به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، به نقل از ستاد خبري سراي اهل قلم، افشين موسوي چلك، عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي بابل، در كارگاه آموزشي كارنامه نشر، موضوع «مارك» را به عنوان فرمت يا قالبي براي فهرست‌نويسي رايانه‌اي مطرح و در مورد كاركرد، مزيت و اهداف آن بحث كرد.

موسوي چلك در ابتداي بحثش مارك را اينگونه تعريف كرد و گفت:  «مارك» يك موضوع قديمي اما جديد است به اين معنا كه در تمام دنيا اين فرمت و قالب به كار گرفته شده اما در ايران هنوز موضوع تازه‌اي است؛در حالي كه يك فهرست‌نويس ماشين‌خوان، پايه و مبناست.

وي گفت:‌ مهم‌ترين هدف «مارك» تبادل اطلاعات است اما اهداف ديگري از قبيل؛ طراحي استاندارد براي استفاده بهينه از كامپيوتر در جهت تبادل اطلاعات كتابشناختي، طراحي روش‌هايي كه به كمك آن عمليات فهرست‌نويسي منابع با سرعت و كارآيي بيشتر صورت گيرد و امكان دستيابي كاربران را به منابع در هر جا و هر شكل داراست.
عضو هيات علمي دانشگاه بابل ادامه داد: امروزه مارك هاي مختلفي وجود دارد كه اين اختلاف ناشي از نقش متفاوت كتابشناسي و كتابخانه ملي، نبود استانداردهاي فهرست‌نويسي بين‌المللي، نبود نظام كنترل موضوعي بين‌المللي و مشكلات زباني است.

وي افزود:  اساس همه مارك ها بر اين 3اساس است:
usmark،ukmark و unimark ؛يوني مارك براساس معيارهاي ايفلا (فدراسيون بين‌المللي انجمن‌ها و مؤسسات كتابداري) طبقه‌بندي شده و سيستم «مارك» ايران هم بر مبناي يوني مارك است و سال 1373 در كتابخانه ملي ايران به منظور سازگار كردن اطلاعات كتابشناختي «مارك» مورد استفاده قرار گرفت. تفاوت يوني مارك با ساير «ماركها» در اين است كه در يوني مارك يك فرمت وجود دارد با كدهاي مختلف اما در بقيه مارك‌ها فرمت كتاب با مجله، نقشه و پيايندها مختلف است؛در واقع، حسن يوني مارك در ثباتش است. 

موسوي انواع فرمت مارك را از نظر كاربرد اينگونه تقسيم‌بندي كرد؛ فرمت پردازش، فرمت تبادل اطلاعات و برنامه تبديلي.

وي در ادامه بحث خود به مزاياي مارك اشاره و تصريح كرد: مارك فهرست‌نويسي و روند خودكاري را در كتابخانه‌هاي ايران سريع‌تر مي‌كند،شبكه كتابشناختي ملي را توسعه مي‌دهد و در صورت استفاده ناشران دولتي از اين ساختار، كتابشناسي ملي مي‌تواند انتشارات دولتي را كاملتر از گذشته پوشش دهد.

مدرس اين كارگاه با شرح ويژگي‌هاي مارك ايران گفت: مارك ايران برمبناي يوني مارك، مبتني بر استاندارد ISO2709، و براساس قوانين ISBD است و از 10 بلوك اصلي كه هريك از اين بلوك‌ها شامل 99 بخش فرعي است، تشكيل شده است.

وي در پايان افزود: مشكلي كه در حوزه مارك در ايران داريم اين است كه فهرست‌نويسي را در ايران از اول درست انجام نداده‌ايم به دليل اينكه ‌آموزش درست نداشته‌ايم. بنده معتقدم اين كار را در كتابخانه‌هاي ايران يك فهرست‌نويس بايد انجام دهد نه يك اپراتور و تايپيست.