نگاشته شده است شامل ۴ فصل است. عناوین تیتروار ۴ فصل بخش اول کتاب این گونه است.
فصل اول «آنها چه میخواهند و چرا؟» منظور از آنها شخصیتهای داستان یا فیلمنامه است و چیزی که میخواهند همان هدف اصلی شخصیت است. فصل دوم «چرا نمیتوانند به آن برسند؟» منظور همان موانع رسیدن به هدف شخصیتها است.
فصل سوم «در این مورد قرار است چهکار کنند؟» هدف همان تلاش یا عملی است که شخصیت برای رسیدن به هدفش انجام میدهد یا همان کشمکش شخصیتها است که شامل سه کشمکش شخصیتها در برابر دیگران، شخصیتها در برابر چیزها مثلاً رودخانهای خروشان و تقابل شخصیت با خودش است.
فصل چهارم «کجا و چه زمانی قرار است این اتفاق بیفتد؟» منظور همان مکان و زمان رویارویی و کشمش شخصیت است.
بخش دوم کتاب «صحنهنویسی» که شامل فصلهای ۵ تا ۸ است با عنوان نگارش پیشنویس نوشته شدهاست. عناوین تیتروار این فصلها به صورت «فصل پنجم- ابزارهای بنیادین صحنهنویسی، فصل ششم- هنر جذب مخاطب، فصل هفتم- پیشنویس خام، فصل هشتم-قالب بندی برای سرگرمی و سود» آمده است.
در بخش سوم کتاب که با عنوان «ویرایش تکمیلی» نامگذاری شده فصلهای ۹ تا ۱۲ آمده است. عناوین تیتروار این فصلها شامل فصل نهم - طول صحنهتان را بررسی کنید، فصل دهم- مدیریت اطلاعات صحنه در دیالوگ، فصل یازدهم - به دیالوگهای خود اصالت ببخشید و فصل دوازدهم - صیقل نهایی است.
در تک تک فصلهای این کتاب حداقل یک تا سه تمرین عملی و تعدادی مثال برای بهتر درک کردن مطالب کتاب آورده شده است.
یقیناً اگر کسی این کتاب و مثالهایش را تا پایان فصل دوازدهم خوانده باشد و تمرینهای آن را انجام داده باشد تا به حال به یک فیلمنامه یا لااقل یک صحنه درخشان از یک داستان یا فیلمنامه فیلم رسیدهاست اما جالب آنجاست که نویسنده در صفحه ۲۸۳ کتاب باز میپرسد خب، حالا چه کار کنیم؟ و به لحن طنزگونهاش برمیگردد و میگوید: «وای خدای من، کل مطالب را مطالعه کردید؟ واقعاً قابل تحسین است. اکنون شما آماده هستید تا به سراغ صحنهبعدی بروید.»
جایزهای برای خوانندگان
در پایان نیز نویسنده یک فصل با عنوان فصل جایزه: گسترش دایره توسعه شما را آورده است که در آن پیشنهاد میدهد صحنهای را که نوشتهاید یا داستان و فیلمنامهای را که نگاشتهاید به یک خواننده بدهید تا عکسالعمل و بازخورد او را ببینید. توصیه میکند در ابتدا متن را به یک متخصص حرفهای برای نقد ندهید که شما را ناامید کند.
تأکید میکند مهمترین ویژگی فرد برای خواندن متن شما احساس اشتیاق او برای خوانش متن است. بهترین گزینه برای خواندن متن شما و نقد آن اغلب افرادی در بین همکلاسیها، معلمان، دوستان و آشنایان علاقهمند به خواندن متن شما هستند.
صحنهنویسی در ۳۰۰ صفحه مانند یک کلاس درس فیلمنامهنویسی با ارائه مطالب مفید، کاربردی و تمرینهای عملی در حوزه نگارش فیلمنامه خواننده را با لحنی خودمانی، گاهی طنز و گاه جدی مشتاق به نوشتن و خلق صحنههای درست و تأثیرگذار یک فیلم میکند.
کتاب «صحنهنویسی» تمام تلاش خود را کرده است تا این کلاس درس را از لحن خشک و تئوری درآورده و به یک کلاس شیرین فیلمنامهنویسی با تمرینهای عملی تبدیل کند و بهنظر من موفق بوده است.
نظر شما