خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- دبیرخانه سی و سومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، آثار راه یافته به مرحله دوم داوری در گروه «فلسفه» و موضوعات مرتبط با این حوزه و گروه «حقوق» را اعلام کردند.
 
در بخش «فلسفه» و گروه «فلسفه غرب» 8 اثر تالیفی و ترجمه‌ای به مرحله دوم راه یافته است. داوران در گروه «فلسفه اسلامی»  سه اثر را شایسته ورود به مرحله دوم داوری  سی و سومین جایزه کتاب سال دانستند. در بخش «منطق» نیز تنها یک اثر راهی مرحله دوم شده است. داوران در بخش «حقوق» از میان آثار ارسالی، نیز به انتخاب یک اثر در این بخش اکتفا کردند.
 
علاقه‌مندان در این گزارش می‌توانند با عناوین و خلاصه‌ای از محتوای کتاب‌های راه یافته به مرحله دوم آشنا شوند.

♦ گروه فلسفه

بخش «فلسفه غرب»




• «فرهنگ پسامدرن»، عبدالکریم رشیدیان، نی، 867 صفحه، 1500 نسخه، 640 هزار ریال.
 
فرهنگ پسامدرن در مدخل‌های گوناگون خود مهمترین چهره‌ها، نظریه‌ها، مفاهیم و اصطلاحات پسامدرن را معرفی می‌کند و دامنه‌ این معرفی را به حوزه‌های متنوع فرهنگ و اندیشه همچون فلسفه، ادبیات و هنرها، دانش‌های طبیعی و اجتماعی، دانش‌های محض، الاهیات، اخلاق، سیاست، روش‌شناسی، ایدئولوژی، اندیشه‌ اقتصادی و جنبش‌های نوظهور اجتماعی و فکری معاصر گسترش می‌دهد. از همین‌رو، مدخل‌های این فرهنگ که در عین فشردگی دارای دقت و عمق نیز است، می‌تواند برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های گوناگون سودمند باشند و به‌عنوان آغازگاهی برای مطالعات جهت‌دارتر و ژرف‌تر به آنان کمک کند.

 


• «فلسفه چیست»، ژیل دُلوز، فیلکس گَتاری محمدرضا آخوندزاده،  نی، 322 صفحه، 1500 نسخه، 180 هزار ریال.
 
 هر مفهومی رخداد را به روش خودش برش می‌زند یا شکل می‌دهد. عظمت هر فلسفه‌ای برحسب طبیعت رخدادهایی اندازه‌گیری می‌شود که مفاهیم آن فلسفه ما را به آن فرامی‌خوانند یا آن فلسفه ما را قادر به رهاکردن آن در مفاهیم می‌سازد. نویسنده در این اثر به پیوند یکتا و انحصاری میان مفاهیم و فلسفه به‌مثابه رشته‌ای آفریننده، با ظریف‌ترین جزئیاتش مورد بررسی و سنجش قرارداده است. مولف در این اثر اذعان دارد که مفهوم از آنِ فلسفه است و به چیزی جز فلسفه تعلق ندارد.
 



• «فرهنگ نامه تاریخی زیبایی‌شناسی»، فریبرز مجیدی، فرهنگستان هنر،  512 صفحه، 1500نسخه، 255000 ریال.
 
«فرهنگ‌نامه تاریخی زیبایی‌شناسی» شامل 400 مدخل است که در آن تمام مفاهیم مربوط به فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی در طول تاریخ ــ از یونان باستان تا دوران معاصر ــ شرح و توضیح داده شده‌اند. این فرهنگ تنها اختصاص به زیبایی‌شناسی غرب ندارد و برخی نظریه‌های شرقی چون «زیبایی‌شناسی اسلامی» و دیدگاه‌های زیبایی‌شناسی در هند، ژاپن و چین را نیز مطرح می‌کند.
 
دامنه این فرهنگ انواع هنرها از جمله تئاتر، سینما، نقاشی، معماری، مجسمه‌سازی و... به همراه تمام نظریه‌ها و مکاتب مختلف را دربرمی‌گیرد. تعدادی از مدخل‌های این فرهنگ نیز به زندگینامه و شرح آرا و افکار متفکران برجسته حوزه زیبایی‌شناسی و همچنین برخی هنرمندان اندیشمند و پژوهشگر در طول تاریخ تمدن اختصاص دارد. به عنوان مثال این فرهنگ در کنار معرفی آرا و افکار زیبایی‌شناختی افلاطون، ارسطو، توماس آکوئیناس، امانوئل کانت و در ادامه سیر تاریخی اندیشه‌های تئودور آدورنو، والتر بنیامین و مانند آن‌ها، دیدگاه‌های هنرمندان مولفی چون سرگئی آیزنشتاین ــ فیلمساز مشهور روس و مبدع فن مونتاژ ــ را نیز ارایه می‌کند.
 



• «حیات ذهن»، هانا آرنت، مسعود علیا،  ققنوس، 624 صفحه، 1100 نسخه،، 420 هزار ریال.

«حیات ذهن» شامل دو جلد از کتاب‌های آرنت با عنوان «تفکر» و «اراده» است. در جلد نخست که شامل چهار بخش است، می‌توان نظرات آرنت درباره «نمود»، «فعالیت‌های ذهنی در جهانی از نمودها»، «چه چیزی ما را به تفکر وامی‌دارد؟» و «هنگامی‌که تفکر می‌کنیم، کجا هستیم؟» را از نظر گذراند. آرنت در «تفکر» در صدد است تا به سرشت پدیداری جهان دست یابد و آن را با توجه به نمودهای ظاهری و علم و حس مشترک تببین کند. دیدارناپذیری و کناره‌گیری، زبان و استعاره، در کنار مفروضات پیشافلسفی فلسفه یونانی و شکاف میان گذشته و آینده: اکنون پایدار از دیگر عناوینی است که آرنت با کمک آنها بحث خود درباره «تفکر» را به جلو می‌راند.
 



• «فلسفه قرون وسطی»، جان مارنبُن، بهنام اکبری، حکمت، ۶۴۶ صفحه ، ۱۲۰۰ نسخه،۳۶۰ هزار ریال.

این کتاب همه جریان‌های بزرگ فلسفی را به صورتی ژرف مورد بررسی قرار می‌دهد. بیشترین فضا در این اثر به کسانی اختصاص دارد که براساس اجماع عمومی، فیلسوفان بزرگ شمرده می‌شوند. اما نویسنده از فیلسوفان کوچک‌تر نیز غافل نشده است. به‌طور کلی این ۱۰ مجلد تاریخ فلسفه حاوی اطلاعات بنیادی و انتقادی درباره همه فیلسوفان مهم گذشته و حال است و تصویر روشنی از آنها در بستر فرهنگی، و به ویژه علمی روزگارشان ارائه می شود. کتاب حاضر، به تاریخ فلسفه غرب در دوران قرون وسطی اختصاص دارد و اثری است از چندین نویسنده از جمله «استفن براون» که استاد دانشکده بوستون، ماساچوست است. این نویسنده عمدتا درباره تاریخ فلسفه و الهیات در سده‌های سیزدهم و چهاردهم کار می‌کند. آثار متعدد وی شامل مطالعات در باب «ویلیام اکام» و «والتر بورلی» و ویراست آثار آنان است.
 



• «فلسفه فرهنگ»، علی‌اصغر مصلح، نشر علمی، 664 صفحه، هزار نسخه، 495 هزار ریال.

فلسفه فرهنگ تفكر فلسفي درباره فرهنگ و عناصر آن است. اين‌گونه تفكر بر سنت‌هاي فلسفي گذشته تكيه مي‌كند و سعي بر داد و ستد با مجموعه علومي دارد كه به فرهنگ‌پژوهي مشغول هستند. وجه انتقادي فلسفه فرهنگ، آن را با مسايل زمانه پيوند مي‌دهد و آن را به كوششي براي بهبود زندگي و فرهنگ تبديل مي‌كند. مؤلف در اين كتاب تلاش كرده تا علاوه بر استناد به مراجع تفكر غربي، در منابع فكري اسلامي- ايراني نيز پژوهش كند و استعدادهاي فرهنگ ايراني را براي شكل‌گيري تفكر نظري فلسفي درباره فرهنگ بيازمايد. فرهنگ معاصر و آينده فرهنگ‌ها نيز در بخش پاياني كتاب مورد بحث قرار گرفته است.
 



• «هگل و پدیدارشناسی روح»، ققنوس رابرت استرن، محمد مهدی اردبیلی، سید محمدجواد سیدی، 368 صفحه، 1000 نسخه، 210 هزار ریال.

«پديدارشناسي روح هگل» بي‌ترديد از حيث سبك و محتواي فلسفي يكي از بزرگترين آثار فلسفي تاريخ است. اين كتاب يكي از مهمترين آثاري است كه درباره هگل نوشته شده كه مطالعه آن براي فهم فلسفه و نظام هگلي به واسطه محتواي گسترده و تاثيرات بي‌اندازه‌اش بر انديشه بعد از خود ضروري است و مي‌توان آن را نقطه عطفي در انديشه مدرن دانست. كتاب حاضر داستان سفر روح (تاريخ) از بدوي‌ترين و نازل‌ترين منزلگاهش، يعني يقين- حسي، تا والاترين مرتبه آگاهي، يعني دانش مطلق را روايت مي‌كند و در اين ميان كل تاريخ غرب در جهات مختلف، در قالب ديالكتيك هگلي مورد واكا‌وي و بازتفسير قرار مي‌گيرد. «كتاب هگل و پديدارشناسي روح» شرحي مقدماتي و حتي‌الامكان كامل و منسجم از كل پديدارشناسي روح به دست مي‌دهد و مي‌كوشد تا كل فرآيند تكوين روح را با زباني قابل فهم و با تعهد به متن پديدارشناسي و حفظ پيوستار ديالكتيكي آن و همچنين ارجاعات متعدد به ساير آثار هگل و اشراف قابل ملاحظه بر كل شارحان هگل تفسير كند.
 



• «چنین گفت زرتشت: برای همه کس و هیچ‌کس»، ویلهم نیچه، منوچهر اسدی، پرسش، 144صفحه، 2 هزار نسخه.

«چنین گفت زرتشت» نام کتابی فلسفی و شاعرانه است که فریدریش نیچه فیلسوف و شاعر آلمانی آن را طی سال‌های ۱۸۸۳ تا ۱۸۸۵ نوشته‌ است. شخصیت اصلی این رمان فلسفی شخصی به نام «زرتشت» است که نامش از زرتشت پیامبر گرفته شده‌ است. نیچه در این کتاب عقاید خود را از زبان این شخصیت بیان کرده است.

این کتاب که مهمترین اثر نیچه است حاوی نظریه‌هایی چون «ابرانسان»، «مرگ خدا» و «بازگشت جاودانه» به کامل‌ترین صورت و مثبت‌ترین معنی خود است. زرتشت پس از 10 سال عزلت در کوه‌های آلپ احساس می‌کند که می‌خواهد شهد خرد خویش را به انسان‌ها بچشاند، پس به شهر فرود می‌آید؛ اما مردم به صدای برخاسته از الهام گوش نمی‌دهند، زیرا جز به کف زدن برای بندبازی‌های یک بندباز توجه ندارند و به سخنان او که آن‌ها را نمی‌فهمند می‌خندند. پس زردشت باید حواریونی برای خود برگزیند که بتواند «گفتارهای» خویش را که تحقیر آرمان‌های کهن است و به سبک کتاب‌های مقدس کهن چون اوستا و انجیل می‌باشد، خطاب به آن‌ها بیان کند.
 
بخش «فلسفه اسلامی»




• «داوری جدال‌های معرفت‌شناختی»، محمدرضا بهاری، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ، 512 صفحه هزار نسخه، 200 هزار ریال.
 
نویسنده در این کتاب به تحلیل نقدهای کلامی منتقدان مسلمان به ساختار معرفت‌شناسی فیلسوفان مسلمان می‌پردازد تا بتواند از خلال تحلیل‌ها و تضارب آراء و همچنین با توجه به مبانی دینی برای انسجام ساختار آن و عمق بخشیدن به هویت دینی آن عمل کند تا بدین وسیله راه را برای دستیابی به معرفت‌شناسی بایسته هموار کند، یعنی دستگاه معرفتی کارآمدی که بتواند در همه عرصه‌های لازم اعم از عقلی، تجربی، دینی و عقل موهبتی حضوری مؤثر داشته باشد. به عبارت دیگر فراگیر و روزآمد بوده و در ابواب خود با معضل جدی از طرف منتقدان روبه‌رو نباشد. نویسنده مباحث این  نوشتار در 10 فصل سامان یافته است.
 



• «در جست‌و‌جوی حکمت: سیری در زندگی، آثار و اندیشه‌های فلسفی مهدی حائری»، عبدالله نصری،664 نیلوفر، صفحه، 1100 نسخه، 330 هزار ریال.
 
كتاب «درجست و جوي حكمت» تاليف عبدالله نصري به بررسي زندگي آثار و انديشه‌هاي فلسفي مهدي حائري يزدي مي‌پردازد. استاد مهدي حائري يزدي يكي از بزرگترين فيلسوفان معاصر اسلامي است كه تحصيلات عالي خود در علوم اسلامي به‌ويژه فلسفه و فقه و اصول را در قم به اتمام رساند و با عزيمت به آمريكا آموزش فلسفه غرب را تا مقطع دكتري در آمريكا و كاندا پي گرفت. حائري نگاه خاصي به فلسفه داشته و آن را يك امر انساني مي‌دانست كه در مواجهه با آن خواه شرقي باشد و خواه غربي بايد در ابتدا آن را درست فهميد و سپس به داوري در باب آن پرداخت و حتي برخي معضلات يك حوزه فلسفي را با دستاوردهاي فلسفه هاي ديگر حل كرد.

مطالعات عميق او در فلسفه غرب به‌ويژه فلسفه تحليلي موجب شده بود از يك سو متفكران غربي را جدي بگيرد و از سوي ديگر نگاه عميق‌تري به فلسفه اسلامي پيدا كند و حتي از توانمندي‌هاي فلسفه اسلامي در تحليل آراء برخي فيلسوفان غربي بهره ببرد. او از نخستين كساني بود كه به فلسفه تطبيقي توجه بسيار نشان داد و در بسياري از بحث‌هاي تطبيقي خود به نوعي با متفكران غربي گفت‌وگو مي‌كرد و گاهي دو فيلسوف شرقي و غربي را به گفت‌وگوي با يكديگر وامي‌داشت. انديشه‌هاي فلسفي حائري گستره وسيعي دارد از معرفت‌شناسي گرفته تا هستي‌شناسي و فلسفه اخلاق و عرفان و انديشه سياسي را شامل مي‌شود كه در اين اثر به تحليل يكايك آنها پرداخته شده است. اين كتاب در هفت فصل نگارش شده است.
 



• «رساله اثبات العقل المجرد خواجه نصیر‌الدین طوسی»، طیبه عارف‌نیا، میراث مکتوب، 376 صفحه، هزار نسخه، 186 هزار ریال.

خواجه طوسى در «تجريد الاعتقاد»، بدون آن كه نظريه وجود عقول را رد كند، براهين اقامه شده بر وجود عقل مفارق را داراى خلل توصيف می‌كند. وی بعدها در رساله کوتاهی که در این باره نوشته است، برهان ابتکاری خویش را در اثبات عقول ارائه می‌دهد. وی پس از اثبات موجودى مفارق از طریق برهان حقايق نفس الأمريه، آن را با «لوح محفوظ» و «كتاب مبين» كه دو اصطلاح برگرفته از قرآن كريم بوده و جايگاه ثبوت علم «ما كان و ما يكون» معرفى شده‌اند، منطبق دانسته است. این رساله مورد توجه دانشمندان مسلمان واقع شده و علاوه بر آن که در آثاری مانند «اسفار اربعه» (صدر الدین شیرازی) و «شرح المقاصد» (سعدالدین تفتازانی) به آن اشاره رفته است، شروح و تعليقات مستقل نیز توسط بزرگانی چون شمس‌الدين كيشى، جلال‌الدين دوانى، شمسا گيلانى،  حسين الهى اردبيلى و ... بر آن نگاشته شده است که طی آن به شرح و نقد دقیق برهان خواجه پرداخته‌اند.
 
گروه «منطق»
 



• «مطالع‌الانوار»، 3 ج،  تصحیح ابوالقاسم رحمانی، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه، 1616 صفحه، 500 نسخه.
 
محتوای این مجموعه سه جلدی بخشی از مهمترین کتاب‌های درسی و مرجع در علم منطق را در برمی‌گیرد؛ متن اصلی شامل کتاب «مطالع الأنوار (طرف المنطق)» اثر سراج‌الدین ارموی و شرح آن «لوامع الاسرار فی شرح مطالع الأنوار» تألیف قطب الدین رازی است. حواشی و شروح مهم این کتاب عبارتند از: حواشی میر سید شریف جرجانی بر بخش تصورات «لوامع الأسرار» به نام الحواشی الشریفیه، نخستین حواشی جلال‌الدین محمد دوانی بر حواشی شریفیه به نام «الحواشی القدیمة الجلالیه» و شرح شمس‌الدین اصفهانی بر بخش «منطق مطالع الأنوار به نام تنویر المطالع».

در جلد نخست، قسم اول اکتساب تصورات است که خود به دو باب مقدمات و مباحث کلی و جزیی می‌‌شود. از جلد دوم قسم دوم اکتساب تصدیقات آغاز می‌‌شود و باب اول این قسم (اقسام قضایا و اجزا و احکامشان) را دربردارد. جلد سوم با عنوان قیاس و اقیسه شرطیه اقترانیه تنظیم شده و در خاتمه نیز مباحث لفظیه آمده است.
 
گروه «حقوق»




• کتاب حقوق تعهدات(مطالعه تطبیقی طرح اصلاحی حقوق تعهدات فرانسه با حقوق ایران و اسناد بین‌المللی)، ابراهیم شعاریان و همکاران، مقدمه، ناصر کاتوزیان،  موسسه مطالعات و پژوهشهاي حقوقي شهر دانش، 1008 صفحه، 1000 نسخه، 600 هزار ریال.

کتاب حقوق تعهدات «مطالعه تطبیقی طرح اصلاحی حقوق تعهدات فرانسه با حقوق ایران و اسناد بین المللی» توسط دکتر ابراهیم شعاریان، دانشیار گروه حقوق دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز و ابراهیم ترابی، پژوهشگر حقوق خصوصی به رشته تحریر درآمد. این کتاب در برگیرنده طرح اصلاحی حقوق تعهدات فرانسه و اسناد بین المللی و حقوق ایران است.
 
نویسندگان آخرین تحولات حقوق قراردادها و حقوق مسئولیت مدنی فرانسه را مورد شرح قرار داده و آن را با نظام حقوقی ایران مقایسه کرده‌اند. این کتاب همچنین دیدگاه اسناد بین‌المللی مانند کنوانسیون «بیع» بین‌المللی کالا، اصول قراردادهای بازرگانی بین المللی و اصول حقوق قراردادهای اروپا در زمینه موضوع را مورد بحث و بررسی قرار داد‌ه‌اند.