به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، دعبلبن علیبن رزینبن عثمانبن عبداللهبن بدیلبن ورقاء خزاعی کوفی، شاعری بلیغ ، سخنوری ادیب و دانشمندی والامقام بوده که عمر خود را در مدیحهسرايی و ذکر فضایل اهل بیت عصمت و طهارت(ع) و دفاع از حریم ولایت، سپری کرده است.
مرحوم شیخ طوسی و مرحوم نجاشی او را از یاران حضرت رضا(ع) بهشمار آورده و در کتب رجال خویش، وی را به غایت ستودهاند. دعبل برخلاف بیشتر شاعران، شخصیتی شجاع و منیعالطبع داشته و زماني كه میخواسته در هجو کسی شعری گوید، از مقام او باکی نداشته است؛ چنانکه رشید و مامون و معتصم و واثق و دیگران را هجو مي کرد و سرانجام به دست معتصم به قتل رسید و زماني كه کسی را به شعر خویش مدح و ستایش میکرد، از خفقان روزگار واهمهای نداشت؛ چنانكه مدایح او درباره اهل بیت پیغمبر(ع) آنهم در حکومت بنیعباس، بزرگترین گواه بر این مدعاست.
از دعبل نقل است كه خود ميگفت: «پنجاه سال است که چوبه دار خود را بر دوش دارم و کسی را نمییابم که مرا بر آن کشد.» او به سال 148ق. در کوفه متولد و سپس در بغداد ساکن شد و به سال 264ق. در طیب(شهری میان واسط و اهواز) و به روايتي در شوش، به سم معتصم عباسی به شهادت رسید. از جمله قصاید دعبل، قصیده مشهور «مدارس آیات» است که در مدح حضرت رضا(ع) سروده است. این قصیده مشتمل بر حدود صدوبیست بیت است.
سه نسخه خطي موجود در موزه ملك از قصيدههاي اين شاعر و مديحهسراي اهل بيت(ع) عبارتند از:
1. قصيدهالتائيه في مدحالرضا
این نسخه نفيس خطی بهخط نسخ و نستعلیق کتابت و در 234 برگ 17، 18 و 25 سطری با كاغذي از جنس كاغذ پستهاي در ابعاد 21 در 15 با جلد میشن سياه لايي صحافی شده است.
این نسخه نفیس که در تذهیب آن عنوان و نشان شنگرفي است، با کد «13/1807» و کلمات کلیدی «علیبن موسیالرضا(ع)، امام هشتم، ۱۵۳- ۲۰۳ ق.- مدايح و مناقب» و «شعر عربي- قرن 2 ق الف.عنوان» در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک نگهداری میشود.
2. قصيدهاي به ترجمه سيد اسماعيل حميدي در ستايش موسيالرضا (ع)
این نسخه خطی با ترجمه سيد اسماعيل حميدي در قرن 13 هجري قمري بهخط نسخ و نستعلیق کتابت و در 83 برگ از جنس كاغذ آهار مهره فرنگي در سهرنگ سفيد و زرد و آبي و در ابعاد 11 در 17.4 صحافی شده است.
این نسخه نفیس با کد «1/5774» و کلمات کلیدی «علیبن موسیالرضا(ع)، امام هشتم، ۱۵۳- ۲۰۳ ق.- فضايل و مناقب» و «شعر عربي- قرن 2 ق الف.عنوان» در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک نگهداری میشود.
3. قصيده دعبل خزاعي در مدح امام رضا و مرثيه سيدالشهداء (ع)
اين نسخه خطي در قرن 13 هجري قمري توسط ابوالقاسم وفا بهخط نسخ كتابت و در صفحات 11 سطري از جنس كاغذ پستهاي در ابعاد 14 در 21 با جلد ميشن قهوهاي مقوايي صحافي شده است.
اين نسخه نفيس كه تذهيب آن با عنوان و نشان شنگرفي است، با كد «11/2842» و كلمات كليدي « علیبن موسیالرضا(ع)، امام هشتم، ۱۵۳- ۲۰۳ ق.- مدايح و مناقب» و «حسينبن علي(ع)، امام سوم، 4- 61 ق.- مراثي الف.وفا، ابوالقاسم، خطاط ب.عنوان» در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک نگهداری میشود.
كتابخانه و موزه ملي ملك، داراي ۱۹ هزار عنوان نسخه خطي و هفت مجموعه هنر لاكي، هنر خوشنويسي، سكه، تمبر، فرش، آثار هنري و مجموعه اهدايي بانو ملك است. اين مجموعه درواقع، دومين گنجينه نسخههای نفیس خطي ايران پس از كتابخانه آستان قدس رضوي و قديميترين موزه وقفي كشور است كه توسط حاج حسين آقاي ملك، خير فقيد، گردآوري و در ششم آبان ۱۳۱۶ خورشيدي، وقف آستان قدس رضوي شد.
دوشنبه ۱۱ آبان ۱۳۸۸ - ۰۹:۵۶
نظر شما